Trump gebruikt staalheffing als drukmiddel

Handelsruzie Met importheffingen is Trump milder voor Canada en Mexico. Hij richt zijn pijlen vooral op Duitsland.

Trump beschuldigde donderdag zijn voorgangers van het laten wegkwijnen van de Amerikaanse staalindustrie: „Onze fabrieken stonden te roesten en weg te rotten”. Foto SPENCER PLATT/AFP

De Amerikaanse president Trump heeft zijn voornemen om importheffingen in te voeren op staal en aluminium doorgezet, maar houdt Canada en Mexico voorlopig uit de wind. Ook andere, „bevriende” landen blijven mogelijk buiten schot, zo maakte Trump donderdag bekend bij de ondertekening van zijn besluit. „We hebben een nauwe relatie en een handelsoverschot met Australië”, zei hij.

De extra invoerbelasting gaat over twee weken in. Op staal komt een importheffing van 25 procent, op aluminium van 10 procent. „Als je geen belasting wilt betalen, verplaats dan je fabriek naar de Verenigde Staten”, zei Trump.

Lees ook: Trump geeft aanzet tot nieuwe handelsoorlog

Voor Duitsland was Trump opnieuw opmerkelijk onvriendelijk. „We hebben sommige vrienden en vijanden die jarenlang enorm hebben geprofiteerd van ons op het gebied van handel en het leger. Als je kijkt naar de NAVO, waar Duitsland 1 procent aan bijdraagt, en wij 4,2 procent van een veel groter bbp. Dat is oneerlijk”, zei hij. „Wij kijken naar handel en we kijken naar het leger, en tot op zekere hoogte gaan die twee hand in hand.”

Zo lijkt de Amerikaanse president het invoeren van importtarieven ook te gebruiken als drukmiddel in lopende onderhandelingen met andere landen. De uitzondering voor Canada en Mexico is tijdelijk en hangt af van de uitkomst van de onderhandelingen over het vrijhandelsverdrag Nafta, die in april weer verder gaan. Als die geen nieuw akkoord opleveren, dreigt Trump de importbeperkingen alsnog uit te breiden naar beide buurlanden.

Canada is de grootste exporteur van staal en aluminium naar de Verenigde Staten. Europa en Australië zullen naar verwachting proberen een uitzonderingspositie te bedingen, vergelijkbaar met Canada en Mexico. Als dat lukt, treft de maatregel vooral Aziatische staalproducenten.

Trump benadrukte dat het besluit niet alleen economisch is maar dat het ook een „veiligheidsmaatregel” is. Hij ziet de vermeende dumpprijzen waartegen staal op de Amerikaanse markt verkocht wordt als een „aanval op ons land”.

Veel kritiek

Sinds Trump ruim een week geleden importheffingen aankondigde, is daartegen een brede lobby begonnen door afnemers van staal en aluminium, zoals de auto-industrie. Zij waarschuwen dat de maatregelen eerder banen kosten dan opleveren. De Europese Commissie dreigt met tegenmaatregelen. Nederland steunt eventuele repercussies van de EU en de Wereldhandelsorganisatie (WTO) voor de importheffingen op staal en aluminium, zo liet minister Sigrid Kaag (Buitenlandse Handel, D66) donderdag weten.

Brussel is al voorbereid op een handelsoorlog. Het strijdplan ligt klaar.

De importheffingen leidden ook binnen de Republikeinse Partij tot veel kritiek. De voorzitter van het Huis van Afgevaardigden Paul Ryan zei „extreem bezorgd” te zijn. Ruim honderd leden van het Huis stuurden Trump een brandbrief met het verzoek het plan te laten varen. Topadviseur Gary Cohn stapte dinsdag op.

Trump beschuldigde zijn voorgangers van het laten wegkwijnen van de Amerikaanse staalindustrie. „Onze fabrieken stonden te roesten en weg te rotten.”

    • Jochen van Barschot