NRC checkt: ‘Vakantieparken zitten vol met poepbacteriën’

Dat was vorige week de kop boven een nieuwsbericht van Omroep Brabant.

Foto iStock

De aanleiding

De Consumentenbond publiceerde vorige week in het maartnummer van de Consumentengids de resultaten van een onderzoek naar de hygiëne in vakantiebungalows. De conclusie: de helft van de vakantiehuisjes is vies. Dat nieuws kwam in allerlei vormen en met veel expliciete viezigheid op de nieuwssites terug. Maar ook gezondsheidsrisico’s werden veelvuldig besproken. RTL Late Night noemde de helft van de vakantiehuisjes „ongezond vies”. En Omroep Brabant schreef: „Vakantieparken zitten vol met poepbacteriën en andere ziektekiemen.” De vraag is: klopt dat?

Waar is het op gebaseerd?

De nieuwsberichten baseren zich allemaal op de Consumentengids. Maar wat er nu precies gemeten is, is niet duidelijk. De bond weigert de labresultaten openbaar te maken. Die zijn „vertrouwelijk”, zegt de woordvoerder. De Consumentenbond wil de laboratoria niet „in verlegenheid” brengen: zij testen soms óók voor de andere partij.

We moeten het dus doen met het artikel in de gids. Maar: er is meer. Eind januari vocht Roompot Recreatie Beheer de publicatie aan. Roompot is eigenaar van tien van de dertig vakantieparken die de bond aan de test onderwierp en stelde dat het onderzoek „op een onzorgvuldige wijze plaatsgevonden” heeft. Het park verloor de zaak – vrije meningsuiting prevaleert – maar uit het vonnis valt wel meer op te maken over de onderzoeksopzet.

Op grond van die twee bronnen weten we nu het volgende: ‘mysteryonderzoekers’ bezochten in november 2017 dertig vakantieparken. In ieder park is één vakantiehuis door hen geboekt. Op basis van een checklist – onduidelijk is wat daarop staat – werd de hygiëne „visueel beoordeeld”. Daarbij werd gebruik gemaakt van een uv-lamp. Daarnaast werd „microbiologisch onderzoek” gedaan. Op zes plaatsen in de huisjes – douchevloer, wastafelkraan, aanrecht, eettafel, wc-bril en deurklink – werden monsters genomen. Een geaccrediteerd onderzoekslaboratorium, Nutrilab, onderzocht ze. De waarden werden ingedeeld in de categorieën ‘goed’, ‘onvoldoende’ en ‘slecht’.

De resultaten in de Consumentengids omvatten vooral voorbeelden van viezigheid die de anonieme onderzoekers aantroffen: ‘stofophopingen’, ‘schimmel’, of voegen ‘in alle kleuren van de regenboog’. Er zijn slechts enkele harde conclusies opgenomen: in veertien van de dertig huizen werd „poepbacterie E.coli” aangetroffen, „vooral op de douchevloer”. Waarden ontbreken. En ook staat er dat er „slechts zeven huisjes” zijn, waarbij het „aantal bacteriën” op geen enkele van de onderzochte plekken „te groot” was.

En, klopt het?

De vraag is, kun je op basis van die feiten stellen dat parken vol zitten „met poepbacteriën en andere ziektekiemen”? Nee. Nele de Klerk, als microbioloog verbonden aan Artis-Micropia, een museum voor micro-organismen in Amsterdam, legt uit dat E.coli op veel plekken voorkomt, en verschillende varianten kent. „Van de ene word je ziek, van de andere niet.” Behalve de aard, is ook de hoeveelheid relevant, zegt De Klerk. Als je die niet weet, kun je er weinig over zeggen. Hetzelfde geldt voor de gevonden „bacteriën”. Verder zou De Klerk ook willen weten of er alleen op ziekteverwekkers is getest. „Nu zeggen de resultaten daarover bijna niets.”

Conclusie

De Consumentenbond onderzocht de hygiëne in vakantiehuisjes. Mogelijk zijn de waarden voor E.coli in sommige huisjes overschreden. Maar dat is niet te controleren zolang de bond de achterliggende onderzoeksresultaten niet openbaar maakt. We beoordelen de stelling ‘Vakantieparken zitten vol met poepbacteriën en andere ziektekiemen’ daarom als niet te checken.

Ook een bewering zien gezien die je gecheckt wilt zien? Mail nrccheckt@nrc.nl of tip via Twitter met de hashtag #nrccheckt.