Flitsbenoeming Selmayr was ‘zorgvuldig’, stelt Timmermans

De dubbele promotie van Junckers kabinetschef Martin Selmayr tot hoogste Europese ambtenaar leidt al weken tot ophef. Frans Timmermans betreurt die commotie, maar steunt de benoeming.

Frans Timmermans vindt de benoeming van Selmayr tot hoogste ambtenaar geen probleem: „De Commissie is de scheidsrechter in een heel groot voetbalspel. Er is altijd wel kritiek op de scheidsrechter.” Foto François Lenoir/Reuters

Frans Timmermans vindt het „ontzettend jammer” dat er zoveel commotie is ontstaan over de benoeming van Martin Selmayr tot hoogste ambtenaar van de Europese Commissie. Volgens Timmermans, de rechterhand van Commissievoorzitter Juncker, is de benoeming zelf „zorgvuldig voorbereid”, maar was de communicatie hierover naar de pers toe ondermaats. „Het had allemaal beter gekund, dat geef ik meteen toe”, zegt hij tegen NRC.

Het is voor het eerst dat Timmermans reageert op de kwestie die tot felle verwijten van nepotisme heeft geleid in het Europees Parlement en in de media. „Als je een ambtelijke benoeming doet, wil je liever niet dat er heel veel ophef en discussie ontstaat, dus ik vind het ontzettend jammer dat dit gebeurd is”, zegt Timmermans, die naar eigen zeggen niet had verwacht dat er zo veel commotie zou ontstaan.

Lees ook de column van Luuk van Middelaar: Europese openheid is zwakker dan nationale

Selmayr, tot voor kort Junckers kabinetschef, werd op 21 februari gepromoveerd tot nieuwe secretaris-generaal (sg), nadat hij nog maar enkele minuten eerder was voorgesteld als de nieuwe adjunct-sg. Die tussenstap was nodig, omdat hij op basis van zijn cv moeilijk rechtstreeks tot sg benoemd kon worden. Slechts enkele van de 28 Eurocommissarissen, onder wie Timmermans, waren van tevoren op de hoogte gebracht over deze dubbele superpromotie. De commotie werd verder aangewakkerd doordat Commissiewoordvoerders betrapt werden op halve waarheden.

‘Een sterk publiek profiel’

Timmermans bestrijdt ten stelligste dat Selmayr, die op 1 maart begonnen is, aan Eurocommissarissen douceurtjes heeft beloofd, in ruil voor steun. Zo doen er verhalen de ronde over extra wachtgeld en een auto met chauffeur voor ex-commissarissen. „Zo’n voorstel is er helemaal nooit geweest. Natuurlijk niet. Dat zou ook gewoon tegen de regels zijn.”

Volgens Timmermans is Selmayr geknipt voor de functie, omdat hij de Commissie en de dossiers als geen ander van binnenuit kent en hij zich dus niet hoeft in te werken. Een voordeel aangezien deze Commissie nog twintig maanden te gaan heeft. Tegelijk beseft Timmermans ook dat Selmayr „een sterk publiek profiel” heeft en zich als kabinetschef „heel nadrukkelijk in politieke discussies heeft gemengd”. Dat zorgt voor commotie. „Dat begrijp ik wel. Als kabinetschef van Juncker is hij in de afgelopen jaren heel zichtbaar geweest, met tweets en op andere manieren.”

Als wij iets verkeerd gedaan hebben, wat volgens mij niet zo is, dan is het goed als dat ontdekt wordt

Frans Timmermans vicevoorzitter Europese Commissie

Selmayr heeft in Brussel nogal een reputatie. Hij zou geen bruggenbouwer zijn, maar een ruziezoeker, die de confrontatie met lidstaten en EU-diplomaten niet uit de weg gaat en zelfs opzoekt. „Hij is natuurlijk af en toe nogal hard en niet iedereen kan daarmee overweg”, zegt Timmermans. „Ik heb daar niet zo’n moeite mee. Ik ben hard terug als het moet. Maar waar iedereen het over eens is, is dat hij wel dingen voor elkaar krijgt.”

Volgens Timmermans moet Selmayr zich nu wel gaan schikken naar zijn nieuwe rol. Een sg moet er „als een tuinman” voor zorgen „dat alles aangeharkt is en goed werkt”. „Ik heb daar in de eerste twee weken geen enkele aarzeling bij. We zullen zien hoe dat zo blijft. Maar hij heeft goed begrepen dat zijn nieuwe rol een andere is dan zijn vorige rol.”

Kritiek van Polen en Hongarije

Volgens het Europees Parlement heeft de Commissie zich kwetsbaar gemaakt voor kritiek uit vooral populistische hoek, juist nu er grote, maar ook gevoelige hervormingen in de maak zijn, bijvoorbeeld rondom de eurozone. De Europarlementariërs stemden maandag tijdens een tumultueus debat unaniem in met een onderzoek. „Ik ben daar redelijk ontspannen onder”, zegt Timmermans. „Als wij iets verkeerd gedaan hebben, wat volgens mij niet zo is, dan is het goed als dat ontdekt wordt.”

Hij vindt het niet raar dat hij eerder wist van de benoeming dan anderen. Dat hoort „nu eenmaal bij mijn rol als eerste vicevoorzitter”. Hij heeft er naar eigen zeggen wel op toegezien dat ook Eurocommissaris Günther Oettinger, die over personeelszaken gaat, „netjes” betrokken werd bij de benoeming.

Als Eurocommissaris Fundamentele Rechten is Timmermans verantwoordelijk voor het handhaving van de rechtsstaat in lidstaten. Met Polen en Hongarije ligt hij hierover momenteel flink overhoop en juist uit die landen kwam afgelopen week het verwijt dat de Commissie de regels zelf naar believen toepast. Timmermans denkt niet dat de kwestie-Selmayr zijn functioneren hierdoor bemoeilijkt. „Dat hoort bij het spel dat door hen wordt gespeeld en daar word ik niet nerveus van”, zegt hij. „De Commissie ligt altijd onder een vergrootglas. Wij zijn de scheidsrechter in een heel groot voetbalspel en er is altijd wel kritiek op de scheidsrechter, soms terecht, soms niet.”