Rutte III slaat met Unilever een historische slag

Hoofdkantoor in Rotterdam Besluit van Brits-Nederlands concern om uit Londen te vertrekken is een belangrijke overwinning voor het kabinet-Rutte III.

Eind vorig jaar stelde Unilever - bekend van merken als Knorr, Calvé, Dove en Lipton - een beslissing over de toekomst nog uit. Foto Marco de Swart/ANP

Het kabinet-Rutte III heeft een historische politiek-economische slag geslagen doordat het Brits-Nederlandse voedings- en zeepconcern Unilever zich omvormt tot een puur Nederlands bedrijf met het hoofdkantoor in Nederland.

Unilever maakte de langverwachte ingrijpende reorganisatie van het concern deze donderdag bekend.

De overstap van Unilever (165.000 werknemers, 53,7 miljard euro omzet) is mogelijk geworden door de aangekondigde afschaffing van de dividendbelasting in Nederland. Britse beleggers kunnen hun dividend straks ontvangen zonder Nederlandse belastingheffing daarover.

De Britse regering bestrijdt dat het de slag om Unilever heeft verloren. Unilever kiest voor de ‘lange termijn’ in het Verenigd Koninkrijk door ‘de snelstgroeiende divisies’ in Londen onder te brengen, zei de regering donderdagochtend. Ook werd benadrukt dat de verhuizing niets met de Britse uittreding uit de Europese Unie te maken heeft. Unilever zegt dat er niks verandert aan zijn investeringen in het Verenigd Koninkrijk en de werkgelegenheid.

Unilever is bekend van merken als Knorr, Calvé, Dove en Lipton.

Weerbaarder en slagvaardiger

De verhuizing van Unilever naar Nederland betekent dat het kabinet opnieuw een hoofdkantoor van een vooraanstaande multinational heeft binnengehaald. Het hoofdkantoor is goed voor 100 banen, waarvan nu al 40 in Rotterdam. De Europese geneesmiddelenautoriteit EMA en de staalfusie van Tata (IJmuiden) en Thyssen kozen ook voor Nederland.

Lees hier hoe vanuit het VK naar het vertrek van Unilever wordt gekeken: Unilever wil Britten niet bruuskeren

De keuze voor Nederland is het sluitstuk van een onderzoek dat Unilever twaalf maanden geleden heeft ingezet om weerbaarder en slagvaardiger te worden na een bijna-vijandig overnamebod vorig jaar van de kleinere Amerikaanse concurrent Kraft Heinz. Die overnamepoging overviel het bedrijf, dat zich onder leiding van directievoorzitter Paul Polman de afgelopen jaren meer had geprofileerd als duurzaam op langere termijn dan als een kortetermijn beleggerskampioen. In reactie op het bod van Kraft Heinz heeft Unilever zijn rendementsbeloftes aan beleggers verhoogd, zijn stagnerende margarinedivisie verkocht en zijn financiële structuur versimpeld en meer gericht op rendement voor beleggers. Doordat Unilever straks nog maar één soort aandeel heeft, kan het concern gemakkelijker zelf overnames doen en daarbij betalen met zijn eigen aandelen.

Lees ook het interview uit 2017 met president-commissaris Marijn Dekkers over de strategie van Unilever: “Als je alle tijd van de wereld hebt, neem je die ook.”

Eind vorig jaar stelde Unilever een beslissing over de toekomst van het bedrijf nog uit. Topman Polman zei toen tegen de Britse zakenkrant Financial Times dat de „politieke turbulentie” daarbij een rol speelde.

Unilever loopt door het afschaffen van zijn Britse status het risico dat de aandelen verdwijnen uit de Britse beursgraadmeter waar Britse beleggers zich op baseren. Het concern zegt daarover overleg te gaan voeren.

Na de verhuizing kan Unilever ook gebruikmaken van het gemak waarmee bedrijven zich in Nederland kunnen beschermen tegen ongewenste overnames. Unilever heeft nu geen bescherming tegen zulke acties. In het persbericht van donderdag wordt er niet op gepreludeerd.

Unilever bevestigde ook een eerdere interne reorganisatie waarbij het concern nog maar drie divisies kent. Twee daarvan (shampoo en douchegel en schoonmaak- en wasmiddelen) hebben Londen als hoofdvestiging. De derde (voeding) blijft in Rotterdam.

Unilever kent sinds de fusie van het Britse Lever Brothers en de Nederlandse Margarine Unie in 1930 een complexe ondernemingsstructuur met een dubbele nationaliteit en hoofdkantoren in Londen en Rotterdam. In 2005 heeft Unilever een versimpeling van de structuur ook al eens onderzocht, maar toen besloot men dat het zo moest blijven.

Met de overstap wordt Nederland ook het primaire land waar Unilever winstbelasting moet betalen.

    • Geertje Tuenter
    • Menno Tamminga