Column

Haagse politici worstelen met lokale stem

De Haagse Stemming Over 7 dagen zijn de gemeenteraadsverkiezingen. Schrijf je in om deze politieke nieuwsbrief per mail te ontvangen.

Een lokale campagne is niet voor elke partij handig. De SP krijgt eindelijk een burgemeester. En zijn de verkiezingen hackproof?

LOKAAL IS LOKAAL: Ze strooien af en toe weliswaar met een gemeentenaam, maar Haagse politici hebben het toch vooral over landelijke thema’s als identiteit, topsalarissen en het einde van het raadgevend referendum. Thema’s waar het in de gemeenten zelf nauwelijks over gaat, toont een rondgang van NRC. Daar heeft men het over concrete dingen: huizen, wegen en afvalbakken. En altijd zit daar de vraag achter: wat voor gemeente willen we zijn? Dat hoorden we ook als we vroegen wat de afgelopen vier jaar lokaal speelde. Vooral het zwembad houdt de gemoederen bezig, al staat dat vaak voor veel meer.

…maar toch ook landelijk: Landelijke politici worstelen ermee: enerzijds willen ze de verkiezingen lokaal houden, anderzijds staat er ook voor hen veel op het spel. En de campagne kan lokaal weliswaar over de bibliotheek gaan, dat betekent niet dat kiezers daarop ook hun stem baseren. Dat geldt bijvoorbeeld voor D66, dat er op gokt dat hun kiezers zich vooral laten leiden door de landelijke lijn. Het CDA houdt het liever lokaal. Al hoorden we hét thema waar die partij op inzet, veiligheid, tijdens onze rondgang nauwelijks terugkomen.

SLAPPE ARM: Hoe precair de verhouding tussen landelijk en lokaal is, blijkt wel uit de implosie van het Links Verbond in Rotterdam. Echt enthousiast over die samenwerking tussen PvdA, SP, GroenLinks en het islamitsiche Nida waren de landelijke partijleiders nooit. Maar ze lieten het gaan, tot er een controversiële tweet van Nida opdook, en ze spijt kregen van hun afzijdigheid. Dat GroenLinks-leider Jesse Klaver zou hebben ingegrepen wordt door de partij heftig ontkend, maar dat er afgelopen maandag over en weer flink werd getelefoneerd is duidelijk. Het uiteenvallen van het verbond noemt de leider van de Rotterdamse SP Leo de Kleijn “nog steeds onbegrijpelijk”. Van de lange arm van partijen lijkt die van de SP in deze kwestie het minst krachtig geweest.

IN DE HOEK: Één landelijk campagnethema kreeg gisteren opeens een nieuwe wending: de voorgenomen salarisverhoging voor ING-topman Ralph Hamers. Breedgedeelde politieke verontwaardiging, van GroenLinks tot VVD, dreef de bank in een hoek. Maar nu de loonsverhoging van de baan is lijkt er voor nieuwe wetgeving nog minder animo dan eerst. GroenLinks wil weliswaar doorgaan met een wet die dit soort loonsverhogingen in de toekomst moet voorkomen, maar coalitiepartijen houden de boot af. D66-Kamerlid Jan Paternotte, die vorige week nog harde taal tegen ING bezigde, benadrukte dinsdag dat “het nadeel van regels is dat je de mazen kan opzoeken”.

TWEE WALLETJES: Gisteren schreven we al over een kandidaat-raadslid dat voor twee partijen meedoet aan de verkiezingen, maar nu blijkt uit de dataset van de Open State Foundation dat dat talloze keren voorkomt. Vooral de VVD in Landgraaf, Heerlen en Brunssum hebben flink wat gezamenlijke kandidaten. Het mooiste voorbeeld is waarschijnlijk de Brabantse Jan Verhoeven. Hij staat zowel voor de VVD Bergeijk op de kieslijst, als voor de partij “De Gewone Man Oirschot”. Mark Rutte kan tevreden zijn.

EERSTE BURGER: Bij zijn afscheid sprak hij al over zijn droom, en die komt sneller uit dan verwacht: oud-SP-leider Emile Roemer krijgt een burgemeesterspost. Het is weliswaar tijdelijk: Roemer valt in voor PvdA’er Ralf Krewinkel, die vanwege een zieke zoon afwezig is. In het verleden was de SP altijd tegen benoemde burgemeesters, maar sinds de gemeenteraad een voorkeur mag uitspreken voor een kandidaat kan de partij er mee leven. Dat Heerlen de primeur van een SP-burgemeester heeft is niet zo vreemd: de partij is er al jaren de grootste en levert twee wethouders.

KEIZERGATE: De rel rond oud-VVD-voorzitter Henry Keizer krijgt nog een staartje. Volgens de Telegraaf heeft de Belastingdienst Keizer een naheffing opgelegd van 12 miljoen euro en doet de fiscale opsporingsdienst FIOD onderzoek naar de gang van zaken bij het Haagse crematiebedrijf De Facultatieve, waar Keizer bestuurder is.

HACKPROOF?: Kunnen de verkiezingen veilig worden georganiseerd? Experts waarschuwden dinsdag bij RTL dat de software die gemeenten mogen gebruiken om de uitslagen van alle stembureau op te tellen nog altijd risico’s heeft. Het ministerie en de Kiesraad bestrijden die analyse: volgens hen kan het vaststellen van de uitslag wel veilig gebeuren, omdat computers op het gemeentehuis niet op internet mogen zijn aangesloten en de uitslagen altijd kunnen worden gecontroleerd. De Kamer heeft minister Kajsa Ollongren om opheldering gevraagd.

PEILINGWIJZER: Volgens de nieuwe Peilingwijzer, opgesteld door de Leidse politicoloog Tom Louwerse op basis van vijf bekende peilingen, gaat de VVD nog altijd aan kop. De partij zou nu 26 tot 30 zetels krijgen. Nummers twee en drie, PVV en D66, zakken weg. De PVV kan volgens de peiling op 13 tot 17 zetels rekenen, waar ze er op dit moment nog 20 heeft. De groei van Forum voor Democratie lijkt stabiel: net als de vorige keer staat die partij op 11 tot 15 zetels.

FAIT DIVERS: De VVD in Rotterdam trekt de aandacht met een opmerkelijk campagnefilmpje, met verwijzingen naar Joost Eerdmans, Thierry Baudet en de reclames van een zeepfabrikant. De Amsterdamse VVD kiest, vrij naar PvdA’er Jan Schaefer, voor de slogan: “Woorden bouwen geen steden”. In Amsterdam werd gisteren een kandidaat van Bij1 uit de zaal bij een verkiezingsdebat verwijderd. Elders in de hoofdstad blokkeerde Forum voor Democratie een rijbaan als campagnestunt.

QUOTE VAN DE DAG

“Niemand wilde het doen.”

De SGP’er die een strafblad heeft over zijn motivatie op de kieslijst te gaan staan.

Correctie: In een eerdere versie van dit artikel stond dat de VVD de slogan “Woorden bouwen geen stenen” voerde. Dat moet zijn: “Woorden bouwen geen steden”.