Opinie

EU kan zich omstreden benoemingen niet veroorloven

De flitspromotie van de Duitser Martin Selmayr tot secretaris-generaal van de Europese Commissie houdt politici in Brussel al weken bezig en stelt de Commissie in een bedenkelijk daglicht. De zaak moet snel opgehelderd worden.

De jurist Selmayr (47) was de afgelopen jaren de invloedrijke rechterhand van Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker. In zijn nieuwe functie als hoogste EU-ambtenaar geeft hij leiding aan een ambtelijk apparaat van 30.000 mensen en legt hij verantwoording af aan de Commissie-voorzitter. Het is een ambtelijke functie zoals er maar weinig zijn.

De personeelskwestie trekt om twee redenen de aandacht. De benoeming ging zó snel dat de vraag is gerezen of de daartoe geëigende procedure wel naar de geest is nageleefd. Probeerde Commissievoorzitter Juncker zijn kabinetschef snel een baantje te bezorgen voordat hij volgend jaar opstapt?

Daarnaast circuleren onbevestigde verhalen dat Selmayr toezeggingen zou hebben gedaan aan commissarissen om zijn benoeming veilig te stellen. Vertrekkende commissarissen zou een wachtgeldregeling in het vooruitzicht zijn gesteld, inclusief het gebruik van auto met chauffeur, in ruil voor de Selmayr-benoeming. De Commissie ontkent die aantijging ten stelligste.

Selmayr solliciteerde in eerste instantie naar de functie van plaatsvervangend secretaris-generaal. De procedure, die normaal maanden duurt, was nu in enkele weken rond.

De benoeming werd, zoals dat hoort, in een vergadering van de Commissie, op 21 februari, officieel bekrachtigd. Toen ging het opeens nóg sneller. Meteen na Selmayrs benoeming werd bekend dat de zittende secretaris-generaal, de Nederlander Alexander Italianer, met vervroegd pensioen gaat, waardoor zijn functie vrijkwam. Prompt werd Selmayr gepromoveerd van nieuwbakken plaatsvervangend secretaris-generaal tot secretaris-generaal. Columnist en Brussel-kenner Luuk van Middelaar sprak in NRC over een schaamteloos wereldrecord.

Lees hier de column van Luuk van Middelaar:
De ‘staatsgreep’ van een briljante ambtenaar

Europarlementariërs en Kamerleden hebben terecht om opheldering gevraagd. De benoemingsprocedure voor een dergelijke ambtelijke topfunctie moet transparant verlopen.

Daarmee is niet gezegd dat een kabinetschef van een zittende Commissievoorzitter niet zou kunnen doorschuiven, ook al is dat ongebruikelijk. Ook is niet gezegd dat Selmayr, die beschikt over jarenlange ervaring in de Brusselse keuken, een slechte secretaris- generaal zou zijn. Maar om effectief te kunnen opereren moeten de huidige twijfels en geruchten ontkracht worden. Mocht inderdaad blijken dat commissarissen gepaaid zijn met voordeeltjes, dan moet de benoeming worden teruggedraaid.

De Europese Unie ligt bijna voortdurend onder vuur. Mede dankzij al te gretige Europarlementariërs uit het verleden kleeft aan de Brusselse instellingen de geur van vriendjespolitiek en duurbetaalde bellenblazerij. Een omstreden benoeming bevestigt dat beeld, of het nu terecht is of niet.

De Commissie zelf laveert van het ene heikele dossier naar het andere. In een aantal gevallen moesten Commissarissen lidstaten kapittelen omdat ze de regels van de rechtsstaat niet naleven. Zo’n organisatie moet zelf te allen tijde van onbesproken gedrag zijn. De benoeming van Selmayr had nooit mogen uitgroeien tot een kwestie-Selmayr.

In het Commentaar geeft NRC zijn mening over belangrijke nieuwsfeiten. De commentatoren schrijven deze artikelen in samenspraak met de hoofdredactie.