Stemmen jagen met megafoon en powerbank

Jonge kiezers Een campagnebureau biedt gemeenten hulp aan om jongeren te interesseren voor de verkiezingen. Maar waar vind je ze eigenlijk, die jongeren? In Zundert valt dat niet mee.

Nog niet stemgerechtigde jongeren in Zundert bij een basisschool tijdens een campagne om de opkomst van de verkiezingen te vergroten. Foto Roos Pierson

„Ik zie eruit alsof ik een krant verkoop en zo voel ik me ook.” Het is negen uur ’s ochtends, Florian Frenken (22) staat voor de Albert Heijn in Zundert te flyeren. Hij studeert economie in Maastricht en is deze ochtend samen met twee medestudenten aan het werk als campagnemedewerker. Niet voor een partij, maar voor de gemeente. Doel is zoveel mogelijk mensen over te halen te gaan stemmen. Dat is, zoals Frenken het zelf zegt, „in het landsbelang!”

We kunnen beter bij een kroeg gaan staan

De gemeente heeft Soapbox, een marketingbureau gespecialiseerd in jongeren, ingehuurd om de opkomst te verhogen. Bij eerdere gemeenteraadsverkiezingen bleek dat veel jongeren niet gaan stemmen. In 2014 was de totale opkomst in Nederland 54 procent, van de jongeren ging maar 43 procent naar de stembus. Zundert heeft de doelgroep ‘jongeren’ wat breder getrokken, zegt Jan Jaap Rochat, griffier van de gemeente. „Achttien tot veertig, zo hebben wij dat gedefinieerd.”

Gemeenten huren Soapbox in – vanaf 2.650 euro exclusief btw – en dan komt een promoteam op een door de gemeente aangewezen plaats campagne voeren. Dat doen ze door mensen over te halen op de foto te gaan en die te delen op sociale media, met de hashtag #mijnstemin en dan de naam van de gemeente. Zo wordt ook het netwerk van de deelnemers bereikt.

Geen jongeren

Deze ochtend wil het niet zo vlotten. De meeste mensen lopen door, hebben haast. Zelfs een gratis powerbank trekt hen niet over de streep. Ook komt veel winkelend publiek uit België. Maar het grootste probleem: er zijn bijna geen jongeren.

„Ik vind het zelf ook niet chill om gestoord te worden als ik boodschappen ga doen”, zegt campagnemedewerker Robin van Meer (22). „We kunnen beter bij een kroeg gaan staan.”

Ik heb zelfs twee keer bij een bushalte gepost om te kijken of daar jongeren kwamen

„We hebben echt heel lang nagedacht over de locaties”, zegt griffier Rochat. „Ik heb zelfs twee keer bij een bushalte gepost om te kijken of daar jongeren kwamen, maar daar kwamen ze ook maar mondjesmaat de bus uit.”

Na anderhalf uur komen er eindelijk twee jonge mannen de winkel uit. Het zijn vakkenvullers Wouter Leeuw (18) en Kamil Weber (34). Gretig springen de promotors op hen af: willen ze op de foto? Leeuw en Weber kijken elkaar lachend aan, laten zich dan overhalen: ze krijgen immers een powerbank. „Ik stuur nog wel wat collega’s naar buiten!”, belooft Leeuw, als de foto genomen is. Helaas, die blijven uit.

Dat jongeren minder stemmen dan ouderen is een wetmatigheid, zegt politicoloog André Krouwel. Jongeren zijn nog bezig hun leven op te bouwen, er zijn duizend dingen belangrijker. „Gemeenteraadsverkiezingen zijn al helemaal niet boeiend, dat lokale gedoe.” Pas bij het eerste kind of eerste huisje hebben mensen ineens de gemeente nodig, voor een school, parkjes, oversteekpaden, en gaan ze ook stemmen.

Foto Roos Pierson
Foto Roos Pierson
Foto Roos Pierson
Foto Roos Pierson

Boos

Op naar de volgende locatie, een basisschool. Na het opbouwen van de stand loopt Frenken wat ongemakkelijk op een groepje moeders af. Ze reageren afwerend. „Dit is niet de plek voor campagne”, zegt één van hen boos, die niet met haar naam in de krant wil. „Wij komen hier gewoon om onze kinderen op te halen.”

Dan gaat de bel en stromen de kinderen de school uit. Frenken pakt zijn kans en roept door de megafoon: „Wie wil er een gratis powerbank?” Dat valt bij sommige ouders helemaal verkeerd. Boos trekt een moeder twee meisjes, die net op de foto wilden gaan, voor de camera weg. Andere ouders manen hun kinderen mee te komen.

Siep (7), Syb (7) en Diede (9) mogen van Cindy Dictus (39) wel even op de foto. „Allemaal stemmen 21 maart!”, schreeuwt Siep door de megafoon. „Laat je stem horen!”, roept Syb.Maar als de kinderen de powerbank krijgen, is de megafoon al snel niet interessant meer.

Voor de gemeente is de campagne geslaagd. „Ik zie dat de berichten veel worden gedeeld en bekeken.” zegt Rochat. „Als de opkomst 5 procent hoger is dan de vorige keer, zijn wij tevreden.”

    • Charlotte Bouwman