‘Budget van zo’n 17 miljoen euro voor regiojournalistiek is er, maar wordt al jaren niet gebruikt’

Dat zei CDA-leider Sybrand Buma in een talkshow van WNL.

Foto Lex van Lieshout/ANP

De aanleiding

CDA-leider Sybrand Buma was vorige week te gast bij WNL Op Zondag en natuurlijk ging het over de aankomende gemeenteraadsverkiezingen.

Buma signaleerde een groot gevaar: de lokale journalistiek staat onder druk. Zag hij in het verleden journalisten nog op de fiets door de gemeente gaan, nu zijn er ‘witte vlekken’: gemeenten van 50.000 inwoners waar lokale media volledig ontbreken. „We gaan naar de stembus, maar welke Nederlander weet welke besluiten in de gemeente genomen worden?” En niemand die controleert of het eigenlijk deugt wat er in de raad gebeurt, aldus de fractievoorzitter.

Buma noemt die ontwikkeling „een risico voor de democratie”. En dat terwijl er volgens hem best wat aan het gebrek aan lokale journalistiek gedaan kan worden. Een persbericht van WNL vat samen wat de fractievoorzitter zondag zei: „Er is een budget van 17 miljoen euro dat al jaren niet wordt gebruikt.” Die bewering checken we.

Waar is het op gebaseerd?

In de uitzending zelf zegt Buma het genuanceerder: minister Slob (Media, ChristenUnie) zou een budget hebben, zo’n 17 miljoen euro, bedoeld om regionale omroepen met lokale omroepen samen te laten werken. Dit bedrag zou volgens Buma dus al jaren niet gebruikt worden.

En, klopt het?

We vragen na bij het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW). Daar blijkt dat het geld waar Buma het over heeft komt uit de Algemene Mediareserve: een pot waar omroepen jaarlijks geld in storten.

Het gaat inderdaad om een bedrag van 17 miljoen euro, dat sinds vorig jaar beschikbaar is voor de dertien regionale omroepen – lokale omroepen worden gefinancierd door de gemeente.

Maar het gaat niet zomaar om een extraatje waarmee de regionale journalistiek verbeterd kan worden: op diezelfde regionale omroepen wordt sinds vorig jaar namelijk óók structureel bezuinigd – de omroepen moeten het jaarlijks met, jawel, 17 miljoen euro minder doen (op een budget van 143,5 miljoen). Omdat de omroepen de opdracht hebben gekregen om daarbovenop kosten te besparen door middel van samenwerking met elkaar, met landelijke of lokale publieke media-instellingen of met mediabedrijven (zoals kranten), is er eenmalig 17 miljoen beschikbaar gesteld. Dat geld ligt inderdaad nog op de plank.

Gerard Schuiteman van de Regionale Publieke Omroep (RPO), die adviseert over de aanvragen, weet hoe dat komt. Aanvragen zijn er wel, maar een accountant moet vervolgens vaststellen dat de voorgestelde samenwerking op termijn geld bespaart, legt hij uit. Schuiteman: „En juist bij innovaties weet je van te voren niet of en hoeveel je bespaart.”

Conclusie

De uitspraak van fractievoorzitter Buma impliceert dat er voor de regionale omroepen een extraatje van 17 miljoen euro ligt: het blijkt te gaan om een eenmalige tegemoetkoming, naast structurele bezuinigingen van 17 miljoen, een bedrag dat bovendien alleen voor innovatie ingezet mag worden.

De uitspraak zelf is feitelijk waar, behalve dat het geld er niet al jaren ligt. Daarom beoordelen we de stelling ‘Er is een budget van zo’n 17 miljoen euro voor regionale journalistiek dat al jaren niet wordt gebruikt’ als grotendeels waar .

Ook een bewering zien langskomen die je gecheckt wilt zien? Mail nrccheckt@nrc.nl of tip via Twitter met de hashtag #nrccheckt