opinie

    • Emilie van Outeren

Kantklossen, battleground, actieplan en kiesdrempel

De Haagse Stemming Over 1 dag zijn de gemeenteraadsverkiezingen. Schrijf je in om deze politieke nieuwsbrief per mail te ontvangen.

Collega-ministers hebben nog één dag om Hugo de Jonge te verslaan in het aantal aangekondigde actieplannen. De Rotterdamse strijd gaat nationaal, net als ophef rond VVD’ers. En Ruttes referendumminachting neemt nieuwe vormen aan.

KANTKLOSSEN: De persoonlijke aversie van de premier tegen democratische volksraadplegingen is ruimschoots bekend. Bij EenVandaag vergeleek hij ze gisteren met “spelshows” en “kantklossen”. Best leuk, maar “uiteindelijk gaat het natuurlijk toch om serieuze dingen” (en ja, voor die uitspraak is hij natuurlijk alweer naar de Kamer geroepen). Maar ondanks zijn referendumminachting heeft Mark Rutte zich vol in de campagne rond de inlichtingenwet gemengd. En gebrek aan consistentie over zowel referenda als de Wiv kan de VVD niet worden verweten. In tegenstelling tot D66. Vooral Kamerlid Kees Verhoeven ligt daar onder vuur, nadat zijn draai in Zondag met Lubach breed werd uitgemeten.

Q&A: Maar waar gáát het referendum nu eigenlijk over? Bij NRC zetten we de 19 meest nijpende vragen - en antwoorden - op een rij. Over sleepnetten, privacy, veiligheid en of de politiek iets zal doen met een negatieve uitslag (spoiler: nee). Voor wie na het lezen van deze nieuwsbrief wel genoeg naar zijn/haar scherm heeft getuurd, is er een speciale intelwetaflevering van onze podcast Haagse Zaken.

#DEBAT: De debatten tussen lokale lijsttrekkers zijn vrijwel nooit het landelijke nieuws, behalve die in Rotterdam natuurlijk. De stad wordt de battleground van 2018 genoemd. Niet omdat deze in bevolkingssamenstelling ook maar enigszins representatief is voor Nederland, maar wel omdat alle landelijke partijen er meedoen. Na gisteren bij Nieuwsuur (zonder PVV) en WNL (zonder linkse partijen) mogen lijsttrekkers uit Rotterdam ook aantreden bij het slotdebat om 20.30 bij de NOS vanavond over, jawel, integratie. Landelijk sluit Rutte af tegen Klaver, vlak na Buma vs. Marijnissen. Wilders en Pechtold nemen het tegen elkaar op, maar die mogen/willen niet mee naar het debat over de inlichtingenwet dat aansluitend bij Nieuwsuur is.

#OPHEF: De VVD, toch al niet sterk in Amsterdam en opgejaagd door Forum voor Democratie, heeft daar ruzie met zichzelf en met automobilisten. Na Frits Bolkestein heeft ook de JOVD zich gekeerd tegen lijsttrekker en wethouder Eric van der Burg wegens “te links”. En flyers speciaal gericht op autobezitters laten een onuitwisbare indruk achter - ze plakken vast aan autoruiten. Nog gênanter is het afscheid van de Delflandse dijkgraaf Michiel van Haersma Buma (familieband onbekend) van 50.000 euro en de Zuid-Hollandse VVD-kift die daarachter schuilgaat. Ondertussen zit een kandidaat-raadslid van het Utrechtse Stadsbelang vast op verdenking van betrokkenheid bij een plofkraak. Zijn lijsttrekker mag dat vanavond uitleggen in het slotdebat, waar naast Rotterdamse ook Utrechtse en Enschedese partijen aantreden.

ACTIEPLANNENKANON: Het kabinet wil voor de gemeenteraadsverkiezingen ‘niet de schijn van regeren wekken’, zo gonst het in Den Haag. Er is daarentegen geen beter moment voor bewindslieden om te strooien met leuke dingen voor de mensen. Stijf aan kop in de ranglijst van actieplannenlanceerders staat CDA’er Hugo de Jonge. Na kindermishandeling, personeelstekorten, dementie en ouderenzorg moet nu eenzaamheid eraan geloven. En ja, dat wil de minister natuurlijk best even in alle media komen uitleggen. Nieuw is het plan niet, in Rotterdam voerde De Jonge als wethouder ook al in dat elke 75-plusser een jaarlijks huisbezoek krijgt. Met succes, naar eigen zeggen. Stef Blok wil ondertussen de cyberstrijd aangaan. En Menno Snel promoot de leasefiets. Maar niet alle plannetjes van het kabinet worden enthousiast ontvangen. De Raad van State adviseert negatief over de halvering van het collegegeld voor eerstejaars, omdat het nut ervan niet wordt aangetoond. En werkgevers zitten niet te wachten op onderbetaling van gehandicapten.

(ON)GEVRAAGD ADVIES: Politiek columnist Tom-Jan Meeus ziet deze gemeenteraadscampagne hoe stuntjes telkens winnen van standpunten, terwijl de opkomst bij lokale verkiezingen al decennia terugloopt. Gebeurt dat nu weer dan pleit hij voor een kiesdrempel. “Als ons stelsel zoveel partijen oplevert dat geen kiezer nog inzicht in hun standpunten heeft, en campagnes dus vooral nog over bijzaken gaan, moeten we dan ook niet het ondenkbare aansnijden: minder democratie?” De Raad voor het Openbaar Bestuur ziet, in een vandaag gepubliceerd advies, dat de werkdruk voor raadsleden de “drempel om politiek actief te worden” verhoogt. Hun vergoeding zou omhoog moeten, maar de Raad pleit ook voor leken in de gemeenteraad in plaats van fulltime politici. Het politieke panel van NRC veronderstelt ondertussen electoraal succes voor GroenLinks en FvD en een mager resultaat voor PVV en D66. Groot optimisme is er over de inlichtingenwet.

QUOTE VAN DE DAG:

“We lopen achter marketeers aan, in plaats van idealen. Landelijk gezien schieten we door met het inzetten van Amerikaanse technieken. Het zijn tekenen van zwak leiderschap. Focusgroups, hou toch op. We zijn een brede volkspartij. Liever nat gaan met je eigen verhaal, dan onze idealen eraan geven.”

CDA’er Dave Ensberg ergert zich kapot aan de populistische koers van zijn partij onder Sybrand Buma.

    • Emilie van Outeren