Hoe geschorst ben je precies als coach?

Stijn Vreven NAC-trainer Stijn Vreven zag het duel tegen Roda JC vanaf de tribune, door een schorsing. Had hij invloed?

NAC-trainer Stijn Vreven, uiterst rechts, bekijkt de wedstrijd tegen Roda JC noodgedwongen vanaf grote hoogte. Foto ANP Pro Shots

Ongeduldig staat Stijn Vreven op het cameraplatform in de nok van het Rat Verlegh Stadion in Breda. Notitieblok in de aanslag, handschoenen en sjaal tegen de snijdende kou. De Belgische coach van NAC moet het duel tegen Roda JC zondagmiddag van afstand toekijken, nadat hij eerder deze maand voor de derde keer dit seizoen werd geschorst, voor drie duels deze keer.

„Héé! Kom op!”, roept Vreven na twee minuten. „Ga nou! Jezús!”

Vreven slaat op de railing als zijn ploeg balverlies lijdt. Het is bekend, hij is bloedfanatiek tijdens wedstrijden. Zijn stem galmt regelmatig over de hoofdtribune. Hij coacht alsof hij midden op het veld staat, al kunnen zijn spelers hem zeer waarschijnlijk niet horen van deze afstand.

Het is alsof hij in zichzelf praat, maar dan hardop.

„Houd druk!”

„Switch. Switch.”

„Schakelen!”

„Goed gedaan Sadiq [Umar].”

„Tweede bal!”

„Restverdediging!”

Bij een counter, als spelmaker Manu García veel ruimte heeft. „Ga, ga, ga!”

Niet met de bus mee

Het roept de vraag op: hoe geschorst ben je precies als coach op een wedstrijddag? Een woordvoerder van de KNVB legt uit: vóór het duel moet iemand anders de bespreking leiden, de geschorste trainer mag niet in de kleedkamer komen, ook niet in de rust. „Tijdens de wedstrijd mag hij niet coachen en geen contact hebben met zijn team.” Ook de persconferentie na afloop mag hij niet doen.

„En je mag niet mee met de bus als je uit speelt”, zegt oud-coach Robert Maaskant, die naar eigen zeggen drie keer geschorst is geweest in zijn loopbaan. „En wat gek is: na afloop mag je ook niet naar je ploeg toe. Je bent echt ‘de dag’ geschorst.”

Terug naar NAC-Roda JC (0-1). Het cameraplatform bevindt zich ter hoogte van de middenlijn, waardoor je in combinatie met de hoge positie perfect zicht op het spel hebt. Vreven staat achter de video-analist van NAC, die aan een tafeltje zit met een laptop waarop hij data van de wedstrijd verwerkt.

De video-analist staat deze zondag in contact met keeperstrainer Jelle ten Rouwelaar, die beneden op de bank langs het veld zit met een oordopje in zijn rechteroor. Dit is gebruikelijk, vrijwel alle clubs werken op deze manier. Ten Rouwelaar kan met de informatie van de video-analist assistenten Jefta Bresser en Rob Penders voeden. Penders vervangt Vreven deze middag als hoofdtrainer, al voor de vijfde keer dit seizoen.

Waar het mogelijk kan wringen is als Vreven de video-analist iets zou vertellen, waarna dit vervolgens wordt doorgeven aan de technische staf beneden. Dan zou hij indirect aan het coachen zijn. Fluistert Vreven de video-analist weleens wat in? Rob Penders: „Zou best kunnen, weet ik niet. Stijn kan niet altijd zijn mond houden, dus dat zou best weleens kunnen.”

Penders heeft „nooit direct contact” over wissels met Vreven als hij geschorst is, zegt hij. „We bespreken al veel voor de wedstrijd. Het is niet zo dat we in een keer zomaar iets doen tijdens de wedstrijd. We hebben de wissels redelijk in ons hoofd zitten. Bijvoorbeeld wat te doen bij een achterstand.”

Begin tweede helft heeft Ten Rouwelaar zichtbaar even contact met de video-analist, waarop direct een wissel in werking wordt gezet, Paolo Fernandes wordt ingebracht voor Thierry Ambrose. „Dat zijn dingen die we echt van te voren hebben besproken”, zegt Penders.

‘Match delegate’ in België

De Belgische voetbalbond ziet sinds 2016 strenger toe op geschorste coaches, nadat toenmalig Club Brugge-coach Michel Preud’homme overduidelijk aanwijzingen gaf vanaf de tribune in een duel tegen AA Gent. Hierop werd besloten een ‘match delegate’ de geschorste coaches te laten controleren op eventuele ontoelaatbare communicatie.

„Het is absoluut ontzettend makkelijk te omzeilen en wel contact te hebben met je staf”, zegt Maaskant, tegenwoordig analyticus bij Fox Sports. De verantwoordelijkheid voor de handhaving ligt niet bij de arbiters maar bij de tuchtcommissie van de KNVB, zegt Dick van Egmond, coördinator van de afdeling scheidsrechterszaken betaald voetbal.

De KNVB-woordvoerder: „Met de techniek van tegenwoordig is het natuurlijk makkelijk om bijvoorbeeld per Whatsapp of sms te communiceren met collega’s in de staf, maar het is aan de club en de trainer om de straf te respecteren. Mocht overduidelijk blijken dat een trainer zich hier niet aan houdt, en/of er wordt niet genoeg afstand gehouden, dan kan de aanklager betaald voetbal hier een vooronderzoek naar starten.”

Je moet het als geschorste coach los kunnen laten, vindt Maaskant. „Als jij jezelf zo belangrijk vindt en denkt dat je ploeg echt niet zonder jou kan, dan heb je ook iets niet goed gedaan.”

Toch mengde hij zich in 2015 als coach van NAC, toen hij geschorst moest toekijken tegen Ajax in de Arena. Ze speelden 0-0. „Daar heb ik met een appje nog even contact gehad over een late wissel. Dat doe je dan via via. Meestal zit je naast iemand van de club, die heeft dan een telefoon of een iPad.”

Je rol als coach is überhaupt „miniem langs de kant van het veld”, zegt Maaskant. „Je spreekt de wissels door, je probeert ze aan te moedigen, maar het gebeurt door de heren die binnen de lijnen staan.”