Databedrijf biedt chantage aan voor politieke campagnes

Leidinggevenden van Cambridge Analytica stelden aan een Britse undercover verslaggever voor om politieke tegenstanders met Oekraïense prostituees of steekpenningen in verlegenheid te brengen.

De topman van Cambridge Analytica Alexander Nix. Foto Antonio Cotrim/EPA

Het omstreden databedrijf Cambridge Analytica, dat onder meer betrokken was bij de verkiezingscampagne van Donald Trump en de Brexit-campagne, biedt chantagetactieken aan om politieke tegenstanders uit te schakelen. Dat blijkt uit een undercoveronderzoek van het Britse Channel 4 News maandag.

Een verslaggever van het tv-station deed zich voor als een potentiële klant en filmde vergaderingen met medewerkers van het databedrijf, zonder dat zij daarvan afwisten. Op de beelden is te zien hoe de Britse oprichter van Cambridge Analytica Alexander Nix voorstelt om Oekraïense prostituees in te schakelen of steekpenningen aan te bieden aan een politieke tegenstander. Dat zou dan gefilmd kunnen worden om zo compromitterend materiaal te hebben over die politicus.

Ook schepten leidinggevenden op dat ze betrokken zijn geweest bij meer dan tweehonderd verkiezingen wereldwijd, onder andere in Nigeria, Kenia, Tsjechië en India. Het is niet duidelijk in hoeverre Cambridge Analytica de voorgestelde tactieken ook heeft toegepast. Het bedrijf werd onder meer opgezet door Steve Bannon, de voormalig topstrateeg van de Amerikaanse president Trump, en medegefinancierd door de conservatieve geldschieter Robert Mercer.

Lees meer over Cambridge Analytica: Wie is wie in het Facebookschandaal met vertakkingen naar het Witte Huis?

Verslaggever deed zich voor als adviseur politieke campagne

“We hebben een lange geschiedenis van werk achter de schermen”, zegt Nix tegen de verslaggever. “We kunnen bijvoorbeeld een groot geldbedrag aanbieden aan de kandidaat om zijn campagne te financieren in ruil voor land bijvoorbeeld. We filmen het geheel, wissen het gezicht van onze man en zetten het online.” Tot nu toe heeft Nix altijd ontkend dat zijn bedrijf iets illegaals heeft gedaan. Cambridge Analytica is gevestigd in de Verenigde Staten maar opereert ook in het Verenigd Koninkrijk.

Ook bood het bedrijf aan om met valse identiteiten te werken en neppe websites op te zetten, zodat hun bijdrage niet achterhaald kan worden. “We kunnen studenten zijn die onderzoek doen voor een universiteit, we kunnen toeristen zijn. Er zijn zoveel opties,” stelt Nix voor.

Channel 4 News verzamelde het beeldmateriaal over een periode van vier maanden tussen november 2017 en januari 2018. De verslaggever deed zich voor als een adviseur voor een politieke campagne in Sri Lanka. Zelf ontkent Cambridge Analytica de werkwijze. Een woordvoerder van het bedrijf zegt in een reactie tegen het tv-station: “We weerspreken volledig elke beschuldiging dat Cambridge Analytica werkt met valsstrikken, steekpenningen of zogeheten ‘honey traps’, voor wat voor doel dan ook.”

Bekijk hier het undercoveronderzoek van Channel 4 News:

Gegevens 50 miljoen Facebookgebruikers misbruikt

Afgelopen weekend werd duidelijk dat Cambrigde Analytica ongevraagd de gegevens van 50 miljoen Facebookgebruikers had verzameld. Deze informatie kon volgens The Guardian en The New York Times vervolgens misbruikt worden om de politieke voorkeur van Amerikaanse kiezers te beïnvloeden. De werkwijze werd aan het licht gebracht door de 28-jarige klokkenluider Christopher Wylie, die werkte voor het bedrijf.

Een informatiecommissie van het Britse parlement eist inzage in de databanken en servers van Cambridge Analytica. Daaruit moet blijken wanneer het de gegevens heeft verkregen en verwijderd. Het bedrijf zou vooralsnog niet mee willen werken, daarom heeft de commissie een verzoek ingediend bij de rechtbank voor een bevelschrift.

Lees meer over het Facebookschandaal: Gegevens miljoenen Facebookgebruikers misbruikt voor campagne Trump

Facebook ontkende eerst het gegevenslek tegenover de kranten, maar besloot vlak voor publicatie Cambridge Analytica van het platform te schorsen. Oprichter Mark Zuckerberg heeft aangekondigd “diepgaand onderzoek” te doen naar de zaak. Facebook kreeg een grote klap op de beurs maandag vanwege het schandaal. De techgigant daalde volgens Bloomberg 8,1 procent op Wall Street.

    • Christiaan Paauwe