Opinie

    • Peter de Bruijn

Wondermiddel tegen ongelijkheid?

Peter de Bruijn Frances McDormand veroorzaakte een hype in Hollywood met haar pleidooi bij de Oscars voor meer diversiteit via een zogeheten ‘inclusion rider’.

De meest gegoogelde term van de Oscar-nacht moeten de woorden zijn geweest waarmee Frances McDormand haar dankwoord afsloot, toen ze de Oscar voor beste actrice in ontvangst nam: „Ik heb twee woorden voor jullie: ‘inclusion rider.’”

Na enig googelen bleek dat een term te zijn die afkomstig is van Stacy Smith. Zij buigt zich als onderzoekster aan de Universiteit van Californië in Los Angeles over ongelijkheid in de Amerikaanse filmindustrie. Volgens Smith zou de representatie van vrouwen en minderheden in de filmindustrie met sprongen vooruitgaan, als de A-lijst van sterren in Hollywood simpelweg in hun contract zou opnemen, dat ze alleen nog beschikbaar zijn voor films, die serieus werk maken van representatie en diversiteit, voor én achter de camera.

Sinds de speech van McDormand gaat die term als een lopend vuurtje door Hollywood. Brie Larson – die twee jaar geleden een Oscar kreeg voor haar rol in Room – en Michael B. Jordan, die momenteel furore maakt als de charismatische schurk Erik Killmonger in Black Panther, lieten al weten met zo’n diversiteitsbepaling te zullen gaan werken. Regisseur Paul Feig, die een vrouwelijke versie van Ghostbusters op zijn naam heeft staan, verklaarde eveneens voorstander te zijn. Matt Damon en Ben Affleck kondigden aan bij hun gezamenlijke productiemaatschappij Pearl Street zo’n ‘inclusion rider’ te willen invoeren.

Akelig stil

Onduidelijk blijft nog of ze er ook op zullen staan als ze zich als acteurs verhuren aan de grote studio’s. Dat zou pas echt een revolutie zijn. De studio’s blijven vooralsnog akelig stil als het nieuwe buzz-word ter sprake komt. Netflix-baas Reed Hastings liet al wel weten er weinig in te zien. Hastings ziet meer in „creatieve oplossingen” om het diversiteit-deficit weg te werken dan „juridische oplossingen”, verklaarde hij. Het lijkt onwaarschijnlijk dat studio’s zich zullen laten vastpinnen op concrete streefgetallen bij hun diversiteitsbeleid, laat staan dat ze zullen instemmen met mogelijke sancties voor studio’s die tekortschieten. Hoogstens zullen de studio’s bereid zijn om een intentieverklaring af te leggen voor hun streven naar diversiteit, zo luidt de algehele verwachting. De vraag is hoeveel sterren van de A-lijst zich nog meer achter McDormand zullen scharen, en of ze met zo’n intentieverklaring genoegen nemen. De Amerikaanse filmwereld zou anders wel eens kunnen afstevenen op een interessant potje armpjedrukken tussen geldschieters en sterren.

Wettelijk zit er nog een stevige adder onder het gras. In de Verenigde Staten is het namelijk bij wet verboden om quota op grond van etniciteit of geslacht in te voeren voor bedrijven of hele bedrijfstakken. Dat verbod gaat nota bene terug op wetgeving in reactie op de burgerrechtenbeweging van begin jaren zestig. Het is illegaal om vacatures alleen open te stellen voor blanken; de vraag is of het juridisch wel door de beugel kan om banen exclusief toe te kennen aan achtergestelde groepen. Met al die complicaties is de ‘inclusion rider’ misschien toch niet het wondermiddel in de strijd tegen ongelijkheid, dat de voorstanders er graag in zien.

Peter de Bruijn is filmrecensent
    • Peter de Bruijn