Het gaat goed met de droogvallende mosselbanken

Waddenzee

Al in de jaren negentig werden de zieltogende droogvallende mosselbanken beschermd. Maar pas nu gaat het goed.

Verse mosselen. Foto GettyImages

Het oppervlak van droogvallende mosselbanken in de Waddenzee is in 2017 verdubbeld ten opzichte van het jaar ervoor. Ook vind je deze mosselbanken nu weer verspreid over de hele Nederlandse Waddenzee, en niet meer vooral in het oostelijk deel. Dat meldt Wageningen Marine Research deze week in een rapport. Goed nieuws voor de natuur in het Waddengebied, aldus het onderzoeksinstituut.

Droogvallende mosselbanken zijn een belangrijke voedselbron voor veel soorten wadvogels, zoals eidereenden en scholeksters. In de jaren 90 van de vorige eeuw waren deze droogvallende banken vrijwel geheel verdwenen. Dat kwam door een combinatie van mosselvisserij en het uitblijven van zogeheten broedval: de vestiging van mossellarven (ook wel mosselzaad genoemd) op de zeebodem. Sinds 1995 zijn de droogvallende mosselbanken daarom beschermd. Vissers mogen nu alleen nog mosselzaad oogsten vanaf banken die onder water liggen en minder belangrijk zijn voor wadvogels.

„Sindsdien hebben de droogvallende mosselbanken zich geleidelijk hersteld”, vertelt Karin Troost, onderzoeker bij Wageningen Marine Research. „Maar het oppervlak bleef jarenlang steken op zo’n 1.500 tot 2.000 hectare, terwijl dat in de jaren 80 misschien wel twee of drie keer zoveel was.” In 2017 telden zij en haar collega’s bijna 4.000 hectare aan droogvallende mosselbanken – eenvijfde van het oppervlak van Schiermonnikoog.

„Waar dit herstel nu door komt, weten we niet goed”, zegt Troost. „Vooral over de fase vóór de broedval, waarin de mosselen als microscopisch kleine larven in het water zweven, weten we heel weinig”, vertelt ze. „Het is een complex samenspel van voedsel, klimaat en roofdieren.” Na de broedval hangt de overleving van de mosselbanken vooral af van winterstormen, eventuele schade door zee-ijs en roofdieren zoals zeesterren die het mosselzaad eten. De ijsgang van de afgelopen weken kan bijvoorbeeld veel schade hebben aangericht, maar daar zijn nu nog geen gegevens over bekend.

Of de toename zal doorzetten, durft Troost dus niet te zeggen. In elk geval vindt ze het een gunstig teken dat de droogvallende mosselbanken nu weer over de hele Nederlandse Waddenzee te vinden zijn, niet meer vooral in het oostelijk deel. Voor de mosselvisserij maken de positieve resultaten geen verschil, benadrukt ze: „Dit zijn beschermde banken.”