‘TEDx en politie dachten dat ik videokaart in mijn vagina verstopte’

Deborah De Robertis Performancekunstenares

Deborah De Robertis werd maandag van het podium gesleept tijdens een TEDx-lezing. „Ik wil dat TEDx mijn onderbroken optreden over vrouwelijk naakt in kunst op website zet”, zegt de kunstenares.

De feministische kunstenares Deborah De Robertis is tijdens een lezing van TEDxBrussels over censuur en het vrouwbeeld in de kunst met geweld verwijderd. Foto Facebook Deborah De Robertis officiel

De Brusselse politie heeft maandag kunstenares Deborah De Robertis zich laten uitkleden en in een open toilet laten plassen omdat ze bang waren dat zij een videogeheugenkaart van haar omstreden TEDx optreden in haar vagina had verstopt. Maar zij had de kaart niet, zegt ze in een telefonisch interview met NRC.

Ze eist dat TEDx haar onderbroken performance alsnog online uitzendt.

De 34-jarige kunstenares werd maandagavond van het podium in kunstencentrum Bozar in Brussel gesleurd door een van de organisatoren, omdat die het niet eens waren met haar performance over het vrouwbeeld in de kunst en censuur. Ze was zelf aangekleed, maar toonde foto’s van haar eerdere acties, waarbij ze naakt, met gespreide benen voor beroemde schilderijen van vrouwen in onder meer het museum d’Orsay en het Louvre ging zitten.

Beeld van een eerdere performance van Deborah De Robertis

Had je verwacht dat het optreden tot problemen zou leiden?

„Voorafgaand aan de avond was er al spanning tussen mij en de organisatie. Ze wisten wat voor kunst ik maak, dat was ook in eerste instantie de reden waarom ze mij hadden uitgenodigd. Maar nadat ik foto’s had opgestuurd van mijn werk die ik wilde laten zien, krabbelden ze terug. Ze probeerden mij te censureren. Drie dagen van te voren kreeg ik een mail van de organisatie met de boodschap dat ik niet meer welkom was. De inhoud van mijn optreden zou seksueel getint zijn wat in strijd zou zijn met de regels van TEDx. Ik schreef ze terug dat het niet gaat om seksuele kunst, maar om de kunst van de female gaze, om politiek feministisch werk. Uiteindelijk mocht ik toch komen.”

Wat gebeurde er maandag?

„Na een kort verhaal over mijn kunst deed ik mijn performance. Ik zat gekleed met een zwarte broek en een TEDx-shirt op een kruk, omringd door dansers, terwijl ik mijn werk toelichtte aan het publiek. Ik was zelf verder niet naakt, maar op mijn foto’s was wel naaktheid te zien. Langzaam, millimeter per millimeter, spreidde ik mijn benen, en zei: ‘Het openen van mijn vagina is het openen van mijn mond. Het openen van mijn vagina is het openen van mijn ogen.’ Achter mij waren foto’s van mijn werk te zien, onder meer hoe ik het Louvre was uitgezet.

„Een van de organisatoren kwam op het podium en trok mij van mijn kruk. Volgens mij was hij bang dat ik mij zou uitkleden tijdens het optreden. Dat had een interessant gevolg: toen hij mij van het podium af probeerde te krijgen, trok hij mijn TEDx-shirt omhoog waardoor mijn borsten juist ontbloot werden.”

Twitter avatar destandaard De Standaard Amateurbeelden tonen hoe kunstenares van podium gehaald wordt op TEDxBrussels https://t.co/Q7VfZrP9rJ https://t.co/aaYf4Qqdgq

Werd het zo niet jouw ultieme performance?

„Nee, daar ben ik het niet per se mee eens. Ik wilde het publiek vertellen over censuur. De organisatoren verwerden tot acteurs van censuur van vrouwelijke naaktheid. En niet alleen van naaktheid: wanneer vrouwelijke naaktheid passief is, wordt het geaccepteerd. Wanneer een vrouw terugpraat, wordt het een probleem. En ik was zelf niet eens naakt, dus er was geen aanleiding om mij te censureren. Veel mensen bleven zitten terwijl de beelden op het scherm bleven verschijnen, en konden onze ruzie op de gang horen. Na een kwartier was de politie er. De organisatie was boos. Ik was bang. Er ontstond met de politie een discussie over onze camera, die tijdens de ruzie gebroken was. De TEDx-organisatie stond erop dat de videogeheugenkaart met beelden van het incident in beslag werd genomen, ik zei dat ik die niet meer had. De kaart was tijdens de ruzie verdwenen. Vervolgens moest ik mij uitkleden om te laten zien dat ik de kaart niet in de tussentijd in mijn vagina had verstopt en zelfs met een open wc-deur plassen. En dat gebeurde allemaal in het kunstencentrum Bozar!”

De Robertis wil dat TEDx haar performance alsnog op hun website zet of opnieuw laat doen. Het Amerikaanse hoofdkantoor heeft TEDxBrussels de licentie ontnomen na het incident, meldt het in een verklaring. De Robertis: „Het wegnemen van de licentie van TEDxBrussels geeft mij mijn stem niet terug.”

TEDx en TEDxBrussels waren woensdagmiddag niet direct bereikbaar voor commentaar.

De politie van Brussel zegt in een reactie dat maandagavond agenten werden gestuurd na een melding dat mensen kunstencentrum Bozar waren binnengedrongen. Vervolgens bleek er ruzie te zijn tussen de organisatie en de artiest waarbij „een paar klappen werden uitgedeeld.” Er is een proces-verbaal opgemaakt voor geweldpleging. Inhoudelijk wil de politie er verder niet op ingaan.