Xenos verkocht, maar blijft wel in de familie

Detailhandel

Het Belgische Casa verhuist naar 110 Nederlandse Xenos-winkels. De ketens zijn van de familie Blokker.

Xenos houdt 60 winkels in Nederland, zo’n 110 Xenos-winkels worden omgebouwd tot Casa-filialen. Foto Robin Utrecht/ANP

Het is een creatieve oplossing: de familie Blokker ‘verkoopt’ winkelketen Xenos aan zichzelf. Xenos maakte decennialang deel uit van Blokker Holding, het familiebedrijf waar ook huishoudketen Blokker onder valt. Dinsdag werd bekend dat de Belgische winkelketen Casa, die óók eigendom is van de familie, de Xenos-winkels overneemt.

Casa is onbekend in Nederland, maar door deze ‘overname’ – waarmee een onbekend bedrag is gemoeid – moet daar verandering in komen. Zo’n 110 Xenos-winkels worden omgebouwd tot Casa-filialen. Casa is een interieurwinkelketen die net als Xenos spulletjes voor in huis verkoopt, maar net iets strakker oogt. Casa heeft zo’n vijfhonderd winkels in acht Europese landen.

In Nederland verdwijnt Xenos vooralsnog niet helemaal uit de winkelstraten: de resterende 60 Xenos-winkels, die niet in Casa’s veranderen, worden „buiten Blokker Holding voortgezet door de familie Blokker”, vermeldt het persbericht. Het overgrote deel van het Xenos-personeel mag blijven, ofwel bij Casa ofwel bij Xenos. Van de 2.930 werknemers verliezen er 180 hun baan.

De verkoop van Xenos is onderdeel van de ontmanteling van Blokker Holding, het winkelimperium dat op het hoogtepunt uit bijna 3.000 winkels bestond. Door almaar verslechterende resultaten besloot de bedrijfstop vorig jaar in mei het concern te ontmantelen. Behalve Xenos werden ook Leen Bakker, Intertoys, Big Bazar en het Belgische Maxi Toys te koop gezet. De familie Blokker zou alleen eigenaar blijven van de gelijknamige huishoudketen. Leen Bakker en Intertoys zijn al verkocht, net als de ruim 60 Duitse Xenos-winkels. Die worden omgebouwd tot filialen van TEDi, een Duitse discountketen.

Lees ook: Het imperium van Jaap en Ab wordt ontmanteld

Xenos, sinds 1989 onderdeel van het Blokker-concern, was jarenlang een groot succes, maar heeft veel last gekregen van de opkomst van Action. Die koopjeswinkelketen uit Zwaagdijk groeit razendsnel. Action heeft inmiddels 1.100 vestigingen en behaalde vorig jaar 3,4 miljard euro omzet. Dat is voor het eerst meer dan de hoogste omzet die Blokker Holding ooit behaalde, van 2,8 miljard.

Volgens betrokkenen leed Xenos de laatste jaren verlies – de resultaten van afzonderlijke winkelketens maakte Blokker Holding nooit bekend – en was het moeilijk een koper te vinden. Dat de familie Blokker nu middels Casa zélf met Xenos verder gaat, is een verrassende wending in de ontmanteling van het concern.

Ab wilde Casa niet loslaten

Ab Blokker (1945) heeft Casa groot gemaakt. In 1975 werden hij en zijn broer Jaap eigenaar van het familiebedrijf van hun vader, dat toen alleen uit Blokker-winkels bestond. De broers namen de ene na de andere winkelketen over, waaronder in 1988 het Belgische Casa. De broers hadden de taken duidelijk verdeeld. Tot zijn overlijden in 2011 gaf Jaap in Nederland leiding aan Blokker Holding, het moederbedrijf waar alle winkelketens onder vielen. Ab runde de Belgische Blokkers en de Casa-winkels.

In 2014 is Casa losgemaakt van het – toen nog – grote Blokker-imperium. De reden: in dat jaar stapte Ab Blokker over van het bestuur naar de raad van commissarissen. Als toezichthouder kon hij moeilijk actief betrokken blijven bij de Belgische winkelketens, maar ‘zijn’ Casa wilde hij niet loslaten. Als oplossing werd Casa apart gezet. Zo kon Ab commissaris van Blokker Holding worden én Casa blijven bestieren.

Lees ook deze uitgebreide reconstructie over de machtsstrijd binnen het van oudsher gesloten familiebedrijf: Blokker, een familiedrama

Begin vorig jaar kwam Ab Blokker nog verder op afstand te staan van Blokker en de andere Nederlandse winkelketens, toen hij de raad van commissarissen verliet. Hij had „drukke andere werkzaamheden”, mailde hij destijds aan NRC. Bij Casa is de 72-jarige Ab Blokker nog altijd aan het werk. Hij zit niet in het bestuur, maar gaat wel „graag en met evenveel enthousiasme” mee op inkoopreizen naar Azië, laat een woordvoerder weten. „Laten we stellen dat hij voor Casa een bijzondere supporter is.” Sinds zijn vertrek als commissaris is Ab bij Blokker alleen nog betrokken als aandeelhouder. Hij bezit de ene helft van de aandelen, Els Blokker, de weduwe van Jaap, de andere.

Met het vertrek van Ab Blokker als commissaris verdween het laatste familielid uit de bedrijfstop. Lees ook: De laatste Blokker is stilletjes vertrokken bij Blokker

De resultaten van Casa zijn de afgelopen jaren, net als die van Blokker Holding, achteruitgegaan. In 2015 sloeg de winst om in een verlies. De omzet is vorig jaar gedaald naar zo’n 275 miljoen euro, laat de woordvoerder weten.

Om de neergang te keren, heeft Casa vorig jaar maatregelen genomen. De meest opvallende is de opening van een webwinkel. Dat is rijkelijk laat in vergelijking met andere winkelketens – Ab Blokker vond een webshop lange tijd niet nodig. „Intussen staat iedereen achter de e-commerceplannen”, zei Casa-directeur Giane Van Landuyt vorig jaar in een interview in de Belgische zakenkrant De Tijd. Klanten kunnen artikelen online bestellen en in een zelfgekozen winkel ophalen. Thuisbezorging is nog geen optie, daar wordt aan gewerkt. Verder probeert Casa jongere klanten te trekken. De klanten zijn te oud, zegt Van Landuyt in het interview. „Dat willen we aanpakken door minder reclame te maken op de radio en meer op Facebook, Pinterest en Instagram.”

Welke Xenos-winkels worden omgebouwd is nog onbekend. Maar het is duidelijk dat de familie tempo wil maken: nog voor het einde van het jaar zullen de eerste vijftig Casa’s opengaan. Voor de zomer van 2019 volgt de rest, zo is de belofte.

    • Teri van der Heijden
    • Barbara Rijlaarsdam