Chinees staatsbedrijf eist 500 miljoen terug

Nidera Een Chinees staatsbedrijf kocht het Rotterdamse handelshuis Nidera voor 1,8 miljard dollar en wil na een reeks schandalen geld terug.

Nidera handelt onder meer in granen, zaden en oliën. Foto Getty Images/iStock

Vijf jaar geleden werd er onder de codenaam ‘Project Zwaan’ gewerkt aan de miljardenovername van het Rotterdamse handelshuis Nidera. Koper Cofco heeft met een zwaan nog weinig associaties. Op het hoofdkantoor van het staatsbedrijf in Beijing is men er inmiddels stellig van overtuigd dat men een kat in de zak heeft gekocht.

Dat blijkt althans uit het juridische strijd die is losgebarsten rond de overname. Het conflict voltrekt zich tot nu toe voor een besloten Arbitragehof (een private rechtbank). Woensdag werd voor het eerst een sluier opgelicht. Bij de rechtbank Rotterdam, op 350 meter van het Nidera-hoofdkantoor aan de Maas, stond Cofco in een kortgeding tegenover de voormalige Nidera-aandeelhouders: de families Drake, Salzer Levi en Mayer-Wolf.

Cofco claimt namelijk 500 milloen dollar schade vanwege een boekhoudschandaal bij Nidera in Brazilië. Het heeft voor honderden miljoenen beslag laten leggen op bankrekeningen, kunst, vennootschappen en vastgoed van de aandeelhouderfamilies. Via het kort geding willen zij dat beslag laten opheffen.

Door het Chinese Cofco is voor honderden miljoenen beslag gelegd op vastgoed, kunst en bankrekeningen

„Een stapeling juridische ficties”, zo omschreef advocaat Paul Olden van NautaDutilh – een van de vier betrokken advocatenkantoren aan de kant van de families – de Cofco-claim. „Een verzonnen bedrag” noemde hij de 500 miljoen schade.

De twee advocaten van De Brauw, die Cofco bijstaan, zien dat toch heel anders. In 2014 betaalde Cofco 1,3 miljard dollar voor 51 procent van de Nidera-aandelen. Die overnamesom is gebaseerd op een waarderingsformule waarbij Cofco 16 keer het bedrijfsresultaat (van 248 miljoen dollar) betaalde minus de schulden. Ook werd een premie betaald voor rooskleurige toekomstverwachtingen.

Maar zo goed als Nidera er in 2014 voorstond, zo slecht gaat het nu. In 2015 werd fraude op de biobrandstoffenafdeling ontdekt waardoor er fors moest worden afgeschreven. Omdat de winst daalde, werd Nidera minder waard. Toen de families begin vorig jaar hun resterende belang van 49 procent aan Cofco verkochten was dat nog maar goed voor 450 miljoen dollar .

Rond die tijd bleek dat de biobrandstoffenkwestie geen „geïsoleerd geval” was zoals werd beweerd. In Brazilië zaten de boeken vol fouten. Nidera moest 154 miljoen dollar afschrijven en eerdere winstcijfers bijstellen.

Braziliaans beslag

Vanwege die Brazilië-kwestie liggen Cofco en de oud-aandeelhouders nu overhoop. Cofco wil namelijk een flink deel van de overnamesom terugzien. „Het waarderen van een bedrijf gebeurt voor een groot deel op basis van winst en toekomstige winst. 75 procent van die winst is er niet”, zei advocaat Marnix Leijten woensdag namens Cofco. „Nu zou er natuurlijk veel minder betaald zijn.”

De Braziliaanse tak van Nidera was goed voor een aanzienlijk deel van de Nidera-winsten, in 2013 zelfs bijna de helft. Woensdag betoogden de advocaten van Cofco dat er in Brazilië sprake was van forse, bewuste malversaties. Zo zou bijvoorbeeld uit onderzoek van PwC en getuigenverklaringen van medewerkers blijken dat de Brazilië-topman Brandon Scott Crozier jarenlang handmatig de winst- en verliesstatements aanpaste om de winsten op te kloppen.

Volgens Cofco zijn de oud-Nidera-aandeelhouders formeel verantwoordelijk voor deze malversaties. Er is beslag gelegd zodat het geld dat Cofco wil zien niet verdwijnt. De rechter moet nu oordelen of dat beslag terecht is.

Over de giga-claim zelf wordt achter gesloten deur bij het Arbitragehof geprocedeerd. Dat hof besloot al eerder dat de oud-aandeelhouders 187,5 miljoen dollar apart moeten zetten op een derdenrekening voor een eventuele schadevergoeding. Advocaten van de aandeelhoudersfamilies hielden de Rotterdamse rechter voor dat dit „afdoende zekerheid” is en het beslag dus niet nodig.

De uitspraak is over twee weken.