Nederlandse rederij veroordeeld voor illegale sloop

Het is voor het eerst dat in Nederland een rederij en haar bestuursleden zijn veroordeeld voor illegale scheepssloop.

Een schip van Seatrade.

Het Nederlandse scheepvaartconcern Seatrade Holding en de directeur van dat bedrijf zijn donderdag in Rotterdam veroordeeld voor het illegaal slopen van vier schepen op stranden in India, Bangladesh en Turkije. Ook vijf dochterbedrijven van Seatrade en een bestuurslid van een van die dochters zijn veroordeeld. Het is voor het eerst dat in Nederland een rederij en haar bestuursleden hiervoor strafrechtelijk zijn veroordeeld.

De bedrijven hebben boetes gekregen variërend tussen de 100.000 en 750.000 euro. De twee bestuursleden kregen elk 50.000 euro boete opgelegd en kregen een beroepsverbod van een jaar. Een derde directeur werd vrijgesproken omdat hij geen actieve rol speelde bij het illegale vervoer.

De rederij kon worden veroordeeld omdat justitie de hand wist te leggen op correspondentie van het bedrijf waarmee kon worden aangetoond dat de schepen uit de haven van Rotterdam en Hamburg vertrokken met het voornemen ze buiten Europese Unie te laten slopen. Hiermee oordeelde de rechter dat de schepen vanaf het moment van vertrek als afval kunnen worden gekenmerkt en daarmee is het vervoer van de schepen strijdig met Europese wetgeving die het dumpen van afvalstoffen buiten de Europese Unie verbiedt.

Grote gevolgen

Volgens de rechter zijn er geen maatregelen genomen om de gevolgen voor milieu en gezondheid te beperken. “De schadelijke gevolgen van het slopen van schepen op de stranden van met name India en Bangladesh voor milieu en gezondheid, zijn verstrekkend.” Ook bevatten de schepen gevaarlijke stoffen zoals asbest.

De sloopwerkzaamheden werden volgens de rechter uitgevoerd in “erbarmelijke” werkomstandigheden door “ongetrainde arbeiders, die niet de kennis en expertise bezitten om gevaarlijke materialen te herkennen om zo voorzorgsmaatregelen te treffen.” Jaarlijks vallen er meerdere doden bij dergelijke sloopwerkzaamheden. De bestuurders hebben volgens de rechter “hun ogen gesloten” voor deze problemen, ondanks een waarschuwing van de inspectie.

‘Teleurgesteld’

Cor Radings, woordvoerder namens Seatrade, zegt teleurgesteld te zijn in de uitspraak. “Ik ben met name verbaasd over het opgelegde beroepsverbod,” zegt hij. Hij wil niet bevestigen dat de huidige directeur is veroordeeld. Ook is het bedrijf het niet eens met de argumentatie van justitie. “Een schip dat in de vaart is, kan niet als afval worden bestempeld”. Radings zegt dat het toepassen van Europese wetgeving op een mondiaal probleem bovendien het probleem niet verhelpt. Seatrade gaat waarschijnlijk tegen de uitspraak in beroep.

‘Meer discussie’

Vakbond FNV reageerde enthousiast en hoopt dat de uitspraak leidt tot meer maatschappelijke discussie over sloopwerkzaamheden in landen als India en Bangladesh. Vicevoorzitter Tuur Elzinga zegt in een persbericht: “Duurzame scheepssloop moet een mondiaal streven zijn. Scheepsbouwers, rederijen en slopers moeten zich verantwoordelijk voelen voor duurzame bouw en sloop.”

Veel rederijen laten hun schepen in landen als India en Bangladesh handmatig slopen. De internationale organisatie Shipbreaking Platform berekende dat er vorig jaar 543 schepen handmatig werden gesloopt op stranden in India, Pakistan and Bangladesh. Daarmee zijn deze landen verantwoordelijk voor tachtig procent van de wereldwijde sloop. De directeur van de organisatie noemde het vonnis “baanbrekend”.

“De uitspraak maakt duidelijk dat het slopen op een gevaarlijke en vieze manier niet langer wordt getolereerd.”

    • Belia Heilbron