Kramniks verdriet

Toen Vladimir Kramnik woensdag in de vierde ronde van het kandidatentoernooi in Berlijn zijn partij tegen Fabiano Caruana had verloren, zeeg hij aan de tafel waar hij had gespeeld diep ineen met zijn gezicht verborgen, zijn hoofd steunend op zijn armen. Op een dramatische foto zag je ook nog het bord met de stelling waarin hij had opgegeven. Het deed me denken aan de laatste foto van wereldkampioen Alexander Aljechin, die in 1946 in zijn hotelkamer in de Portugese badplaats Estoril dood aan een tafel werd gevonden met een schaakbord naast zich.

Zo erg was het met Kramnik niet, maar het leek niet veel te schelen. Wat was er gebeurd?

Hij stond bovenaan nadat hij in de derde ronde een mooie partij had gewonnen van Levon Aronian, de man die door velen werd beschouwd als de grote favoriet in het toernooi. Kramniks volgende partij tegen Caruana was wisselvallig geweest, maar op een gegeven moment stond Kramnik gewonnen.

Het leek of hij met 3,5 punt uit vier partijen bovenaan kon komen. Het zou betekenen dat hij op de onofficiële ranglijst achter Magnus Carlsen tweede van de wereld zou worden en dat hij kon hopen om het kandidatentoernooi te winnen, waardoor hij in november van dit jaar een tweekamp tegen Carlsen om het wereldkampioenschap zou mogen spelen.

In 2000 werd Kramnik, die nu 42 jaar is, voor het eerst wereldkampioen door Garry Kasparov te verslaan. Als hij achttien jaar later uitdager van Carlsen zou worden, zou het een schitterende wederopstanding zijn.

Maar Kramnik miste de winst tegen Caruana en een tijdje later, toen hij al voor zijn leven moest vechten, maakte hij in tijdnood een grove blunder waardoor hij op slag glad verloren stond. Geen wonder dat hij na afloop zo dramatisch in elkaar klapte.

Maar goed, het toernooi duurt nog lang en alles kan nog gebeuren. Na vijf van de veertien ronden stonden in ieder geval niet de gelouterde en gelauwerde favorieten Aronian en Kramnik bovenaan, maar de jonge Amerikaan Caruana.

Levon Aronian - Vladimir Kramnik, Kandidatentoernooi Berlijn 2018

1. e4 e5 2. Pf3 Pc6 3. Lb5 Pf6 4. d3 Lc5 5. Lxc6 dxc6 6. 0-0 De7 7. h3 Deze verzwakkende zet bindt de kat op het spek. 7...Tg8 Een bekend idee, maar hier was het alleen in een paar correspondentiepartijen gespeeld. Kramnik vond dat wit nu al slechter stond. Een gevaarlijke zwarte aanval is onvermijdelijk, bijvoorbeeld 8. Pc3 g5 9. Lxg5 Lxh3 10. gxh3 h6 met voordeel voor zwart. 8. Kh1 Ph5 9. c3 Beter was 9. Pc3, om in ieder geval een stuk te ontwikkelen. 9...g5 10. Pxe5 g4 11. d4 Ld6 12. g3 Lxe5 13. dxe5 Dxe5 14. Dd4 De7 15. h4 c5 16. Dc4 De dame raakt op dwaalwegen. 16. De3 was relatief beter. 16...Le6 17. Db5+ c6 18. Da4 f5 Hierna is er geen redden meer aan voor wit. 19. Lg5 Wanhoop. 19...Txg5 20. hxg5 f4 21. Dd1 Td8 22. Dc1 fxg3 23. Pa3 Td3 24. Td1

Zie diagram

24...Ld5 Er waren veel manieren om te winnen, maar dit is de elegantste. 25. f3 Of 25. Td3 Dxe4+ 26. f3 gxf3 27. Te3 f2+ 28. Txe4+ Lxe4 mat. 25...gxf3 26. exd5 De2 27. Te1 g2+ Wit gaf op. Na 28. Kh2 g1D+ 29. Kxg1 f2+ 30. Kh1 Th3+ 31. Kg2 f1D mat zou een mooi plaatje ontstaan.