Valse facturen? Die moesten van de baas

Rechtszaak Oud-bestuurders van verzekeraar HDI-Gerling stonden vrijdag voor de rechter voor onder meer fraude en omkoping.

Een dividivi op Aruba. De boom komt veel voor op het eiland en in het gehele Caraïbisch gebied. Foto Marc Boettinger/iStockphoto

Eén voor één lopen de drie rechters met de oud-bestuurder de verdachte betalingen af. Zoals deze: 20.000 dollar van de bedrijfsrekening, die via een valse factuur op zijn privérekening belandt. Een bonus. Die factuur stelde hij zelf op.

De rechter: „Dus uw baas vraagt u een valse factuur te schrijven en u doet dat?”

Verdachte Bert S: „Ik weet niet of u de Duitse cultuur kent, maar als je baas iets zegt, dan doe je het.”

De rechter wil daar niks over horen. „De Duitse cultuur in de Tweede Wereldoorlog is voorbij.”

Verdachte: „Dat denkt u, maar in de bedrijfscultuur is het nog steeds zo.”

De rechter, bozig: „Is dat ook onderdeel van de Duitse cultuur? Dat raden van het bestuur zichzelf bonussen toekennen via een valse factuur?”

Vrijdagochtend stonden twee bestuurders van de industriële verzekeraar HDI voor de rechter in Rotterdam. Het zijn oud-bestuursvoorzitter Bert S., 59 jaar, en het 52-jarige oud-bestuurslid Marco M. De derde verdachte, de van origine Duitse 78-jarige Gerd M., Marco’s vader, is er niet bij. Die was eerst bestuursvoorzitter en later president-commissaris.

De vader kan het psychisch niet meer aan, zegt zijn advocaat. „Hij zit thuis apathisch voor zich uit te staren.” De rechter wil een psychiatrisch onderzoek. De uitspraak over de pistoolmitrailleur die de FIOD in het huis van de vader aantrof moet dus nog even wachten.

Bert S. (motorjack, halflang haar, afgekloven vingers) en Marco M. (breedgeschouderd, stoppelbaard) zijn onwaarschijnlijke figuren in het verzekeringswezen. Net zo onwaarschijnlijk als hun handelwijze. De officier van justitie legt de mannen een waaier aan delicten ten laste. Vanaf 2003 zouden ze zich op allerlei weinig geraffineerde manieren miljoenen euro’s van HDI hebben toegeëigend. Dat ging door oplichting met de aankoop van een Arubaanse villa, door de controller in een privémail omschreven als „een luxe hut onder een palmboom op een tropisch eiland”. Het ging via het aannemen van honderdduizenden euro’s aan steekpenningen, valse facturen, witwassen en stelen van het bedrijf.

Bij HDI-Gerling werkten in de hoogtijdagen vierhonderd mensen. Sinds het fraudeschandaal in 2014 uitbrak heet de Nederlandse dochter van het Duitse verzekeringsconcern Talanx HDI Global.

Op de eerste dag van de inhoudelijke behandeling willen de rechters vooral van Bert S. weten waarom hij al die dubieuze handelingen uitvoerde. Daarmee benadeelde hij toch het bedrijf waar hij bestuurder was? Het moest van zijn baas, Gerd M., „bijnaam ayatollah”. Hij kon gewoon niet tegen hem op. De rechter vraagt waarom hij dan bleef. „Deze functie, dat was mijn droom.”

Arubaanse deal

Na Bert S. is Marco M, zoon van die dominante Gerd M. aan de beurt. „Noodgedwongen” woont hij weer bij zijn zieke ouders. Hij en zijn vader zouden de grootste fraude hebben gepleegd: zij zouden zonder toestemming van het moederbedrijf de lucratieve Arubaanse verzekeringsportefeuille hebben verkocht voor één Arubaanse florin, omgerekend nog geen halve euro. Over waarom dat moest, zijn verschillende verklaringen. De portefeuille ging naar een nieuw vehikel: Treston, waarin vader en zoon het grootste aandeel bleken te hebben. Ze meldden dat niet aan HDI.

Hoeveel heeft HDI nou verloren aan die deal? Niks, vindt Marco M. „Het was gewoon een commerciële deal, die nu wordt verkrácht tot een onbegrijpelijk verhaal. Dit is ónzin. In grote lijnen is HDI er niet veel slechter van geworden.” HDI vindt zelf dat ze er meer dan 20 miljoen euro slechter van is geworden.

Vader en zoon M. kregen ook steekpenningen, stelt de officier, honderdduizenden euro’s. Die kwamen van drie bedrijven, waaronder kantoormeubelleverancier Ahrend. De bedrijven factureerden bij HDI bedragen voor diensten. Maar een percentage daarvan vroeg vader M. weer bij die bedrijven terug als ‘advieswerk’. Dat ging via zijn eigen bv. „Gewoon volgens afspraak”, vindt M. Steekpenningen, vindt het OM.

Tijdens de pauze eten Marco M. en zijn advocaten een club sandwich in het eetcafé om de hoek. Drie tafeltjes verderop zit een delegatie van het OM. Bert S. is er niet. Die staat buiten in de regen, een bruin sigaartje in zijn mondhoek. Hij woont inmiddels „zo ongeveer in een kartonnen doos” door alle advocaatskosten en vorderingen.

Bert S. gaat nog even door op die Duitse cultuur, waar de rechter niks van wilde weten. „Van de top in Duitsland kreeg ik voor alles toestemming, ze hoefden niks te weten.” Hij heeft heel veel geld voor ze verdiend, zegt hij. Maar ze hebben hem keihard laten vallen. „Die mannen, echt, die hebben nog hun zwarte laarzen en rode banden in hun kast liggen.”

Lees ook de reconstructie over de problemen bij de verzekeraar: De zaak je nieuwe huis laten betalen
    • Carola Houtekamer
    • Simoon Hermus