Noorse rechts-radicale minister Listhaug vertrekt na omstreden Facebookpost

De 40-jarige minister Sylvi Listhaug schreef dat de Noorse sociaal-democraten de rechten van terroristen belangrijker vinden dan de veiligheid van het land. Mede vanwege het bloedbad op het eiland Utøya in 2011 ligt dat extra gevoelig in Noorwegen.

Even leek het er op dat de Noorse regering zou vallen vanwege een Facebookpost, maar Sylvi Listhaug, de controversiële minister van Justitie, besloot de motie van wantrouwen tegen haar voor te zijn. Dinsdagochtend, een paar uur voor de stemming, stapte ze op.

De 40-jarige Listhaug, lid van de rechts-radicale Vooruitgangspartij, die junior partner is in de minderheidsregering van premier Erna Solberg, raakte de laatste weken in opspraak nadat ze op 9 maart kritiek uitte op de leider van de sociaal-democraten. Op Facebook schreef ze bij een foto van islamitische militanten: ‘De sociaal-democraten vinden de rechten van terroristen belangrijker dan de veiligheid van het land. Like en deel.’ Ze schreef dit na een debat over een wet waarmee de Noorse staat paspoorten kan innemen van Noren die verdacht worden van terrorisme of lidmaatschap van terroristische organisaties. De sociaal-democraten, de grootste oppositiepartij, stemden tegen deze wet.

De uitspraak van Listhaug viel niet goed bij veel Noren en zeker niet bij de sociaal-democraten, die in 2011 doelwit waren van een terreuraanslag van rechstextremist Anders Breivik – waarbij ze 69 van hun jongere leden verloren. De timing van de post was ook ongelukkig en viel samen met de première van de nieuwe film Utøya, die over het bloedbad gaat. Listhaug bood haar excuses aan, maar de oppositiepartijen vonden die niet oprecht en dienden een motie van wantrouwen in. Premier Solberg zei dat ze achter Listhaug zou staan, waardoor het incident tot de val van de regering kon leiden.

Haar tactieken doen denken aan politici als de Amerikaanse president Donald Trump

Knut Heidar, hoogleraar politicologie

Al jaren controversieel

De jonge Listhaug staat al jaren bekend als een van de meest controversiële Noorse politica. „Ze kent de regels van het politieke spel heel goed”, zegt Knut Heidar, hoogleraar politicologie aan de Universiteit van Oslo. „Ze is heel kritisch op migratie, doet provocerende uitspraken en maakt veel gebruik van sociale media. Haar tactieken doen denken aan politici als de Amerikaanse president Donald Trump”, zegt Heidar.

Bij haar relatief laagopgeleide en overwegend mannelijke achterban is ze ontzettend populair. In eerdere kabinetten was ze minister van Immigratie en Integratie en minister van Landbouw en Voedsel. „De conservatieven hebben haar steun nodig om aan de macht te blijven”, zegt Heidar. „Ook al irriteert ze hen regelmatig, vooral als ze vergaande maatregelen wil nemen tegen migranten.” Het is nog onduidelijk wie haar gaat opvolgen als minister van Justitie. Als gekozen parlementariër gaat Listhaug nu weer het parlement in. Ze liet de Noorse media dinsdag al weten dat ze meer dan ooit tevoren van haar, en haar partij, zullen horen.