Lex van Lieshout / ANP

Wat beloven de politieke partijen in Amsterdam? Een overzicht

Gemeenteraadsverkiezingen

Wat beloven de politieke partijen op verschillende beleidsterreinen? We lazen de verkiezingsprogramma’s, en kozen enkele prikkelende voorstellen.

Op 21 maart strijden 28 partijen om een plaats in de gemeenteraad. Hier laten we er zeven aan het woord: de vijf grootste fracties in de raad, plus twee nieuwkomers die volgens meerdere peilingen in staat zijn om met drie of meer zetels in de nieuwe raad te komen. We plozen de verkiezingsprogramma’s uit over de thema’s wonen, onderwijs, veiligheid, verkeer, duurzaamheid én nog een thema. Elke partij koestert ook programmapunten die je nergens anders terugvindt.

D66

Wonen Jaarlijks 12.500 nieuwe woningen, met een verdeling van 30 procent sociaal, 40 procent middenhuur en 30 procent vrije sector. Een deel van de sociale huurwoningen kan bij verhuizing van de zittende bewoners worden verhuurd aan mensen met een middeninkomen. Deze woningen blijven in het bezit van woningcorporaties.

Onderwijs De harde overgang van basisschool naar middelbare moet worden verzacht. Dat kan door brede brugklassen of scholen met leerlingen van nul tot achttien jaar. Kinderen moeten meer tijd kunnen nemen alvorens een keuze te maken voor een vervolgniveau.

Veiligheid Meer diversiteit bij het politiekorps. D66 wil etnisch profileren tegengaan, door agenten via een app, de reden van een aanhouding te laten bijhouden. Zolang de wietteelt niet is gereguleerd, krijgt het oprollen van illegale wietplantages geen prioriteit. Meer inzet van mystery guests om gevallen van discriminatie in de horeca aan het licht te brengen.

Verkeer het centrum alleen nog toegankelijk voor bestemmingsverkeer. In veel straten auto’s alleen te gast. We investeren flink in fietsparkeerplaatsen zoals een nieuwe fietsgarage onder het Rembrandtplein. In woonstraten met te weinig ruimte heffen we autoparkeerplaatsen op. Snelfietsverbindingen met de regio, zoals Haarlem, Almere, Edam/Volendam, ’t Gooi en Amstelveen. Verbod op snorscooters.

Duurzaamheid Vanaf 2025 uitstootvrij verkeer in Amsterdam. Bestaande milieuzones worden steeds verder aangescherpt. Deze milieuzones gaan ook gelden voor personenauto’s. Uitbreiding elektrische oplaadmogelijkheden. Uitbreiding van het metronetwerk. Station Sixhaven in Noord wordt als halte aan de Noord/Zuidlijn toegevoegd en de lijn door te trekken naar Schiphol.

Foodfestival D66 wil de gastronomie als cultuurvorm stimuleren, bijvoorbeeld met de ontwikkeling van een foodfestival voor professionals en liefhebbers, dat vergelijkbaar is met wat ADE voor de dance is.

PvdA

Wonen 10.000 nieuwe woningen per jaar, 40% sociale huur, 40% middensegment, 20% vrije sector. Verbod verkoop/liberalisering corporatiewoningen. Erfpacht: middenhuur blijft voor altijd en eeuwig middenhuur. Huisvestingsvergunning: alleen woning voor mensen met maatschappelijke of economische binding met Amsterdam. Inkomens tot 50.000 euro kunnen met korting een woning kopen, samen met de gemeente.

Onderwijs Voor ieder kind toegang tot voorschool. Elke basisschool verbindt zich aan ten minste één voorschool. Scholen die zich aan het inschrijfsysteem proberen te onttrekken of drempels opwerpen voor bepaalde leerlingen, attenderen we op hun verantwoordelijkheid. Leraren krijgen hulp bij goede huisvesting, opleidingen, reiskostenvergoeding, parkeervergunningen en extra handen in de klas.

Veiligheid Bewoners en ondernemers bepalen in overleg met gemeente, politie en woningcorporaties welke veiligheidsmaatregelen in hun buurt prioriteit hebben. Jongeren worden opgeleid tot buurthandhavers. Strengere aanpak verkoop van drugs, nepdrugs en schadelijke stoffen als lachgas. Voorlichting op school en bij sportclubs over drugsgebruik.

Verkeer Sommige grachten aan één kant autovrij voor meer groen, lopen, fietsparkeren en speelruimte. Maximumsnelheid hele centrum en alle niet-doorgaande straten 30 km/u. Hele A10 max 80 km/u. Parkeren bezoekers flink duurder, minder parkeerplekken op straat. Geen nieuwe publieke parkeergarages. Snel metrostation Sixhaven. Nieuwe Oost-West metrolijn, Noord/Zuidlijn doortrekken naar Schiphol.

Duurzaamheid Vanaf 2025 is al het gemotoriseerde verkeer, op straat en op het water, uitstootvrij. Er komen meer parkeerplekken met elektrische opladers. De milieuzones worden strenger. Uiterlijk in 2050 is Amsterdam volledig klimaatneutraal. Uiterlijk 2030 stoot de stad als geheel 55% minder CO2 uit.

Airbnb Er komt een verbod op commerciële vakantieverhuur van volledige woningen.

VVD

Wonen Jaarlijks 10.000 nieuwe woningen, de helft middensegment en minimaal 3.000 hogere segment. Nooit meer dan 2.000 nieuwe sociale huurwoningen. In dat segment krijgen mensen met schaars maatschappelijk beroep als verpleegkundigen, leraren of politie voorrang. Meer mogelijkheden voor ‘topwoonmilieus’, duurdere woningen met voorzieningen als meer dan één parkeerplaats.

Onderwijs Schoolkeuze overlaten aan de ouders. Einde aan postcodebeleid, waarbij kinderen voorrang krijgen op scholen in directe omgeving. Aantal ‘excellente’ scholen moet omhoog. Op elke school een conciërge en in het basisonderwijs meer klassenassistenten. Werken op school aantrekkelijker maken met o.a. tegemoetkoming reiskosten, parkeervergunning en voorrang sociale huurwoning.

Veiligheid (Flexibel) cameratoezicht, preventief fouilleren en wapencontroles sneller inzetten. Bodycams nuttig. Anoniem aangifte doen moet eenvoudiger. Horeca-ontzeggingen en gebiedsverboden voor zakkenrollers en overlastbezorgers. Indien nodig hier het succesvolle Rotterdamse beleid om personen weg te houden uit buurten met veel jongeren die vatbaar zijn voor radicaal gedachtengoed.

Verkeer Ook mensen die een auto nodig hebben moeten in Amsterdam kunnen wonen. Voldoende parkeergelegenheid, waar mogelijk niet in het zicht. Ondergrondse of inpandige fietsparkeergarages om de stoepen zoveel mogelijk vrij te houden. Waar mogelijk stoepen verbreden. Vrachtauto’s zoveel mogelijk weren uit woonwijken. Investeren in uitbreiding ov, zoals light-railverbindingen.

Duurzaamheid Op termijn naar een systeem waarbij iedereen betaalt voor de hoeveelheid afval die hij weggooit. Alle nieuwbouwwoningen in Amsterdam moeten vanaf 2020 energieneutraal en gasloos worden opgeleverd. De gebouwen waar de gemeente eigenaar van is, of waar de gemeente gevestigd is, moeten in 2025 energieneutraal zijn.

Ongemerkt bewegen De openbare ruimte wordt ingericht vanuit active design. Hierbij worden mensen ongemerkt gestimuleerd om meer te bewegen, bijvoorbeeld door het opnemen van hoogteverschillen en trappen op plekken die in het zicht liggen.

Premier Rutte stelt in het Volkshotel lokale kandidaat-raadsleden voor de VVD vragen over de drijfveren van hun politieke ambities. ANP

SP

Wonen Gevestigde Amsterdammers krijgen voorrang als ze een nieuwe woning zoeken, van sociale huur tot koop. Elk jaar gaan 5.000 nieuwbouwwoningen (sociale huur, middenhuur en koop) met voorrang naar Amsterdammers met minimaal drie jaar stadsbinding. Er worden geen sociale huurwoningen verkocht. Als het nodig is koopt de gemeente sociale huurwoningen op.

Onderwijs Structureel extra geld en personeel voor basisscholen in achterstandsbuurten, voor extra onderwijsassistenten, congiërges en intensieve taal- en rekenlessen. Bestrijding van segregatie; scholen moeten werk maken van gemengde klassen. Vrijwillige ouderbijdrage per kind max 50 euro. Bij leuke activiteiten houdt school rekening met arme gezinnen; elk kind bij vieringen en schoolreisje.

Veiligheid Het aantal gemeentelijke handhavers wordt uitgebreid om in alle buurten huisvuilovertredingen, horecaoverlast en onveiligheid aan te pakken. Handhavers gaan nauwer samenwerken en waar dat kan meer informatie uitwisselen met instanties als de politie, de brandweer, de arbeidsinspectie of de belastingdienst.

Verkeer Fijnmazig openbaar vervoer, betere deur-tot-deurbereikbaarheid in buitenste stadsdelen en wijken. Dit met de miljoenen die worden bespaard door geen dure ondergrondse parkeergarages te bouwen en OV-heffing voor bedrijven. Centrum alleen toegankelijk voor auto’s van bewoners en bestemmingsverkeer. Scooters weren van alle fietspaden.

Duurzaamheid De Amsterdamse Werkbrigade wordt uitgebreid met een Energiebrigade voor de aanleg van duurzame zonnepanelen op ongebruikte daken. Op ongebruikte daken heffen we een duurzaamheidsbelasting. Er komen windmolens op de uitgestrekte stukken stad bij de NDSM-werf en het Westelijk Havengebied.

Toeristenbelasting Er komt geen hotel meer bij. De toeristenbelasting wordt verdriedubbeld. We stoppen met ongein zoals paardenkoetsen, bierfietsen, hop-on-hop-offbussen en partysloepen. We stoppen met Amsterdam Marketing in de huidige vorm.

GroenLinks

Wonen Jaarlijks 7.500 nieuwe woningen, waarvan 1.000 voor studenten en werkende jongeren. Onderzoek naar woonplicht. Er komt een gemeentelijke woningcoöperatie die zorgt voor meer betaalbare woonruimte voor kwetsbare groepen en lage en middeninkomens. Een ‘rechtvaardig erfpachtsysteem’, waarbij de waardestijging deels terechtkomt bij de gemeenschap en niet geheel bij een particuliere eigenaar.

Onderwijs Alle basisscholen moeten meedoen met algemeen toelatingsbeleid. Van scholen die hierin niet solidair zijn kunnen uiteindelijk aanvragen voor huisvestingsuitbreidingen weigeren. Extra investering in scholen waar de onderwijskwaliteit ondermaats is. Met het middelbaar beroepsonderwijs wordt gewerkt aan opleidingen die voorzien in broodnodige monteurs en installateurs voor de energietransitie.

In aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen debatteren de lijsttrekkers met elkaar in Paradiso Noord/Tolhuistuin. Op de voorgrond: Rutger Groot Wassink van GroenLinks.Robin van Lonkhuijsen / ANP

Veiligheid Bewoners mogen meer beslissen over welke problemen in hun wijk moeten worden opgepakt door politie en gemeente. Cameratoezicht en preventief fouilleren gaan ten koste van de privacy van burgers. Stop de cameraïsering van de stad. Investeren in jongerenwerk. Bezit van kleine hoeveelheden drugs voor persoonlijk gebruik leidt niet tot strafblad. Er komt een speciale politie-eenheid tegen hate crimes.

Verkeer De binnenstad wordt autovrij. Het autovrije gebied geleidelijk uitbreiden naar de omliggende wijken. De komende vier jaar ten minste 10.000 parkeerplaatsen opheffen, ten gunste van groen, speelplekken en ruimte voor voetgangers en fietsers. Vliegverkeer Schiphol terugdringen. Er komen meerdere fiets- en voetgangersbruggen over het IJ, een belangrijke verbinding tussen Noord en de rest van Amsterdam.

Duurzaamheid De komende vier jaar gaan hele wijken van het gas af, door betere isolatie, duurzame vormen van warmte en zonne-energie. De Amsterdamse haven stapt versneld af van kolen en benzine. Hiermee komt ruimte vrij voor circulaire bedrijven. Zo wordt Amsterdam een stad zonder fossiele brandstoffen.

Vuurwerk Verbod op consumentenvuurwerk. Ruimte voor een beperkt aantal professionele vuurwerkshows.

DENK

Wonen Geen streefcijfer voor nieuwbouw. Wel vaste verdeling: 40% sociale huur, 40% middelduur en 20% duurdere woningen. Er komen grotere sociale huurwoningen van minimaal 80 m2. Inkomensgrens sociale huur optrekken van 36.000 naar 45.000 euro, zodat meer mensen kans maken. Zwarte lijst voor malafide huiseigenaren, die zoveel mogelijk worden geweerd bij gemeentelijke projecten.

Onderwijs Het schooladvies voor overgang naar middelbare school moet voor de helft bestaan uit uitslag Cito-toets en andere helft uit eerdere prestaties. Leerkrachten moeten jaarlijks een bias-test afleggen, waarbij wordt gekeken of de achtergrond van leerlingen bij hen niet tot verkeerde verwachtingen leidt. Gratis kinderopvang voor alleenstaande moeders, mits zij voltijd studeren en afhankelijk zijn van een uitkering.

Veiligheid De politie moet excessen van etnische profilering en geweld tegen burgers tegengaan. Aan racisme-sensitieve maatregelen als preventief fouilleren komt een einde. Privacy burgers beter beschermd, terughoudend met toepassen cameratoezicht. Alle religieuze instellingen krijgen sneller bescherming bij serieuze signalen van dreiging.

Verkeer Parkeertarieven worden in de hele stad gelijkgetrokken met die van Buitenveldert: 30 uur per maand gratis. Meer parkeerplaatsen in buurtgarages, niet ondergronds. Het GVB gaat weer werken met zones in plaats van kilometers. Er geldt een maximumtarief voor 2,50 euro per rit. Centra die veel en vaak vervuilende vrachtwagens nodig hebben, zoals het FoodCenter, moeten verhuizen naar buiten de ring.

Duurzaamheid In 2050 is de stad van het aardgas af. Burgers die hun energierekening niet kunnen betalen worden door de gemeente geholpen bij onder meer het isoleren van hun woning. Afspraken met horeca en supermarkten om voedselverspilling tegen te gaan. Hogere overtredingen voor mensen die afval op straat laten slingeren.

Roofkunst Onrechtmatig verkregen roofkunst in Amsterdamse musea en culturele of historische instellingen moeten met excuses terug naar het land van herkomst.

Forum voor Democratie

Wonen Sociale huurwoningen gaan in de verkoop, huurders kunnen hun woning kopen. Verpleegkundigen, politiemensen, hulpverleners en mensen in het onderwijs, krijgen voorrang bij de toewijzing van sociale huurwoningen, in plaats van statushouders. Erfpacht wordt afgeschaft.

Onderwijs Vrije schoolkeuze. Kleinere klassen. Goede docenten beter belonen. Alle Amsterdamse onderwijsinstellingen onderschrijven de Tolerantiewet en als hier in strijd mee wordt gehandeld volgen er stevige sancties.

Veiligheid Heropenen gesloten politie-wijkbureaus. Verzoek om 1.000 extra agenten. Vervolging draaideurcriminelen en Top600 krijgt hoogste prioriteit. Kraakverbod onverkort handhaven: direct starten met ontruimen van resterende kraakpanden. Prioriteit voor aanpak anti-homogeweld en bescherming Joodse objecten.

Verkeer Geen verkeersparagraaf in verkiezingsprogramma. Bij presentatie kandidatenlijst deelde lijsttrekker Annabel Nanninga mee dat ze tegen de brug over het IJ is. Een tunnel moet er komen.

Duurzaamheid Geen duurzaamheidsparagraaf in verkiezingsprogramma. Bij presentatie kandidatenlijst liet lijsttrekker Annabel Nanninga zich sceptisch uit over „fijnstofgeneuzel”.

Stadsdeelcommissies Overbodige stadsdeelcommissies nog in 2018 opheffen.

    • door onze redacteuren