Cool, schaatsen in de buitenlucht

Schaatsen

De ijsbaan in het Olympisch Stadion trok ruim 100.000 schaatsers. Niet iedereen vindt het de ‘Coolste Baan van Nederland’.

Ruim 100.000 bezoekers voor de ‘Coolste Baan van Nederland’, straks het decor van het WK allround. Foto’s ANP

Whoehoe!”, riep Sven Kramer afgelopen januari na zijn eerste klappen op het ijs in het Olympisch Stadion, in gezelschap van Rintje Ritsma. De twee Friezen schaatsten samen de openingsronde van de ‘Coolste Baan van Nederland’, de tijdelijke ijsbaan waarvan Ritsma een van de initiatiefnemers is. Negenvoudig wereldkampioen allround Kramer liet weten uit te kijken naar het WK. „Dat wordt een spektakel.”

Komend weekeinde is het zover, dan is het stadion het decor van het wereldkampioenschap allround, dat na 125 jaar terugkeert in Amsterdam. De eerste editie van de Coolste Baan, in 2014, moest het doen met de nationale titelstrijd. Ireen Wüst noemde de sfeer in het stadion destijds „een uithangbord voor de schaatssport”.

Wüst en Kramer zijn komend weekend van de partij, evenals Annouk van der Weijden. Voor de 31-jarige olympiër wordt het haar eerste deelname aan een WK allround. En meteen ook haar laatste, want Van der Weijden stopt na dit weekend met topsport. Een mooie afscheidswedstrijd, vindt ze. „Schaatsen voor 25.000 man, in de buitenlucht, dat doe je eigenlijk nooit.” Aan het ijs zal het volgens Van der Weijden in ieder geval niet liggen. „Vier jaar geleden vielen de ijsmachines uit en was het ijs hier en daar ribbelig. Nu is het mooi vlak, en dat terwijl de baan al zes weken is gebruikt.”

Liefhebbers eerst

De meer dan honderdduizend schaatsers die de afgelopen anderhalve maand hun rondjes reden in het Olympisch Stadion, maken de Coolste Baan zo uniek, zegt Patrick Wouters van den Oudenweijer (50). Hij is namens sportmarketingbureau House of Sports ook dit jaar mede-initiator. „Normaal draait het bij sportevenementen in Nederland eerst om de topsport en pas later om de breedte. Deze ijsbaan is eerst beschikbaar voor de liefhebbers”, aldus Wouters.

De internationale schaatstop rijdt van vrijdag tot en met zondag tijdens het WK de laatste rondjes. Op maandag verdwijnt het ijs weer uit het Olympisch Stadion. Tot opluchting van de leden van de Amsterdamse atletiekvereniging Phanos, die normaal gesproken het hele jaar door gebruikmaken van het stadion.

„Ik maak mij zorgen over hoe de baan er straks uitziet”, zegt Bas Hoondert (52), voorzitter van Phanos. In 2014 werd de baan behoorlijk beschadigd opgeleverd. Volgens Hoondert is vooral „het gewicht aan de zijkanten van de baan een pijnpunt gebleken”. De paviljoenen en restaurants die daar worden geplaatst, veroorzaakten in 2014 gaten in het tartan.

Destijds werd de baan in zijn geheel vervangen voor de EK atletiek in 2016. Ditmaal heeft de gemeente de toezegging gedaan de baan waar nodig te repareren. Maar de bezorgdheid van Phanos ligt niet alleen bij de baan. Net als vier jaar geleden ziet de atletiekclub, met zo’n 1.500 leden, nu ook leden vertrekken. „Niemand staat te springen om drie maanden zijn trainingslocatie op te geven”, zegt Hoondert. „Opnieuw zien we een afname van vijftig tot honderd leden.”

Frustratie en bezorgdheid

Carla de Groot (54), directeur van het Olympisch Stadion, snapt die frustratie en bezorgdheid. „Maar als je iets gebruikt, dan slijt het. Dat is de keerzijde van trainen in het mooiste stadion van Nederland. Het is onvermijdelijk dat zo’n locatie ook voor andere evenementen wordt gebruikt.”

De gemeente Amsterdam, het Olympisch Stadion en Phanos tekenden in 2017 een nieuwe overeenkomst voor vier jaar. Toen was al bekend dat er weer een ijsbaan zou komen. Bovendien zijn met de gemeente uitwijkmogelijkheden geregeld om ieder lid gewoon te kunnen laten trainen. „Maar het kost behoorlijk veel moeite om de trainers en atleten op de goede plekken te krijgen”, zegt Hoondert.

Patrick Wouters begrijpt dat het allemaal niet ideaal is voor de Phanos-atleten, „maar over een week zijn wij weer weg en kunnen zij weer vier jaar lang atletiek bedrijven”. Voor Wouters kwam in 2014 met de Coolste Baan een droom uit. „Schaatsen is vanuit de historie een buitensport. Wij wilden die ervaring weer terughalen naar Nederland. Dat het nu gebeurt met het WK, 125 jaar nadat Jaap Eden op het Museumplein tot eerste officiële wereldkampioen allround werd gekroond, maakt het nog mooier.”

Van Koss tot Uytdehaage

Ter viering is iedere nog in leven zijnde wereldkampioen allround dit weekeinde uitgenodigd om naar Amsterdam te komen. Wouters: „We verwachten er zo’n veertig, vijftig. Van Johan Olav Koss tot Jochem Uytdehaage. De sfeer in het Olympisch Stadion wordt uniek.”

Phanos-voorzitter Hoondert is vrijdagavond een van de toeschouwers. De rest van het weekend is hij bij het NK cross in het Amsterdamse Bos. „Een mooie afleiding”, zegt hij lachend. „Over de sfeer in het stadion valt trouwens niet te twisten. Maar vanuit mijn perspectief blijft het toch een atletiekbaan die niet bestemd is voor het schaatsen.”

Phanos hoeft niet te vrezen dat het ijs snel terugkeert. Net als in 2014 viel het evenement ook nu samen met de Winterspelen. „Dat geeft zeker iets extra’s”, zegt stadiondirecteur De Groot. En initiator Wouters: „We moeten de exclusiviteit van dit evenement ook bewaken. Hoe positief de reacties ook zijn, dit moet je niet elk jaar willen. Maar wat mij betreft ligt de baan er in 2022 weer.”