Oekraïense ‘oorlogsheldin’ aangeklaagd voor plannen terreurdaad

De voormalig gevechtspiloot Savtsjenko die eerder twee jaar vastzat in Rusland zou een aanslag hebben willen plegen op het Oekraïense parlement.

De Oekraïense politicus Nadia Savtsjenko in het parlement donderdag. Foto Genya Savilov/AFP

De Oekraïense politicus en voormalig gevechtspiloot Nadia Savtsjenko is aangeklaagd voor het beramen van een aanslag op het parlement van Oekraïne. Volgens openbaar aanklager Joeri Loetsenko is er “overduidelijk bewijs” dat de vrouw met granaten, mortieren en automatische wapens een aanval wilde laten uitvoeren, schrijft persbureau Interfax. Een dergelijk incident heeft verder nooit plaatsgevonden.

Loetsenko stelt dat Savtsjenko (36) “persoonlijk plande, persoonlijk rekruteerde, en persoonlijke instructies gaf voor het plegen van een terroristische daad” in het parlement, is te lezen in de verklaring. Hij wil dat het parlement haar politieke immuniteit intrekt zodat ze kan worden aangehouden. Inmiddels is Savtsjenko ook al uit een parlementaire veiligheidsraad gezet.

Savtsjenko heeft donderdag niet direct gereageerd op de aanklacht maar zei wel een militaire coup te steunen, schrijft AFP. President Petro Porosjenko zou volgens de politicus verantwoordelijk zijn voor “misdaden tegen het Oekraïense volk”. Ook zei Savtsjenko dat ze veel steun geniet binnen het Oekraïense leger.

De politicus deed de uitspraken na een verhoor naar aanleiding van de arrestatie van Vladimir Roeban, een voormalige onderhandelaar namens Kiev in de voortdurende oorlog in Oost-Oekraïne. Hij zou een aanslag hebben willen plegen op de Oekraïense president, zelf ontkent Roeban de aantijgingen. Savtsjenko bekritiseerde de arrestatie, en wordt nu ervan verdacht met Roeban te hebben samengespannen.

Maidanrevolutie

Ook betichtte Savtsjenko hooggeplaatste Oekraïense functionarissen, onder wie aanklager Loetsenko, ervan onderzoek naar schietpartijen tijdens de Maidanrevolutie in 2014 te belemmeren. Een belangrijke medewerker van Porosjenko zou daarbij betrokken zijn geweest.

Savtsjenko werd in 2014 als gevechtspiloot in het oosten van Oekraïne krijgsgevangen gemaakt. Een Russische rechtbank veroordeelde haar tot 22 jaar cel voor de moord van twee Russische journalisten in de Donbas. Ze groeide in een Russische cel mede door een hongerstaking uit tot een nationale held van Oekraïne en werd in gevangenschap verkozen tot parlementslid. Na twee jaar werd ze bij een gevangenenruil vrijgelaten en kon ze haar zetel innemen in het parlement.

Lees over de vrijlating van Savtsjenko: Gevechtspiloot als heldin binnengehaald

Kritiek op Porosjenko

Savtsjenko heeft Porosjenko sindsdien herhaaldelijk beticht van corruptie. Ook kreeg ze vaak kritiek op haar benadering van de voortdurende conflict in het oosten van het land. Begin 2017 suggereerde ze dat Oekraïne haar claim op het door Rusland geannexeerde schiereiland de Krim moest loslaten, om op die manier Oost-Oekraïne terug te krijgen. Daar strijdt Kiev sinds 2014 tegen pro-Russische rebellen. Ook ontmoette ze separatistische leiders.

Openbaar aanklager Loetsenko heeft eerder een andere belangrijke criticus van Porosjenko, Micheïl Saakasjvili aangeklaagd. De in ongenade gevallen oud-president van Georgië en ex-gouverneur van Odessa zou de regering van Porosjenko omver hebben willen werpen. Hij werd het land uitgezet en woont nu in Nederland.