Gina Haspel: persoonlijk betrokken bij martelingen?

CIA-veteraan Gina Haspel wordt voorgedragen om directeur van de Amerikaanse inlichtingendienst te worden. Wie is zij?

Gina Haspel, voorgedragen als directeur van de CIA.Foto: CIA

Gina Haspel, een veteraan van de CIA die door president Trump is voorgedragen om de eerste vrouwelijke directeur te worden van de Amerikaanse inlichtingendienst, was nauw betrokken bij de marteling van terreurverdachten na de aanslagen van 11 september 2001 – een omstreden programma dat eufemistisch bekendstond als ‘versterkte verhoortechnieken’.

Haspel, de huidige plaatsvervanger van CIA-directeur Mike Pompeo, die door Trump is benoemd tot minister van Buitenlandse Zaken, leidde kortstondig een geheime CIA-gevangenis in Thailand waar vermeende leden van het terreurnetwerk Al-Qaeda in 2002 werden mishandeld met onder meer waterboarding. De controversiële tactiek om gevangenen in dergelijke ‘black sites’ tot praten te krijgen, werd goedgekeurd door oud-president George W. Bush, maar is sindsdien door de VS afgezworen. Ten onrechte, meent Trump, die heeft gezegd dat „waterboarding absoluut werkt”.

Lees ook deze analyse van onze correspondent: Wie het niet eens is met Trump, kan vertrekken

Uitgebreide ervaring

De 61-jarige Haspel, die sinds 1985 bij de CIA werkt en uitgebreide ervaring heeft met geheime operaties, wordt bovendien beschuldigd van betrokkenheid bij de vernietiging van videobeelden van waterboarding door Amerikaanse agenten.

Verwacht wordt dat Haspel intensief zal worden ondervraagd bij hoorzittingen in het Congres. Vooral Democraten, die veel kritiek hebben geuit op het gebruik van waterboarding, willen meer weten over de rol die Haspel heeft gespeeld: overzag ze slechts de verhoren van de gevangenen Abu Zubaydah en Abd al-Rahim al-Nashiri in Thailand? Was ze persoonlijk betrokken bij de ondervragingen en martelingen?

Lees ook: Mike Pompeo: havik die Trump tevreden kan houden

Mensenrechtenorganisaties hadden vorig jaar kritiek op de benoeming van Haspel tot onderdirecteur van de CIA. Ook haar benoeming tot hoofd van de inlichtingendienst stuit op weerstand. „Niemand die betrokken was bij de marteling van individuen verdient een positie bij de overheid, laat staan om een agentschap te leiden”, zei een woordvoerder van Human Rights First dinsdag tegen persbureau AP. Er is echter ook lof voor Haspel, die een reeks hoge posten heeft vervuld bij de CIA. Ze wordt gerespecteerd als een professionele agent, die zich niet waagt aan openbare uitspraken over beleid. Er is geen aanwijzing dat Haspel voorstander is van herinvoering van waterboarding.

    • Frank Kuin