Recensie

The Looming Tower: FBI en CIA ruziënd op weg naar 9/11

Amazon Een ambitieuze miniserie laat de aanloop zien naar de aanslagen van 11 september 2001. De inlichtingendiensten komen er slecht vanaf.

FBI-agent Robert Chesney (Bill Camp) ondervraagt verdachte Mohamed al-Owhali (Youssef Berouain) Amazon

Het duurt ongeveer vijftien minuten voordat de torens van het World Trade Center te zien zijn, in The Looming Tower. De New Yorkse FBI-agent John O’Neill loopt op een avond in 1998 over straat, de twee torens op de achtergrond. O’Neill is onderdeel van de anti-terreureenheid van de FBI en heeft Osama bin Laden en zijn terreurnetwerk Al-Qaeda al in het vizier.

Als kijker weet je waar dit verhaal naartoe gaan, maar de personages hebben nog geen idee dat The Twin Towers er over een paar jaar niet meer zullen staan. En welke rol ze zullen spelen in de aanloop naar de aanslagen op 11 september 2001.

De ambitieuze miniserie The Looming Tower is gebaseerd op het gelijknamige, Pulitzer-prize-winnende boek van Lawrence Wright waarin de weg naar 9/11 wordt beschreven. De serie probeert de ingewikkelde gebeurtenissen zo behapbaar mogelijk te brengen: aan de ene kant zien we de opkomst van Bin Laden en Al-Qaeda, en aan de andere kant het werk van de diensten die achter hem aanzitten. De samenwerking tussen de federale politiedienst FBI en de inlichtingendienst CIA verliep destijds vrij desastreus. De focus van de schrijvers ligt dan ook op die rivaliteit tussen die organisaties.

De serie trekt een blik met geweldige acteurs open om deze geschiedenis te vertellen. FBI-man O’Neill wordt gespeeld door veteraan Jeff Daniels, zijn vileine tegenhanger bij de CIA gespeeld door Peter Sarsgaard. Die twee clashen constant en weigeren belangrijke informatie met elkaar te delen. O’Neill schakelt een jonge agent met een moslimachtergrond in (Tahar Rahim) om een andere zwakte van de FBI aan te pakken. In 1998 spreken slechts acht van de tienduizend FBI-agenten Arabisch.

Ondertussen moet een veiligheidsman van het Witte Huis (Michael Stuhlbarg) de informatie filteren voor president Clinton. Stuhlbarg is plotseling een van meest gewilde acteurs van het moment geworden, met rollen in de serie Fargo en in drie voor Oscars genomineerde films.

Aan schreeuwende mannen van middelbare leeftijd geen gebrek, de vrouwelijke personages komen er bekaaid vanaf; misschien onvermijdelijk gezien het onderwerp. Toch voelt het als een zwaktebod dat de vrouwelijke rollen in de eerste afleveringen vooral neerkomen op ‘potentiële vriendin’, ‘vrouw van’ dan wel ‘minnares van’.

The Looming Tower is na The Handmaid’s Tale het tweede prestigeproject van Hulu, de Amerikaanse streamingdienst die voorlopig alleen beschikbaar is de VS en Japan. De rest van de wereld kan de serie kijken via de videodienst van Amazon. Toen schrijver Lawrence Wright samen met scriptschrijver Dan Futterman (Capote, Foxcatcher) een verfilming van zijn boek aan het pitchen was, bleek Hulu de meeste vrijheid te bieden. Later sloot documentairemaker Alex Gibney zich bij hen aan. Hij verfilmde eerder Wrights boek Going Clear, over Scientology.

Gibney geeft de serie als regisseur een documentaire-stijl, mede door echte nieuwsbeelden op een natuurlijke manier in de serie te mixen; een tactiek die recent werd geperfectioneerd door series als Narcos en The People vs. O.J. Simpson. Zo zien we in de eerste aflevering al nieuwsbeelden van het Monica Lewinsky-schandaal op de achtergrond. Het land was in 1998 met andere dingen bezig dan terrorisme, willen de makers maar zeggen. „Amerika wil alleen maar dingen horen over de bevlekte jurk van Monica.”

Lees ook: Narcos uit de schaduw van Pablo Escobar

Verder doet The Looming Tower denken aan Homeland – de serie die juist het werk van de geheime diensten ná 9/11 laat zien. Vooral een gedenkwaardige verhoorscène in de derde aflevering lijkt zo uit Homeland te komen. In tien minuten zien we hoe een verdachte langzaam wordt bespeeld door een FBI-agent. Op zo’n moment begint de serie echt te leven en wordt de spanning uitstekend opgevoerd. Ook als je weet dat het einde onvermijdelijk is.

    • Thijs Schrik