VK: Rusland heeft voorraden gifgas aangelegd voor aanvallen

De organisatie tegen het gebruik van chemische wapens reist maandag naar het Verenigd Koninkrijk om het zenuwgas te onderzoeken, dat bij de aanval op ex-spion Skripal is gebruikt.

De Britse minister van Buitenlandse Zaken Boris Johnson spreekt met de BBC. Foto Jeff Overs/BBC/Reuters

Het Verenigd Koninkrijk (VK) heeft bewijs dat Rusland in strijd met de internationale regels voorraden zenuwgas heeft aangelegd om moordaanslagen mee te plegen. Dat heeft de Britse minister van Buitenlandse Zaken Boris Johnson zondag gezegd tegen de BBC.

Johnson reageerde daarmee op de eerdere suggestie van de Russische EU-ambassadeur Vladimir Tsjizjov dat het gifgas waarmee de Russische ex-spion Sergej Skripal en zijn dochter Joelia begin maart in de stad Salisbury zijn vergiftigd ook uit een Brits lab afkomstig kan zijn. Tsjizjov had de BBC erop gewezen dat Porton Down, een Brits onderzoekslab waar ook chemische wapens worden onderzocht, slechts 12 kilometer van Salisbury ligt.

Johnson wees die suggestie ferm van de hand:

“Dat is niet echt de reactie van een land dat zichzelf onschuldig acht. Het antwoord van de Russen is een mengeling van arrogant sarcasme, ontkenning en het zaaien van verwarring.”

Maar de Russische president Vladimir Poetin ontkende zondagavond ferm dat Rusland achter de vergiftiging zit. Hij noemde die beschuldiging “onzin”, meldt persbureau Reuters. Poetin zei dat Rusland het gas dat volgens Groot-Brittannië is gebruikt, niet bezit. Ook stelde hij dat als dit zenuwgas werkelijk zou zijn gebruikt er ongetwijfeld meer slachtoffers waren gevallen. Hij bood aan om met Groot-Brittannië samen te gaan werken bij het onderzoek naar de dood van de ex-spion.

‘Spoor leidt onmiskenbaar naar het Kremlin’

Johnson herhaalde eerder op de dag echter juist dat het spoor voor de aanval op Skripal in Salisbury “onmiskenbaar naar het Kremlin leidt”. Johnson zei dat het VK informatie heeft waaruit blijkt dat de Russische staat de afgelopen tien jaar “betrokken is geweest bij de levering van zenuwgassen zoals novitsjok, met moordaanslagen als het zeer waarschijnlijke doel”.

“Ze hebben novitsjok geproduceerd en voorraden aangelegd, in tegenstelling tot wat ze hebben verteld.”

Johnson zal de ministers van Buitenlandse Zaken van de EU-landen voorafgaand aan de vergadering met de NAVO op de hoogte brengen van de situatie. Ook zei hij dat de organisatie tegen het gebruik van chemische wapens OPCW maandag zal arriveren om monsters te nemen van het zenuwgas dat is gebruikt om de Skripals te vergiftigen. Volgens de Britten is het bij de aanslag gebruikte zenuwgas novitsjok, een gifgas dat in de jaren zeventig en tachtig in de voormalige Sovjet-Unie is ontwikkeld. De uitslag van tests die dit kunnen bevestigen, zijn er op zijn vroegst over twee weken.

Het bestaan van novitsjok is heel lang ontkend, ook door het Westen: ‘Onbekende’ nieuwkomer was allang bekend

Rusland had eerder geklaagd dat de Britten het land geen toegang geven tot het bewijsmateriaal om dit te onderzoeken. De Russische ambassade in Londen zei zondag tegen het Russische persbureau TASS dat Russische diplomaten ook geen toegang tot Skripal krijgen. De ambassadeur Aleksandr Jakovenko klaagde dat dit tegen de internationale regels is:

“Wij hebben toegang gevraagd tot Sergej Skripal en zijn dochter, maar ons verzoek is afgewezen omdat de Britten hem als een Britse staatsburger beschouwen. Volgens de Conventie van Wenen heeft Rusland het recht om informatie over de gezondheid van zijn burgers te krijgen.”

Zweden, Slowakije en Tsjechië geërgerd over beschuldiging

Een woordvoerder van het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken had tegenover het tv-kanaal Rossija 24 zaterdag ook gesuggereerd dat het zenuwgas mogelijk afkomstig is uit Zweden Slowakije en of Tsjechië. De drie landen reageerden hier zaterdag geïrriteerd op. De Tsjechische minister van Buitenlandse Zaken Martin Stropnicky noemde dat een “absurde beschuldiging”. De Zweedse minister van Buitenlandse Zaken Margot Wallström twitterde het “onacceptabel en ongefundeerd” te vinden:

Twitter avatar margotwallstrom Margot Wallström Forcefully reject unacceptable and unfounded allegation by Russian MFA spokesperson that nerve agent used in Salisbury might originate in Sweden. Russia should answer UK questions instead.

De aanval op Skripal heeft geleid tot flinke diplomatieke onmin tussen Rusland en het Verenigd Koninkrijk. Rusland zette zaterdag 23 Britse diplomaten uit, als reactie op de uitwijzing van 23 Russische diplomaten eerder deze week.