Laatste Nederlandse artikel geschrapt van EU-nepnieuwslijst

Het gaat om een verhaal van de Gelderlander. Eerder haalde EU vs Disinfo al stukken van GeenStijl en The Post Online van de lijst.

Foto Remco Koers

Een artikel van het regionale dagblad de Gelderlander is geschrapt van een EU-lijst met nepnieuws. Er was toch geen sprake van desinformatie, concludeert de Europese nepnieuwswaakhond EU vs Disinfo donderdag op zijn website. In januari verdwenen artikelen van GeenStijl en The Post Online al van de lijst.

In het verhaal van de Gelderlander beweert de Russische fabrikant van de raket die in 2014 vlucht MH17 heeft neergehaald, dat het projectiel niet uit rebellengebied is afgevuurd maar uit een gebied in handen van het Oekraïense leger. Nepnieuws, oordeelde EU vs. Disinfo. Maar Alexander Pleijter van het samenwerkingsverband Nieuwscheckers zei in januari tegen NRC dat er hooguit sprake was van “slechte journalistiek”. “Het medium wordt gediskwalificeerd, niet de bron waarop het medium zich baseert.”

Ongefundeerde beschuldigingen

Twee maanden geleden bleek dat drie Nederlandse artikelen op de nepnieuwslijst van EU vs Disinfo stonden. De organisatie waarschuwde naast het stuk van de Gelderlander voor een artikel op weblog GeenStijl, dat Oekraïne zonder bronvermelding een “zeer corrupt en fascistisch land” zou hebben genoemd. En voor The Post Online, dat zou proberen “het imago van Oekraïne te verslechteren” door naar het land te verwijzen als een oligarchie zonder onpartijdige media.

De EU-nepnieuwswaakhond moest eind januari al toegeven dat die twee beschuldigingen ongefundeerd waren. GeenStijl verwees wel degelijk naar bronnen, zoals een opiniestuk in The Guardian en een corruptieonderzoek. En The Post Online schreef zijn aantijgingen aan het adres van Oekraïne niet op eigen gezag, maar tekende die op uit de mond van een spreker op een debatavond.

EU vs Disinfo haalde beide Nederlandse media van de nepnieuwslijst af. Een woordvoerder zei toen dat die beslissing “een gevolg was van een controleproces”. Dat de stukken wel op de lijst waren beland, zou zijn gekomen door een vertaalfout.

Nadat bekend werd dat EU vs Disinfo drie Nederlandse media had aangemerkt als nepnieuwsverspreiders, kreeg het factcheckteam flinke kritiek te verduren. Peter Burger, ook van het platform Nieuwscheckers, zei tegen NRC “stomverbaasd” te zijn over het “amateurisme van EU vs Disinfo”. Een meerderheid van de Tweede Kamer riep minister Kajsa Ollongren (Binnenlandse Zaken, D66) deze week op in Brussel te pleiten voor opheffing van de nepnieuwsbestrijders, die momenteel meer dan 3.800 artikelen in hun database hebben.