Vuil naast de container? De bewaarder belt even aan

Wat doen burgers zelf, met of zonder de politiek?

We zijn nog maar net de hoek om of Jasper Hooijkaas stuit op een losliggende stoeptegel. Hij trekt zijn telefoon, drukt op de app ‘buitenbeter’ en maakt een foto. De app vult de locatie in, en in het keuzemenu kiest Hooijkaas ‘losliggende stoeptegel’. Het bericht gaat automatisch naar de gemeente.

Er is iets regelneverigs aan Jasper Hooijkaas, als antiquair gespecialiseerd in maritieme geschiedenis en als bewoner van de wijk Fascinatio in Capelle aan den IJssel gespecialiseerd in het sociale weefsel dat de boel bij elkaar houdt. Hooijkaas is én lid van het kernteam van het wijk-overlegplatform én founder en gangmaker van de buurtapp Nextdoor in de wijk. Het resultaat zie je op straat: brandschoon.

Belangrijkste wapenfeit vindt Hooijkaas het containeradoptieplan. In de 21ste-eeuwse wijk Fascinatio gaat het afval in ondergrondse containers. Tien jaar geleden was het een rommeltje. Dozen en zakken werden naast de volle containers gezet. De gemeente had een contract met een vuilnisbedrijf dat nooit alles meenam. „Als je klaagde, kwamen ze bij die ene container de boel weghalen en zeiden ze: Vergeten!”

Dit was burgerbetrokkenheid tien jaar geleden: opbellen en klagen. „Bewoners werden natuurlijk als lastig gezien”, zegt Hooijkaas. Anderhalf jaar geleden besloot de gemeente sensoren in de containers te stoppen, zonder daar iets van te zeggen tegen het afvalbedrijf. Bleek dat ze stelselmatig een derde van de containers oversloegen. „Het was een besparingsmodel.”

Nu is de helft van alle afvalcontainers geadopteerd door een buurtbewoner. Als er vuil naast staat, ruimt die het op, en als hij kan zien wie het vuil daar heeft gezet, belt hij aan. „Er zit een pedagogisch element in”, zegt Hooijkaas.

In 2015 bezocht Hooijkaas met de wijkwethouder de oprichtingsbijeenkomst van Nextdoor in Nederland. De Amerikaanse buurtapp heeft snel voet aan de grond gekregen. Volgens Kitty van Muiswinkel van de Nederlandse vestiging zitten Nextdoor-gebruikers in zo’n 70 procent van de 10.000 buurten. In Fascinatio zijn 625 van de 1.000 huishoudens aangesloten. „Ik beschouw het als de missing link”, zegt Hooijkaas. „De overheid heeft de burgers de participatiesamenleving in de schoot gelegd. Alleen was ze vergeten er een communicatiesysteem bij te leveren.”

Op zijn laptop opent Hooijkaas de Nextdoorpagina van Fascinatio: 964 leden. Jan Kok heeft 22 uur geleden een bericht geplaatst. „Beste buurtbewoners, even een tip.” Hij raadt aan de putjes in de achterstraten tussen twee huizenblokken te controleren en zo nodig leeg te scheppen. Drie bedankjes en dertien reacties staan eronder.

Zegt nooit iemand ‘sodemieter op’? Krijgt nooit een containerbewaarder een klap op zijn gezicht als hij pedagogisch aanbelt? „In het begin hadden we heftiger discussies op Nextdoor dan nu”, zegt Hooijkaas. „Het hoeft ook niet allemaal poeslief te zijn.” Eenmaal heeft hij iemand digitaal uit de groep verwijderd, en die is ook weer terug. „Je moet het netwerk ontspannen opbouwen”, zegt Hooijkaas. „Je kunt niet verwachten dat 100 procent van de mensen meedoet. Maar dat hoeft ook niet.”

    • Bas Blokker