‘Valse getuigenis tegen Julio Poch’

Dodenvluchten

Wegens meineed willen Argentijnse rechters aangifte doen tegen drie Nederlandse piloten, staat in het vonnis over Poch.

Oud-piloot Julio Poch tijdens een persconferentie op Schiphol na zijn vrijlating. Foto Remko de Waal/ANP

Er zijn ernstige vermoedens dat de drie piloten van Transavia die hun collega Julio Poch beschuldigden van ‘dodenvluchten’ een valse getuigenis hebben afgelegd. Dit is het unanieme oordeel van de drie rechters die Poch vorig jaar november na acht jaar voorarrest vrijspraken. Poch werd ervan beschuldigd dat hij ten tijde van de junta in Argentinië (1976-1983) linkse activisten uit vliegtuigen zou hebben geworpen.

De Argentijnse rechters kondigen aan bij een ander Argentijns tribunaal aangifte te zullen doen wegens meineed tegen de Nederlandse piloten Tim Weert, Jeroen Engelkes en Edwin Reijnoudt Brouwer.

De beslissing van de Argentijnse magistraten staat in de schriftelijke motivering van het vonnis dat nu openbaar is geworden. De motivering in deze zaak tegen 54 verdachten telt ongeveer 12.000 pagina’s.

De drie piloten hadden na een etentje met Poch op Bali in 2003 de indruk gekregen dat de Argentijns-Nederlandse collega dodenvluchten had uitgevoerd. Poch heeft dat altijd ontkend. Hij zei destijds alleen het Argentijnse militaire standpunt te hebben verwoord.

Pas in 2008 volgde aangifte door de piloten bij de nationale recherche. Officier van justitie Ward Ferdinandusse besloot toen contact op te nemen met een Argentijnse onderzoeksrechter. Samen regelden ze dat Poch op zijn laatste Transavia-vlucht in 2009 in Spanje kon worden opgepakt.

De Argentijnse rechters constateren dat de beschuldigingen van de drie piloten in de loop der jaren veranderden. De rechters spreken van een „alarmerende wijziging” waarin de vermeende rol van Poch steeds kwalijker werd beschreven. Piloot Reijnoudt Brouwer verklaarde in video-verhoren, die vanuit Buenos Aires in Den Haag werden afgenomen, te hebben begrepen dat Poch gedrogeerde ‘subversieven’ zelf fysiek uit het toestel kieperde.

Geen ander bewijsmateriaal

De Argentijnse rechtbank, die Poch vorig jaar unaniem vrijsprak van alle beschuldigingen, zegt dat er waarschijnlijk in Argentinië nooit een strafzaak tegen Poch zou zijn begonnen als de Nederlandse piloten niet met hun beschuldigingen waren gekomen. Ander bewijsmateriaal was er niet. Officier van justitie Ferdinandusse heeft verder ook geen onderzoek naar Poch gedaan. Hij vond dat Argentinië dit dossier maar moest uitzoeken.

Het is onduidelijk of het Nederlandse OM zal meewerken aan een zaak tegen de piloten. Een woordvoerster van het landelijk parket geeft geen reactie omdat het OM „formeel nog geen stukken uit Argentinië over deze aangifte heeft ontvangen”. Ook Ferdinandusse wil geen vragen beantwoorden. Advocaat Liesbeth Zegveld zegt dat haar drie cliënten „altijd naar eer en geweten hebben verklaard”.

Het oordeel van de Argentijnse rechters verhoogt de kans op het toewijzen van een schadeclaim tegen de staat die Poch heeft aangekondigd. In november wees minister Grapperhaus (Justitie, CDA) alle verantwoordelijkheid af. „Nederland heeft zich gehouden aan internationale verplichtingen. Wat er verder in Argentinië is gebeurd, is de verantwoordelijkheid van de Argentijnse overheid”, zei de bewindsman toen.

De drie piloten kunnen in Argentinië worden veroordeeld tot celstraffen van één tot tien jaar.