Slecht nieuws voor Trump uit Pennsylvania

Democraat Conor Lamb wint de tussentijdse verkiezingen om een Congreszetel in Pennsylvania. Een symbolische dreun voor Donald Trump: hij won hier in 2016 met bijna 20 procent verschil.

Democraat Conor Lamb viert feest in Canonsburg, Pennsylvania tijdens de verkiezingsnacht van 13 op 14 maart. Foto Gene J. Puskar

De Democraten kunnen bij de tussentijdse Congresverkiezingen van november een enorme zege op de Republikeinen halen. Dat is de les van een tussentijdse verkiezing om een Congreszetel in Pennsylvania, dinsdag. De Democraat Conor Lamb versloeg de Republikein Rick Saccone in een district dat Donald Trump in 2016 met bijna 20 procentpunt verschil won.

De verkiezing van Lamb was zo nipt, dat de formele uitslag nog niet is vastgesteld. Maar Lamb, een aanklager met relatief conservatieve ideeën over vrij vuurwapenbezit en abortus, heeft zijn overwinning al opgeëist. Paul Ryan, de Republikeinse voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, heeft de nederlaag van Saccone erkend. Officieel stelt de verkiezing weinig voor: het gaat maar om één van de 435 zetels in het Huis, in een district dat in november verdwijnt door een herindeling.

Een dreun

Maar symbolisch is dit een dreun voor president Donald Trump. De verkiezing laat twee gevaarlijke trends zien: Trump is buitengewoon impopulair, ook in gebieden die hij in 2016 eenvoudig won. En Democraten slagen erin om grote groepen kiezers te mobiliseren. De partij werkte samen met vakbonden, en voerde vooral campagne in de welgestelde buitensteden rondom Pittsburgh. Juist in suburbane gebieden, ooit Trump-bolwerken, is de onvrede het grootst. Het is tekenend dat uitgerekend Rick Saccone verloor: hij voerde campagne als een tweede Trump. Hij noemde zichzelf „Trump voordat Trump Trump werd”. Maar de magie van die naam bleek verdwenen. Hierdoor wordt de Republikeinse meerderheid in het Congres, dé machtsbasis van Trump, ernstig bedreigd.

Trump deed de afgelopen weken alles om een nederlaag af te wenden. Hij voerde zelf campagne in Pennsylvania. Hij paste zijn boodschap aan, om kiezers uit de voormalige staalindustrie te bereiken, die in het district wonen. Trump praatte veel over zijn aangekondigde heffing van importtarieven voor aluminium en staal, om zo de Amerikaanse industrie te beschermen. Het westen van Pennsylvania kent veel voormalige industriegebieden, waar Trump en de Republikeinen de laatste weken protectionisme bepleitten.

Geen paniek

Paul Ryan zegt dat er geen paniek is onder Republikeinen. De Democraat Conor Lamb staat bekend als een conservatief, zei hij, dus zijn zege zegt niets over de Democratische kansen in andere districten. Toch moet Ryan in november zetels verdedigen in 118 districten die nog Democratischer zijn dan het district in Pennsylvania. De Republikeinen hebben nu 238 van de 435 zetels, dus hun meerderheid is in gevaar.

De Republikeinen staan na de nederlaag voor een groot tactisch probleem. De populariteit van Trump in diep-Republikeinse gebieden is niet langer een gegeven. Dat betekent dat ze Trump, die een populariteit van circa 40 procent heeft, niet altijd goed meer kunnen gebruiken. De afgelopen maanden durfden Republikeinse Congresleden geen afstand te nemen van Trump, maar dat kan na deze week veranderen.

    • Guus Valk