Turkse taxichauffeurs vechten voor een verbod op Uber

Taxistrijd Via intimidatie en de rechter proberen taxi-chauffeurs concurrent Uber Istanbul uit te jagen. Maar de reputatie van de taxibranche is slecht en Uber is populair bij bewoners.

Turkse taxichauffeurs protesteerden maandag tegen taxidienst Uber voor een rechtbank in Istanbul. Foto AFP

Istanbul is het nieuwe front in de strijd tussen de traditionele taxibranche en online taxidienst Uber. De groeiende populariteit van Uber leidt tot spanningen in de stad. Uber-taxi’s worden bekogeld en zelfs beschoten, Uber-chauffeurs in elkaar geslagen. Daarnaast heeft de machtige taxifederatie van Istanbul een proces aangespannen om Uber te verbieden in de stad.

Tientallen taxichauffeurs hielden maandag een luidruchtig protest buiten het Paleis van Justitie in Istanbul. Daar vond de eerste zitting plaats van het proces tegen Uber. De demonstranten klaagden dat ze klanten kwijtraken aan de goedkope maar omstreden taxidienst. Ze droegen borden met teksten als ‘we willen de mondiale dief hier niet’ en gooiden flesjes water naar auto’s die volgens hen Uber-taxi’s waren.

„We willen dat Ubertaxi’s van de weg worden gehaald”, verklaarde Eyüp Aksu, voorzitter van de taxifederatie, voor de rechtbank. „Het zijn piraten, banendieven. Justitie zou moeten beslissen in het voordeel van de mensen, niet van degenen met financiële macht.” Hij claimt dat de ‘Joodse lobby’ Uber naar Turkije heeft gebracht. De rechtbank heeft het proces verdaagd naar 4 juni, in afwachting van een rapport van experts.

Eyüp Aksu dreigde met geweld als de rechtbank tegen de taxifederatie oordeelt. „Taxichauffeurs zijn bereid om alles te doen voor hun brood.”

Dat hebben ze al laten zien. Volgens de krant Habertürk worden Uberchauffeurs soms gebeld door taxichauffeurs die zich voordoen als klant, waarna ze in elkaar worden geslagen. Zaterdag werden er enkele schoten gelost op een Uber-taxi in het district Küçükçekmece. De chauffeur bleef ongedeerd.

In Frankrijk protesteerden taxichauffers al in 2015 tegen UberPop. Bekijk hier de beeldreportage.

Slechte reputatie

De regerende AK-partij van president Erdogan en de voltallige oppositie hebben partij gekozen voor de traditionele taxi’s – tot ongenoegen van veel inwoners van Istanbul. Want steeds meer mensen stappen liever in een Uber dan in gewone taxi’s, die een slechte reputatie hebben. Veel mensen klagen over roekeloos rijgedrag, chauffeurs die dronken achter het stuur zitten, in slaap vallen, korte ritten weigeren, toeristen belazeren en handtastelijk zijn.

Enkele weken geleden werd er tien jaar celstraf geëist tegen een taxichauffeur die een Arabische toerist had belazerd. De Arabier moest een vlucht halen op de luchthaven Sabiha Gökcen aan de Aziatische kant van Istanbul. Maar de taxichauffeur nam zo’n grote omweg via de Europese zijde van de stad, dat de Arabier veel te veel betaalde én zijn vlucht miste.

Taxichauffeurs hebben een slechte reputatie in Istanbul

De jonge advocaat Deniz Sila Bagriyanik heeft tal van slechte ervaringen met taxi’s, maar eentje springt eruit. In de zomer van 2016 stapte ze in een taxi om naar een bar in de wijk Besiktas te gaan. „Tijdens de rit draaide de chauffeur zich ineens om en begon mijn benen te strelen. Ik was geschokt. Hij begon ongepaste complimenten te maken, deed alle ramen dicht en de deuren op slot. Ik werd zo kwaad. Ik zei: ik ben een advocaat, breng me onmiddellijk naar het politiebureau. Dat deed hij natuurlijk niet. Ik begon tegen hem te schreeuwen. Uiteindelijk zette hij me er in Besiktas uit.”

Veel vrouwen in Istanbul appen het nummerbord van de taxi die ze nemen naar een vriend, zeker ’s avonds. Een andere bekende truc is net te doen alsof je met je vader, broer of je vriendje belt, om de indruk te wekken dat er iemand op je staat te wachten. Om taxi’s in Istanbul veiliger te maken, zijn ze sinds vorig jaar verplicht om het videosysteem iTaksi in de auto te hebben.

Falende taximarkt

Uber wordt gezien als betrouwbaarder en goedkoper. Maar de populariteit van Uber is óók een gevolg van het grote gebrek aan taxi’s in Istanbul. Terwijl de bevolking van de stad sinds de jaren zestig is toegenomen van 2 naar 15 miljoen, is het aantal vergunning gelijk gebleven: 18:000. Hierdoor is de prijs voor een vergunning gestegen naar 1,7 miljoen lira (210.000 euro).

De meeste chauffeurs huren hun licentie voor 200 lira per dag. Daarnaast moeten ze betalen voor hun eigen benzine (die in Turkije erg duur is), verzekering en eventuele boetes of schade. Met een ritprijs van 2,5 lira per kilometer (beginnend bij 4 lira) moeten ze heel wat ritten rijden voordat ze geld beginnen te verdienen. En dat zeven dagen per week, zonder vakantiedagen.

De taxifederatie werkt niet voor de chauffeurs, maar voor de vergunninghouders, zegt advocate Bagriyanik. „Zij zijn degenen met geld, maar zij kampen niet iedere dag met de problemen van de chauffeurs. Taxichauffeurs betalen veel belasting en andere kosten. Maar ze hebben nauwelijks een stem binnen de federatie. Het verzet tegen Uber komt voornamelijk van vergunninghouders. Zij worden slapend rijk over de rug van de chauffeurs.”

Ook in Nederland bestaat er veel frustratie bij taxichauffeurs over Uber. In Amsterdam kwam het begin maart zelfs tot een dreigement.