Eén amandel kost ook vier liter water

Wat eten we? Echt duurzame keuzes maken in de supermarkt is lastig zat.

Geen vlees eten was pakweg tien jaar terug genoeg om je als bewuste consument te profileren. Het had een prijs, zo beklaagde een vegetarische vriendin zich eens bij me. Als ze uit eten ging was de kans aanzienlijk dat ze eindigde met de eeuwige salade geitenkaas. Vaak was dat de enige optie zonder vlees of vis.

Die tijden zijn voorbij. En niet alleen omdat je tegenwoordig bijna overal veel meer vegakeuze hebt.

De nieuwe bewuste consument komt namelijk niet meer weg met die geitenkaas. Want die eet helemaal geen zuivel meer. Die is veganist (of ten minste flexanist). Kijk maar naar het groeiende schap met zuivelvervangers. Van noot tot haver: overal is blijkbaar wel iets melkachtigs van te maken.

Maar dat heeft natuurlijk ook zijn prijs. Een praktijkvoorbeeld: deze winter kreeg de Amerikaanse amandeloogst strenge vorst te verduren. Gevreesd wordt dat de opbrengst daalt en de prijzen stijgen. De vraag is ongekend hoog, mede dankzij onze groeiende liefde voor amandelmelk. (Die formeel gezien trouwens geen melk mag heten van de hoogste Europese rechter, maar dat terzijde.)

De Californische amandeloogst, zo’n 80 procent van alle amandelen wereldwijd, heeft nog een groter probleem: water. De Amerikaanse staat heeft een aantal extreem droge zomers achter de rug en amandelbomen zijn grote waterverbruikers. Eén amandel kost een liter of vier.

En amandelmelk heeft dan ook nog zeer weinig voedingswaarde

Komt nog bij dat het aantal boomgaarden enorm is toegenomen. In een paar jaar tijd is de Californische amandeloogst bijna eenderde meer water gaan kosten, blijkt uit Amerikaanse onderzoek. Een deel van de nieuwe boomgaarden kwam in plaats van natuurgebieden. En dan zijn er ook nog de bijen: die worden speciaal ingevlogen om de bloesem te bestuiven, maar lijken daar allerlei nadelige gevolgen van te hebben. De onderzoekers denken bijvoorbeeld dat ziektes zich sneller verspreiden omdat veel verschillende bijenvolken met elkaar in aanraking komen.

Nu gebiedt de eerlijkheid te zeggen dat er eigenlijk amper amandelen zitten in amandelmelk. In Alpro, dat alleen Zuid-Europese amandelen zegt te gebruiken, bijvoorbeeld maar 2 procent. De rest is water en (soms) suiker.

Dat verlaagt de impact van zo’n pak natuurlijk. Maar aan de andere kant heeft amandelmelk dan ook weer zeer weinig voedingswaarde – zeker als het biologisch is, want aan biologische dranken mogen geen vitamines en mineralen toegevoegd worden.

Niet dat koemelk nu ecologisch gezien als winnaar uit de bus komt. Amandelmelk verbruikt misschien veel water, maar koemelk ook en daarnaast zorgt koeienmest voor veel broeikasgassen. En dan hebben we het er nog niet eens over of je melkkoeien nou zielig moet vinden of niet.

De vriendin van de salade geitenkaas, inmiddels parttime veganist, wist dit natuurlijk allemaal al. Zij kiest nu vooral sojamelk. Ja, ook dat heeft een milieu-impact, al is soja die in dranken wordt gebruikt meestal goed in orde. Het is bijna een bewuste consumentenparadox: weinig keuze is lastig, maar veel is ook niet makkelijk.

Lees ook het interview met Marloes Boere (26): ‘Ik zal meemaken dat we allemaal veganist zijn’