‘In China mag je niks zeggen, vanuit het buitenland kunnen wij wel kritiek leveren’

Chinese activist in de VS

Wat in China niet kan, kan er buiten wel: anti-Xi-posters ophangen. „Sorry dat ik emotioneel word. We zijn hier helemaal klaar mee”, zegt de man achter de campagne die vanwege zijn eigen veiligheid anoniem wil blijven.

Engelstalige versie van de wereldwijd verspreide anti-Xi-poster. Twitter @STOPXIJINPING

Openlijk kritiek leveren op Xi Jinpings nu oneindige presidentschap is in China zelf nagenoeg onmogelijk geworden. Buiten China laten Chinezen zich wel horen. In de Verenigde Staten, Australië en Europa plakken ze posters op lantaarnpalen om hun mening kenbaar te maken. Ook in Amsterdam werd zo’n poster gesignaleerd: het gezicht van Xi Jinping met in het Chinees en Engels de tekst ‘not my president’.

De organisator van de actie woont in de Verenigde Staten en wil anoniem blijven. „Wo shì zhōng guó rén (ik ben Chinees)”, zegt hij in accentloos Chinees aan de telefoon, om zijn afkomst te bewijzen. „Dit is niet oké en dat willen we laten weten. In China kunnen mensen hun mening niet laten horen, maar er zijn sociale media die je niet kunt censureren. Sorry dat ik emotioneel word. We zijn hier helemaal klaar mee.”

Waarom doet u dit?

„Ik weet dat mensen in het westen denken dat Chinezen geen mening hebben. Het kan ons wel degelijk iets schelen wat er gebeurt. Er gebeuren meer dingen in China waar we het niet mee eens zijn, maar Xi Jinping die de termijnlimiet afschaft - als je dit accepteert, wat ga je dan nog meer accepteren?”

Lees ook: China moet nog wennen aan de idee van een nieuwe keizer

Wat wilt u met de actie bereiken?

„Toen we begonnen wilden we gewoon iets doen, als Chinese burgers. We hebben ons niet echt op de Chinese gemeenschap gericht; we hoopten gewoon dat Chinezen zich zouden laten horen.”

„De actie verspreidde zich via vrienden. We zijn dolblij dat mensen van wie we de naam nooit zullen weten, met ons mee doen - de posters ophangen. We weten dat er mensen in China zijn die het ook niet eens zijn met de grondwetswijziging. Die kunnen zich niet laten horen, en dat begrijpen we.”

Het liefst zou u natuurlijk invloed uitoefenen?

„Het is belangrijk om je mening te geven. In Nederland kun je over veel dingen discussiëren: of je wel of niet uit de Europese Unie gaat, of je het eens bent met de premier of wie hem gaat opvolgen. Het gaat niet om de invloed maar om dat je je stem laat horen. Dat is wat belangrijk is.”

China’s lange arm in het buitenland wordt almaar langer. Beijing houdt Chinezen in het buitenland via bijvoorbeeld consulaten en studentenorganisaties goed in de gaten en roept ze op het matje waar volgens hen nodig. Bent u niet bang voor de gevolgen?

„De meeste negatieve reacties die we krijgen zijn van mensen die oprecht in Xi’s beleid geloven. Niet iedereen is van de overheid. Natuurlijk ontvangen we dreigementen: we gaan jullie aangeven, we scheuren jullie posters van de muur… Terwijl ik met je praat krijg ik vijf, zes berichten van Facebook en Dropbox dat iemand mijn wachtwoord probeert te achterhalen. We zijn geboren in de nineties, we weten hoe je je account beveiligt.”

Gaat u ooit terug naar China, denkt u?

„Ik houd mijn opties open - op dit moment werk ik hier. Als een modern Chinees staatsburger heb ik rechten en verantwoordelijkheden. China is een man made country - het is moeilijk om te zeggen of ik van het land houd. Ik houd van de Chinezen, van de plek waar ik opgroeide, van mijn familie. Als je niet van de mensen houdt, dan kan het je ook niet schelen wat er gebeurt na zo’n grondwetswijziging.”

    • Eefje Rammeloo