May zet 23 Russische diplomaten uit om zenuwgasaanval oud-spion

Rusland heeft volgens de premier geen geloofwaardige uitleg gegeven voor het Novitsjok-zenuwgas dat gebruikt zou zijn bij de aanslag op de Russische dubbelspion.

Foto Frank Augstein/AP

Het Verenigd Koninkrijk zet 23 Russische diplomaten uit naar aanleiding van de aanslag op de Russische oud-spion Sergej Skripal in de stad Salisbury. Dat heeft de Britse premier Theresa May woensdag bekendgemaakt. Rusland heeft “geen geloofwaardige uitleg gegeven” voor het vermoedelijk Russische zenuwgas dat gebruikt is bij de aanval.

Londen onderneemt daarom “directe acties om het Russische spionnennetwerk te ontmantelen”. De Russische diplomaten, die volgens May spionnenwerk doen in het Verenigd Koninkrijk, krijgen een week om te vertrekken. Het gaat volgens de premier om de grootste uitzetting in de afgelopen dertig jaar.

Ook schort May overleg op hoog bilateraal niveau met de Russen voorlopig op. De premier heeft een uitnodiging aan de Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov ingetrokken. Britse ministers en de Britse koninklijke familie zullen het WK-voetbal in Rusland aankomende zomer niet bijwonen.

May benadrukte dat de represailles niet alleen een reactie zijn op de aanval op Brits grondgebied, maar ook op het “illegale gebruik van chemische wapens door de Russische staat”. Waar mogelijk worden Russische tegoeden bevroren “als er bewijs is dat deze mogelijk gebruikt worden om de levens of het bezit van Britten te bedreigen”. Ook gaat het Verenigd Koninkrijk vliegverkeer uit Rusland strenger controleren.

Lees meer over de spanningen: Moskou ontkent, maar heeft een duidelijk motief voor vergiftiging.

Kremlin ontkent betrokkenheid

May zei maandag al dat Rusland “hoogstwaarschijnlijk” verantwoordelijk is voor de aanval. De Britse regering had Moskou tot dinsdagnacht gegeven om uitleg te geven over de herkomst van het zenuwgas. Onderzoekers hebben volgens May vastgesteld dat het gaat om het Novitsjok-zenuwgas, ontwikkeld in de Sovjet-Unie in de jaren zeventig en tachtig. Volgens May hebben de Russen “sarcastisch, minachtend en tartend” gereageerd.

Moskou ontkent enige betrokkenheid en zegt mogelijk met tegenmaatregelen te komen. De Russische ambassade in Londen noemt de represailles in een verklaring vijandig, onaanvaardbaar en onterecht, schrijft Reuters. Volgens de Russen is May verantwoordelijk voor “de verslechtering van de relatie tussen het Verenigd Koninkrijk en Rusland”.

Lees ook: Britten beducht voor resten van zenuwgas na moordpoging.

Het Verenigd Koninkrijk heeft de VN-Veiligheidsraad eerder op woensdag verzocht om bijeen te komen vanwege de zenuwgasaanval in Salisbury. Het Britse ministerie van Buitenlandse Zaken sprak op Twitter van “een gevestigd patroon van Russische staatsagressie”. Londen wil leden van de Veiligheidsraad inlichten over de bevindingen over de aanslag op dubbelspion Skripal (66), die nog altijd in kritieke toestand in het ziekenhuis ligt samen met zijn dochter Joelia (33).

Adviseur inlichtingendiensten

Skripal is een voormalig hoge officier van de Russische militaire inlichtingendienst GROe en werd eerder veroordeeld tot 13 jaar gevangenisstraf voor het lekken van gevoelige informatie. Na een gevangenenruil belandde hij in het Verenigd Koninkrijk. Hij leidde ogenschijnlijk een rustig leven in Salisbury, maar de Financial Times concludeerde dat hij nog steeds Britse inlichtingendiensten adviseerde.

Lees ook: ‘Russische dubbelspion werkte nog samen met inlichtingendiensten.’

EU-president Donald Tusk heeft zich achter de Britten geschaard en noemde de aanval op de voormalig spion op Twitter “zeer waarschijnlijk geïnspireerd door Moskou”. Het incident staat volgende week op de agenda tijdens een bijeenkomst van andere Europese leiders in Brussel. De NAVO heeft haar zorgen geuit over het gebruik van een chemisch wapen op grondgebied van een lidstaat en Rusland opgeroepen om informatie over de productie en verspreiding van het Novitsjok-zenuwgas openbaar te maken.

Twitter avatar eucopresident Donald Tusk I express my full solidarity with PM @theresa_may in the face of the brutal attack inspired, most likely, by Moscow. I’m ready to put the issue on next week’s #EUCO agenda.
    • Christiaan Paauwe