Weesp is verdeeld over de grote stad

In Weesp kan de kiezer vandaag drie stemmen uitbrengen. Op de raad, over de inlichtingenwet, én over aansluiting bij een andere gemeente.

Weespenaren stemmen in een gebouw aan de Papelaan. Ze stemmen ook over aansluiting bij Amsterdam of Gooise Meren. Foto Olivier Middendorp

Weesp past gewoon bij Naarden, Bussum en Muiden, de drie plaatsen die nu samen de gemeente Gooise Meren vormen. Dezelfde grootte, dezelfde sfeer. Een kleine historische kern, met lanen vol laagbouw, omringd door weilanden. En bovendien dezelfde zorg- en onderwijsvoorzieningen. Voor gepensioneerd huisarts J. Verhaar in Weesp was de keuze in het lokale referendum vanochtend makkelijk: vóór aansluiting bij Gooise Meren. En niet, zoals de gemeenteraad wil, bij de gemeente Amsterdam.

Over de toekomst van Weesp, het vestingstadje aan de Vecht dat aan het zuidoosten van Amsterdam grenst, wordt vandaag beslist. Komt de helft van de 14.000 kiesgerechtigden opdagen, dan is de drempel voor het lokale referendum gehaald.

Als de drukte in het stembureau aan de Papelaan deze woensdagochtend een goede graadmeter is, dan komt de helft van de bevolking zeker. Er staan geregeld mensen te wachten tot het stemhokje vrij is.

Ook Hanneke van den Akker (55), die hier 28 jaar woont, stemt vóór Gooise Meren. „Ik was altijd blij dat de drukte van het grote Amsterdam aan de overkant van het Amsterdam-Rijnkanaal bleef. Maar dat verandert als we de zoveelste buitenwijk van de hoofdstad worden. Volgens onze gemeenteraad biedt Amsterdam meer financiële en bestuurlijke mogelijkheden dan Gooise Meren, maar ik zie dat niet. We zullen ondersneeuwen. Alleen al voor thuiszorg moet je dan naar een loket in Amsterdam in plaats van hier vlakbij.”

Vrachtwagenchaffeur Jesse (36) en zijn vriendin zijn ook tegen aansluiting bij Amsterdam – uit angst opgeslokt te worden door die grote, internationale stad.

In hun keuze voor een nieuwe gemeenteraad laten alle twaalf kiezers die de verslaggever deze ochtend spreekt zich leiden door lokale afwegingen, niet door landelijke. Frans Fischer bijvoorbeeld, chemisch operator bij het chemiebedrijf BASF, vindt dat er te weinig politie is in Weesp. „Als je ze belt, komen ze uit Blaricum of Hilversum. En er wordt in mijn straat veel ingebroken de laatste tijd.”

Foto Olivier Middendorp

Hij heeft daarnaast tegen de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten (Wiv) gestemd, de sleepwet in de volksmond. „Ik denk dat terreur een minder groot gevaar is dan de schending van je privacy als de overheid in al je computers mag. Nu hebben we nog geen dictatuur, maar als die komt, zijn we de klos.”

Ook musicus W. van Kampen (64) is fel gekant tegen de Wiv. „Het is natuurlijk kiezen tussen twee kwaden: terreur of privacyschending. Ik kies voor bescherming van de privacy. Internet heeft alles veranderd, data vliegen de hele wereld over. Daar moet je voorzichtig mee omgaan. Onze overheid is nu nog te vertrouwen, maar in de toekomst?”

Of hij voor Amsterdam of Gooise Meren heeft gestemd, wil hij niet zeggen – dat vindt Van Kampen een privékeus. Weesp is een kleine gemeente – er wonen 22.000 mensen, heel veel mensen kennen elkaar. Bij de ingang van het stembureau is het een komen en gaan van bekenden. Een vrouw die zegt te kiezen voor Amsterdam, verklaart dat aldus: „Mijn schoondochter is wethouder en haar partij is vóór Amsterdam.”

Uit opiniepeilingen bleek al dat de gemeente verdeeld is: ongeveer de helft van Weesp – met name oudere kiezers – wil naar Gooise Meren. De meeste jongeren willen liever bij Amsterdam horen.

Dat geldt dat niet voor gepensioneerd accountant A. Berrevoets en zijn vrouw. Zij zijn vóór Amsterdam omdat ze erop vertrouwen dat het ambtelijk apparaat daar beter en professioneler is dan in Weesp en Gooise Meren. Ze stemmen vandaag ook vóór de Wiv. Mevrouw Berrevoets: „Ze weten toch al alles van je.”

Dat is vrachtwagenchaffeur Jesse niet met haar eens: „Ik vind de privacy belangrijker dan terreurdreiging.” Zijn vriendin, voor wie hij vandaag ook stemt, vindt bestrijding van terreur juist belangrijker.

Voor veel Weespenaren die tegen aansluiting met Amsterdam stemmen, is de woningnood in die stad een grote zorg. Zou hun eigen stadje niet worden volgebouwd om het ruimtegebrek in de hoofdstad te compenseren?

A. Mostert, IT’er bij KLM, moet niets weten van aansluiting bij Amsterdam. Hij heeft onlangs campagne gevoerd vóór Gooise Meren. „Als we bij Amsterdam komen, moeten onze kinderen straks meedraaien in de loting voor de scholen in Amsterdam, terwijl ze hier nu nog prima naar de middelbare school kunnen. Dat is toch absurd?”