opinie

    • Coen van Zwol

Een 101-jarige wrijft in een vlek

Coen van Zwol Een tv-serie over een beruchte vete brandmerkt Hollywoodster Olivia de Havilland als een hypocriete, grofgebekte roddeltante. Vindt zij. Ze sleept de zender voor de rechter. Een kansloze zaak?

Mag de 101-jarige actrice Olivia de Havilland tv-zender FX voor de rechter slepen? Zij stelt dat de verrukkelijke serie Feud: Betty and Joan haar beeldrecht en/of goede naam heeft geschonden.

Feud, in Nederland al op tv geweest, gaat over de vete van filmdiva’s Bette Davis en Joan Crawford. Die kwam tot een kookpunt op de set van What Ever Happened to Baby Jane? in 1962, een gotisch melodrama over gewezen kindster Baby Jane die haar kreupele zus Blanche (Crawford) terroriseert.

Op de set botste Davis’ scherpe tong op Crawfords narcisme; toen Davis met haar krijtige make-up en schrille gesnauw Crawford van het scherm blies en zo haar elfde Oscarnominatie verdiende, startte Crawford een roddelcampagne tegen haar en nam op het gala met triomfantelijke grijns de Oscar in ontvangst namens Davis’ afwezige rivale Anne Bancroft.

Bette Davis’ wraak was zoet. Toen beide diva’s – hun vete was nu legendarisch en dus lucratief – tekenden voor een soort sequel, horrordrama Hush Hush, Sweet Charlotte (7 Oscarnominaties), meldde Crawford zich, getergd door Davis’ getreiter, al na twee dagen ziek. Dat was vermoedelijk sabotage, maar regisseur Aldrich wist Davis’ onwillige vriendin Olivia de Havilland over te halen haar te vervangen. Crawfords professionele reputatie lag nu in duigen.

In Feud kijkt De Havilland, gespeeld door Catherine Zeta-Jones, in een fictief interview tijdens het Oscargala van 1978 blasé terug op die vete. „Een halve eeuw lang haatten zij elkaar en wij vonden dat geweldig”, monkelt ze. De serie brandmerkt haar als een hypocriete, grofgebekte roddeltante, vindt De Havilland.

Kenners zijn verbaasd dat deze zaak een anti-SlAPP-procedure passeerde, die in Californië het vrije woord vrijwaart van kansloze, maar hinderlijke rechtszaken. De rechter acht de tijd kennelijk rijp om weer eens wat grenspalen te slaan in het grijze gebied tussen feit en fictie waarin biopics en docudrama’s bewegen. Tegen dat besluit gaat FX nu in beroep, gesteund door filmbond MPAA en Netflix. De Havilland vindt acteursvakbond SAG in haar kamp.

Overlever

De vraag is wat Olivia de Havilland nu precies heeft te winnen. De actrice met twee Oscars is een overlever van het gouden Hollywood en vooral bekend als de deugdzame Melanie van Gone With the Wind. The New York Times noemt haar teruggetrokken en „bijna Garbo-esk”. De Havilland moet toch beseffen dat researchers momenteel archieven en interviews uitkammen om te bewijzen dat zij wel degelijk roddelde en grof in de mond kon zijn? Zo noemde ze haar zus, filmster Joan Fontaine, dan misschien geen bitch (teef), zoals in Feud. Maar wel „dragon lady”. En neemt De Havilland in een blooper van de film Devotion (1946) het woord ‘bitch’ wel in de mond – ze vloekt na een foutje „Oh, Christ, son of a bitch”.

In een vlek moet je niet wrijven, is dan de wijsheid. Maar misschien maalt de 101-jarige daar gewoon niet meer om. Of is ze boos dat de makers van Feud haar vooraf zo hautain hebben genegeerd. Of vreest ze dat Feud straks een seizoen besteedt aan haar levenslange vete met haar zus Joan Fontaine. Nu nog niet: seizoen twee gaat over prins Charles en lady Di.

    • Coen van Zwol