Ook bij nabootsingen kan van creatieve arbeid sprake zijn

Deze rubriek belicht elke woensdag kwesties uit het bedrijfsleven waarover de rechter zich onlangs uitsprak. Deze week: is nabootsing creatief en mag je recensies verzinnen?

Beeld iStock

Een stijl, mode of trend is auteursrechtelijk niet beschermd, maar geldt dat ook voor dessins? De rechtbank Den Haag besliste in een geschil tussen twee textielhandelaren, die een stof met eenzelfde bloemmotief verkochten. Dat motief was geïnspireerd op oud-Hollandse meesters. En door één van hen op de markt gebracht en door de ander nagedaan. Althans dat is de aanleiding tot het conflict. De nabootsing van oude meesters is door het auteursrecht niet beschermd. Maar de ene firma betwist toch de ander het recht om vrijwel dezelfde stof op de markt te brengen. Het tegenargument is dat dit motief deel van een modestijl is.

De rechtbank bevestigt dat het bloemmotief zélf niet is beschermd, maar dat voor „het maken van het (repeterende) patroon, waaronder de selectie, kleurstelling, de precieze vormgeving en positionering van de bloemen creatieve arbeid is vereist”. Voor auteursrechtelijke bescherming is scheppende menselijke arbeid nodig waarbij ‘creatieve keuzes’ worden gemaakt. Ook kan een verzameling of een selectie van op zich niet beschermde elementen samen toch een oorspronkelijk werk opleveren, „mits die selectie het persoonlijk stempel van de maker draagt”.

Ook daarvan is sprake. Op de zitting bleken de stoffen van de concurrent bovendien vrijwel dezelfde totaalindruk op te leveren als van degene die het bloemmotief als eerste produceerde. Er is dus sprake van een onrechtmatige inbreuk op het auteursrecht. Advocaat Joost Becker van Dirkzwager advocaten concludeert dat die maker wordt beschermd die „op een voldoende eigen wijze uiting geeft aan een mode of stijl”. Dat moet uit de vormgeving blijken of de combinatie van bestaande elementen.

www.rechtspraak.nl: ECLI:NL:RBDHA:2018:1176