‘Verzoening’ in raad Brunssum

Integriteit De gepolariseerde raad zou praten over het risico dat wethouder Palmen wellicht vormt. Het debat smoorde in een groepsportret.

Jo Palmen reageert in de gemeenteraad van Brunssum op een onderzoek naar zijn integriteit. Burgemeester Luc Winants trad af toen Palmen weigerde op te stappen na een eerder integriteitsonderzoek, dat negatief voor de wethouder uitpakte. Foto: Marcel van Hoorn

Streep eronder. Strijdbijl begraven. De Brunssumse raadsvergadering van dinsdagavond moet een nieuw begin zijn, vindt waarnemend burgemeester Gerd Leers (CDA). Om die frisse start te verbeelden, nodigt hij aan het slot alle leden uit elkaar midden tussen hun bankjes te ontmoeten. „Zoals ze dat in het Britse parlement ook doen.”

De grote verzoening verrast het publiek. Dat haalt de smartphones tevoorschijn om een groepsportret te maken van Limburgs meest gepolariseerde gemeenteraad. Aan de andere kant van de zaal zijn twee van de drie wethouders gaan staan om alles goed te kunnen zien. Alleen Jo Palmen zit er nog bij als de rest van de avond, zwijgend en uiterlijk onbewogen.

Om het risico van diens benoeming draait het eigenlijk in deze vergadering. Twee weken terug lieten hoogleraren Douwe Jan Elzinga en Arno Korsten weinig heel van een eerdere integriteitstoets. Oud-burgemeester Luc Winants en commissaris van de koning Theo Bovens (beiden CDA) zouden de conclusies van die eerste toets ook nog eens hebben „opgeplust” met nog scherpere kwalificaties.

De Brunssumse coalitiepartijen hadden om die second opinion van de hoogleraren gevraagd. De oppositie was er fel op tegen.

Leers weet waar de vergadering op kan uitlopen. Hij begint de bespreking van het rapport met een oproep tot kalmte. „Zeg wat op uw hart ligt, maar doe het wel met fatsoen en respect tegen elkaar.”

Het helpt weinig. Fractievoorzitter Lefty Snackers (BBB Lijst Palmen) heeft het al in de eerste zin van zijn betoog over „een privé-vendetta van PvdA en VVD”. Volgens hem is sprake van „200 procent haat in de raad. Palmen is integer, staat voor zijn zaak en is een familieman met het hart op de juiste plaats”, zegt Snackers, terwijl hij met zijn handen een enorm hart in de lucht tekent. „Palmen is zwartgemaakt om het falen van PvdA- en VVD-wethouders in het verleden toe te dekken en een herindeling te ensceneren.”

De andere coalitiepartijen slaan een soortgelijke toon aan. Ook zij verwijzen naar een mogelijk „opgaan in een Groot Heerlen”. Ze loven de professoren en hun rapport en beschimpen commissaris van de koning Bovens „die zich baseerde op stukken in de krant”, de „napapegaaiende” minister van Binnenlandse Zaken Kajsa Ollongren (D66) en oud-burgermeester Winants „die niemand meer als burgemeester meer wil hebben”.

De oppositie spreekt schande van die uithaal en het rapport. PvdA-fractievoorzitter Servie Broers noemt het „brandhout”. Zijn VVD-collega Jack van Oppen zegt dat Palmen de onderzoekers fout informeerde. Het rapport (kosten: 42.000 euro) maakt slechts ten dele melding van een raadsvergadering over het veertig jaar durend grondgeschil van Palmen met de gemeente. De wethouder, destijds raadslid, vroeg die vergadering zelf aan, voerde het woord, diende een motie in stemde mee. Van Oppen: „Dat is in strijd met de Gemeentewet, de Algemene wet bestuursrecht en onze gedragscode. Palmen is een hoog risico. Er is een patroon van persoonlijke bevooroordeling, procedures tegen de gemeente, schofferen van collega’s en allerlei overtredingen.”

Leers concludeert dat de gemeente „met een loodzware erfenis” worstelt. „Zelfs met nog tien onderzoeksrapporten en nog tien vergaderingen houdt de verdeeldheid niet op. Stap over uw schaduw heen”, zegt hij. Hij roept op de rapporten de rapporten te laten en vraagt de raad vertrouwen voor de ontwikkeling van een integriteitstoets, voor na de verkiezingen, en het vinden van een oplossing in Palmens slepende gronddossier.

Na schorsing zijn alle partijen akkoord. Een oordeel over het rapport-Elzinga/Korsten komt er niet. Aan het einde van het debat over de omstreden wethouder belooft alleen de gemeenteraad beterschap.