Panel: PvdA lijdt meest onder einde links verbond Rotterdam

Gemeenteraadsverkiezingen Rotterdam trekt veel aandacht, maar de meerderheid van ons panel denkt niet dat de uitslag in de stad volgende week woensdag veel zal zeggen over het landelijke beeld.

Medewerkers van de Rotterdamse politieke partij Nida bevestigen bij de Essalam moskee posters waarmee ze kiezers oproepen niet te stemmen op Leefbaar, Forum en PVV tijdens de gemeenteraadsverkiezingen. Robin Utrecht/ANP

Alle ogen lijken deze gemeenteraadsverkiezingen op Rotterdam gericht. De enige gemeente waar alle landelijke partijen in enigerlei vorm meedoen. Rotterdam lijkt het vooruitgeschoven slagveld voor Haagse politici. Peilingen wijzen op versnippering. Donderdagavond is er een Rotterdams lijsttrekkersdebat.

Toch denkt een overgrote meerderheid van het panel dat de Rotterdamse uitslag uiteindelijk weinig zegt over het landelijke beeld. Rotterdam, stellen veel panelleden, is uniek en onvergelijkbaar met andere steden. „Het is leuk voor het spelletje, maar de samenstelling van Rotterdam is geen afspiegeling van de Nederlandse samenleving”, zegt een oud-strateeg van D66.

Dat komt door het al jaren sterke Leefbaar Rotterdam, schrijven meerdere insiders. „Met een lokale partij als grootste geeft de uitslag nooit een landelijk beeld”, denkt een oud-VVD-minister.

Een paar panelleden denken wel dat de ontwikkelingen in Rotterdam iets zeggen over de rest van het land. „De polariteiten die in Rotterdam spelen, vertakken zich daarna naar het hele land”, zegt een oud-CDA-minister. Een oud-PvdA-strateeg brengt in herinnering: „In Rotterdam is de zegetocht van Pim Fortuyn ook begonnen. Het is de afspiegeling van Nederland.”

De Rotterdamse campagne werd deze week landelijk nieuws toen het Links Verbond van SP, PvdA, GroenLinks en de islamitische partij Nida uiteenviel. Dit gebeurde nadat Nida geen afstand had willen nemen van een tweet uit 2014 waarin Israël met terreurgroep IS wordt vergeleken.

Lees ook: Links Verbond breekt na één maand

PvdA en Nida lijden onder geklapte samenwerking

Het einde van het verbond is het schadelijkst voor de PvdA, denkt een derde van het panel. De partij staat landelijk al onder druk en de afdeling communiceerde onduidelijk of de samenwerking met Nida nu beëindigd was, vinden meerdere insiders. Een ex-PvdA-strateeg signaleert dat „de antennes voor verkeerde mensen en organisaties nog steeds onvoldoende ontwikkeld zijn bij de PvdA”, verwijzend naar het PvdA-verleden van Denk-Kamerleden Kuzu en Öztürk.

Een kwart van het panel denkt dat vooral Nida zal lijden onder de kwestie, omdat de partij de kans om salonfähig te worden en samen te werken in een college lijkt te hebben verspeeld. Een PvdA’er denkt dat Nida juist kan profiteren van de rel. „Dit is een kans om hun aanhang te laten zien dat ze onafhankelijk en principieel zijn, en dat is welkom in de strijd met Denk.”

Bemoeienis landelijke leiders verstandig

Dat landelijke leiders als Jesse Klaver (GroenLinks) en Lodewijk Asscher (PvdA) zich met de kwestie bemoeiden, was verstandig, oordeelt bijna 80 procent van het panel. Veel insiders noemen ingrijpen na de Israël-tweet „onontkoombaar”. Voor Klaver was het pijnlijk dat hij binnen 24 uur „een draai van 180 graden moest maken”, zegt een oud-PvdA-strateeg. Hij doelt op Klavers optreden bij Buitenhof, waarin hij de samenwerking met Nida nog fel verdedigde.

Dat Leefbaar Rotterdam een alliantie is aangegaan met het landelijke Forum voor Democratie is volgens een grote meerderheid van het panel juist verstandig geweest. Beide partijen hebben er baat bij, denken zij. „Voor Leefbaar Rotterdam, waar de glans wat vanaf is, en voor Forum voor Democratie” dat daar „nog niet zoveel wortels” heeft, denkt een oud-VVD-minister.

Ook kan Leefbaar met de samenwerking kiezers weghouden bij de PVV, die voor het eerst meedoet in Rotterdam. Een oud-PVV-politicus: „Samen zijn Leefbaar en FvD het ‘nettere’ alternatief voor de PVV. Feit is dat Leefbaar kan bogen op bestuurlijke ervaring, iets wat bij de PVV ontbreekt.”

    • Pim van den Dool
    • Clara van de Wiel