Opinie

    • Emilie van Outeren

Meer, meer, meer Haagse bemoeienis met lokaal bestuur

De Haagse Stemming Over 2 dagen zijn de gemeenteraadsverkiezingen. Schrijf je in om deze politieke nieuwsbrief per mail te ontvangen.

Minister Ollongren wil op de valreep meer te zeggen hebben over de integriteit en benoemingen van wethouders. De SP wil er best wat minder. En de PVV ruziet intern in Den Haag.

WIE WORDT DE GROOTSTE: Als Mark Rutte zich met een muts op laat fotograferen, weet je dat het echt een heel koud laatste campagneweekend was. Dik ingepakt in winterjassen, handschoenen en partijsjaals flyerden Haagse politici verspreid door het land om lokale afdelingen te ondersteunen. Plaatselijke peilingen zijn schaars, maar toch lijken lokale partijen gezamenlijk weer groter te worden dan welke landelijke club ook. Spannend wordt het of de VVD het CDA voorbij kan als grootste landelijke partij en of en, zo ja, waar GroenLinks D66 kan verslaan. Politiek columnist Tom-Jan Meeus ziet een campagne vol “uitingen van opportunisme die worden verpakt als oprechtheid. En hoewel ze individuele partijen op individuele momenten helpen, voeden ze gezamenlijk de weerzin tegen de geprofessionaliseerde politiek”. In onze Haagse podcast onderzoeken we of landelijke politici wel weten wat er speelt op lokaal niveau.

BUITENBEENTJES: De PVV zal de uitslag hoe dan ook als winst verkopen, want wie in dertig in plaats van twee gemeenten meedoet, groeit sowieso. Zeker aangezien Wilders heeft gekozen voor gemeenten waar zijn partij bij de landelijke verkiezingen uitzonderlijk goed scoort, zoals in Rucphen. Daar doen “buitenbeentjes” het volgens de burgemeester altijd goed. “Een soort proteststem. Eerst Boer Koekoek, toen Hans Janmaat, en nu de PVV.” Maar is de teleurgestelde kiezer ook te mobiliseren nu het eigenlijk best goed gaat met Rucphen? In één gemeente dreigt de PVV zelfs te krimpen. In Den Haag doet PVV-afvallige Richard de Mos het aanmerkelijk beter. En er is al jaren ruzie in de fractie, die zich zelden meer laat zien in gemeenteraadsvergaderingen.

MARIJNISSEN-LAT: Door het voortijdige vertrek van Emile Roemer hangt voor geen enkele landelijke leider de politieke toekomst af van deze verkiezingsuitslag. Al zou de persoonlijke pijn voor Alexander Pechtold groot kunnen zijn. Voor Lilian Marijnissen zijn de lokale verkiezingen zelfs pas een eerste test. Mee op campagne in Zutphen blijkt voor veel kiezers totaal onbekend wie zij is, zelfs voor hen die eerder een waarschuwend briefje in de bus kregen dat de SP-leider langs zou komen. Marijnissen heeft nog een aankondiging: de kans is groot dat de SP de komende periode in minder colleges mee zal doen. Meebesturen, een expliciet doel van Roemer dat in 43 gemeenten werd bereikt, was namelijk “niet overal een succesverhaal”. Daarom ligt “de lat hoog voor afdelingen om mee te mogen doen aan verkiezingen. En voor meedoen aan de colleges al helemaal”.

OLLONGREN-LAT: Ook van Kajsa Ollongren moet de lat omhoog. De minister van Binnenlandse Zaken wil kandidaat-wethouders verplichten een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) te overleggen. En ze moeten slagen voor een nieuwe ‘basistoets integriteit’, zo meldt het AD vanochtend. Hoe deze risicoanalyse eruit komt te zien, is nog onduidelijk. Net als het antwoord op de vraag of de minister kan ingrijpen als een gemeenteraad een bepaalde wethouder toch wil benoemen.

GENERATIEKLOOF: Het referendum over de inlichtingenwet zou wel eens een belangrijk motief van het kabinet om referenda af te schaffen onderuit kunnen halen. Namelijk dat referenda altijd uitpakken in het nadeel van een kabinet. Uit peilingen, en op reportage met anti-Wiv-flyeraars, blijkt een meerderheid voor de wet te zijn. Al zijn dat vooral ouderen. Jongeren - die minder geneigd zijn te komen stemmen, zeker lokaal - hebben om privacyredenen meer weerzin tegen de wet. Het FD meldt dat de inlichtingendiensten geld tekort komen om de nieuwe wet uit te kunnen voeren.

WAT WIJ LEZEN: Het interview waarin Frits Bolkestein de Amsterdamse leider van de VVD en zijn argument dat hij niet de wegverbreider van populistisch rechts was onderuithaalt. Reportages uit Rozendaal, Nieuwkoop, Wormer en Apeldoorn. Portretten van Tanya ‘het rechtse wapen’ Hoogwerf (Leefbaar Rotterdam) en Emmens kandidaatgemeenteraadslid Ugbaad ‘We are the world’ Kilincci en een persoonlijk interview met Bruno ‘Everybody is a star’ Bruins (Zorg, VVD).

QUOTE VAN DE DAG:

“De afgelopen weken is geen enkele commissie bezocht en geen enkele inbreng gemaakt en de raad bezoeken zou erg hypocriet zijn.”

Haagse PVV-raadsleden krijgen vorige maand van collega Willie Dille te horen dat ze niet meer verwacht worden op de laatste gemeenteraadsvergadering, zo blijkt uit naar NRC gelekte berichten.

    • Emilie van Outeren