Laatste mannelijke witte neushoorn is dood

Necrologie Sudan

De laatste mannelijke witte noordelijke neushoorn, is niet meer. Hij werd 45 jaar. Zijn ingevroren sperma moet zijn soort nieuw leven inblazen.

Neushoorn Sudan in het Ol Pejeta Conservancy in Kenia. Foto's Dai Kurokawa/EPA

Sudan, ook wel ‘The Last Male standing’ genoemd, is voor goed gaan liggen. De laatste mannelijke witte noordelijke neushoorn is dinsdag in een natuurreservaat in Noord-Kenia met een injectie gedood. Hij was de afgelopen dagen zodanig verzwakt dat hij niet meer kon opstaan. Sudan bereikte de uitzonderlijk hoge leeftijd van 45 jaar.

Er zijn nu nog twee vrouwtjes van zijn soort over, in hetzelfde reservaat Ol Pejeta in Kenia, maar deze zijn door verzwakking niet in staat als draagmoeders op te treden. Door in-vitrofertilisatie (ivf) hopen wetenschappers met in verscheidene laboratoria in de wereld opgeslagen sperma alsnog een bruikbaar embryo te kweken om in een zuidelijke witte neushoorn in te brengen.

Lees ook deze reportage: Zelfs Tinder kan neushoorn Sudan niet aan nageslacht helpen

Geboren in wat nu Zuid-Soedan heet, werd Sudan in zijn eerste levensjaar gevangen en overgebracht naar de Dvur Králové, een dierentuin in het voormalige Tsjechoslowakije. Toen waren er nog zo’n tweeduizend noordelijke witte rinocerossen in de wereld.

Grazen op de savanne

In 2009 werd Sudan weer terug naar Afrika gevlogen, in de hoop dat de vrije natuur van Ol Pejeta hem zou aanzetten tot voortplanting. Hoewel hij het overgrote deel van zijn leven in een dierentuin groentes at, kende hij direct zijn weg op de Afrikaanse savanne en wist hoe te grazen. Maar het instinct om zich voort te planten was verdwenen.

Er leefde toen al geen enkele soortgenoot meer in de vrije natuur en nog slechts een paar in dierentuinen. Nu leven alleen nog de twee vrouwtjes, de 27 jaar oude Najin en de 17 jaar oude Fatu.

Duizenden bezoekers trokken ieder jaar naar Ol Pejeta op een soort bedevaart om de Last Male Standing te zien en aan te raken. Door de aanraking kregen zij, zo vertelde menig bezoeker, spiritueel contact met Sudan die bij de bezoeker aandrong zijn soort te redden. Sudan had permanent bewakers bij zich evenals een kleine militaire eenheid om hem te beschermen tegen stropers. Ook werd hij op de dating site Tinder gezet. De eigenaren van het privé-reservaat Ol Pejeta maakten van Sudan een icoon van het uitsterven van zijn soort en bouwde de attractie uit tot een speciale tour langs andere bedreigde diersoorten, zoals de Grévyzebra, hartebeesten en chimpansees.

De hoofdattractie bleef echter Sudan. De vloek op zijn leven was dat zijn diersoort leefde in door oorlog getroffen landen als Zuid-Soedan, Tsjaad en Congo. Direct na zijn overlijden gisteren werden de ballen van Sudan afgesneden voor wetenschappelijke doeleinden. Hij wordt begraven om later zijn karkas weer op te graven en wellicht op te zetten.

Correctie 21-3-2018: In een eerdere versie van dit artikel stond dat Sudan in 2010 terug naar Afrika werd gevlogen. Dat moest zijn 2009 en is in deze versie aangepast. Ook stond in de eerdere versie dat wetenschappers hopen een levensvatbaar embryo te kweken die een zwarte neushoorn kan voldragen. Dat moest zijn een zuidelijke witte neushoorn en is in deze versie aangepast.

    • Koert Lindijer