Wie beschermt je tegen online voyeurs?

Privacy

Hoe kwamen die beelden van blote saunabezoekers op internet? Camera’s op die plaats in de sauna waren sowieso verboden.

Sauna & Beauty Oase Foto ANP / Piroschka van de Wouw

Het is op veel pornosites een aparte categorie: beelden van gehackte of verstopte camera’s. Geïnteresseerden kunnen online kiezen uit duizenden van dit soort foto’s en video’s. Denk aan beelden van camera’s die verstopt zijn in openbare douches en hotelkamers.

Om dit soort beelden te maken is, zo bleek afgelopen dagen, de saunabezoeker een makkelijke prooi. Sauna & Beauty Oase in Nederasselt heeft z’n gasten niet tegen dit voyeurisme kunnen beschermen. Vorige week onthulde RTL dat beelden van ontklede oud-speelsters van het Nederlandse handbalteam op internet te vinden waren. Vermoedelijk waren meer dan honderd andere gasten ook op dit soort beelden te zien.

Bij de video Cuties washing pussies in public showerroom is bijvoorbeeld te zien hoe twee vrouwen, duidelijk argeloos, zich staan te wassen in een openbare douche

Zo komt iets aan de oppervlakte dat zich doorgaans op een duistere plek op internet bevindt. Op porno- en voyeursites vinden beelden die worden gemaakt van nietsvermoedende mensen gretig aftrek. Verstopte of gehackte camera’s filmen stiekem koppels in hotelkamers, gasten van zonnebankstudio’s en vooral veel naakte vrouwen. In kleedruimten op het strand of bij een zwembad, in openbare douches, of in wc’s. Bij de video Cuties washing pussies in public showerroom is bijvoorbeeld te zien hoe twee vrouwen, duidelijk argeloos, zich staan te wassen in een openbare douche van vermoedelijk een sportschool.

Stiekem gemaakte beelden op een van deze sites bleken uit de kleedkamer van de sporthal van de Hogeschool Gent te komen. De filmer maakte meer dan tien video’s van vrouwen via een gat in de deur. Maandag werd bekend dat twee mannen uit Gent zijn aangehouden in verband met deze zaak.

Ook in de Drentse Beautysauna Peize zijn bezoekers gefilmd die naakt stonden te douchen. De video, vier jaar geleden online geplaatst, is honderdduizenden keren bekeken. Afgaande op het beeld lijkt het te gaan om iemand die een verstopte mobiele telefoon op andere bezoekers richtte. SpaWell, de nieuwe eigenaar van de sauna, heeft aangifte gedaan.

Privacy beschermen

Wie moet mensen tegen dit soort voyeurisme beschermen?

De politie, zegt een woordvoerder van het Landelijk Parket, „zoekt niet actief op dit soort sites naar illegale activiteiten”. Als echter aangifte wordt gedaan, gaat ze aan de slag. „Maar optreden tegen dit soort sites is lastig, omdat de server waar de site is opgeslagen zich vaak in het buitenland bevindt.”

De politie kan sites wel vragen om beelden offline te halen, zoals met de opnames van gasten van Sauna & Beauty Oase is gebeurd. „Dit is geen garantie dat er niet nog ergens beelden oppoppen”, zegt een woordvoerder van de politie Oost-Nederland.

Sauna-eigenaren hangen niet alleen camera’s op voor de beveiliging, ook om te voorkomen dat badgasten intieme handelingen uitvoeren. Camera’s in ‘gevoelige ruimtes’ zijn echter bepaald ongewenst, onder meer wegens het risico dat ze worden gehackt – wat in de sauna in Nederasselt zou zijn gebeurd. De Autoriteit Persoonsgegevens, die toeziet op bescherming van privacy, maakte de branche in 2016 duidelijk dat filmen van ontklede mensen gewoon in strijd is met de wet. De toezichthouder stuurde alle sauna’s een ‘dringende brief’ hierover.

De camera’s hangen er nog wel, maar zijn niet meer aangesloten

Sauna Devarana in Den Bosch heeft daarop de opnameapparatuur in kleedruimtes en sauna fysiek ontkoppeld. „De camera’s hangen er nog wel, maar zijn niet meer aangesloten”, mailt de sauna na vragen van NRC. Ook Fort Resort Beemster in Noord-Holland heeft camera’s verwijderd uit de sauna. Alleen in het restaurant, waar gasten badjassen dragen, en bij de receptie hangen werkende camera’s.

Online lijkt het onder liefhebbers van voyeurisme prestige op te leveren video’s aan te prijzen als gehackt. Op porno- en voyeursites zijn beelden te zien van mensen die zichzelf voor de webcam bevredigen en ook korrelig beeld uit hotelkamers, waarbij niet duidelijk is of de betrokkenen weten dat ze gefilmd worden.

Webcam in Shanghai

Het risico dat digitaal bij een camera wordt ingebroken, is allerminst nieuw. Beveiligingsexpert Sijmen Ruwhof vertelt dat hij zo’n twintig jaar geleden als middelbare scholier al in zijn vrije tijd een camera hackte. Hij kon vanachter zijn eigen computer meekijken in een lege kamer in Shanghai, waar hij de webcam kon draaien en kon inzoomen. Anno 2018 worden op een bekend hackersplatform gegevens van meer dan 15.000 te hacken webcams gedeeld. Op een andere, Russische site zijn rechtstreekse camerabeelden te zien uit meer dan honderd landen. Het gaat vooral om openbare en bedrijfsruimtes, maar ook om klaslokalen, zwembaden en bij mensen thuis.

„Camera’s die aan het internet hangen, zijn vaak ongelooflijk slecht beveiligd”, zegt Ruwhof. „Dat is zelfs zo als er een goed wachtwoord is gekozen. Net als met de meeste routers krijg je geen bericht dat een belangrijke beveiligingsupdate nodig is. Mensen hangen de camera op en denken er verder niet over na: de camera werkt immers.”

    • Liza van Lonkhuyzen