‘Ollongren moet Europese factcheckdienst opheffen’

Nepnieuws De Tweede Kamer roept minister Ollongren op een EU-dienst van factcheckers aan te pakken. Zij wilde die eerder nog versterken.

Minister Kajsa Ollongren (Binnenlandse Zaken, D66), vorige maand in de Tweede Kamer. Foto Remko de Waal/ ANP

Gaat minister Kajsa Ollongren (Binnenlandse Zaken, D66) in Brussel pleiten voor het opheffen van de EU-dienst die nepnieuws bestrijdt? Van de Tweede Kamer moet dat wel. Een grote meerderheid van de Kamer steunde dinsdag een motie van VVD en SP die de regering oproept „zich stevig uit te spreken voor de bescherming van onze pers en zich hard te maken voor het opheffen van EU vs Disinfo”. Alleen D66, CDA en Denk stemden tegen.

EU vs Disinfo is een site die valt onder een Europese taskforce die in 2015 werd opgericht om „desinformatiecampagnes” vanuit Rusland in de EU aan te pakken. De organisatie raakte onlangs in opspraak toen bleek dat enkele Nederlandse media, waaronder De Gelderlander en GeenStijl, van het verspreiden van nepnieuws werden beticht. Ten onrechte, zeiden experts in onder meer NRC. De getroffen media besloten een rechtszaak aan te spannen.

De gemaakte fouten zijn voor de Tweede Kamer reden om nu van EU vs Disinfo af te willen. Volgens Kamerlid Dilan Yesilgöz-Zegerius (VVD), een van de indieners van de motie, schiet de aanpak van de site zijn doel voorbij. „Ik begrijp dat we als overheid landen willen aanpakken die onze democratie willen ondermijnen, zoals Rusland, maar dat is iets heel anders dan EU-ambtenaren die van artikelen uit onze vrije pers gaan zeggen of ze deugen. Daar moet Nederland niet aan willen bijdragen.”

Voor minister Ollongren ligt het onderwerp gevoelig. Sinds haar aantreden heeft ze van het tegengaan van politieke inmenging door landen als Rusland één van haar prioriteiten gemaakt. Ollongren pleitte eerder nog voor het „versterken” van EU vs Disinfo met meer geld en mankracht.

Ollongren zei dinsdag na de stemming in de Tweede Kamer dat zij de motie ziet als „een signaal” om de gemaakte fouten in Brussel aan te kaarten en over te brengen dat het Nederlandse parlement dit „hoog heeft opgenomen”. Volgens de minister staan Kamer en kabinet „helemaal aan dezelfde kant als het gaat om de onafhankelijkheid van de journalistiek in Nederland”.

Of het kabinet nu echt het opheffen in plaats van versterken van EU vs Disinfo in Brussel gaat bepleiten, liet Ollongren in het midden. Ze benadrukte dat de site een gezamenlijk initiatief is van de 28 EU-lidstaten en dat Nederland er niet alleen over gaat. De minister blijft ook hameren op het belang van een Europese aanpak van nepnieuws. „We moeten een manier vinden met elkaar, met of zonder dit bureau.”

Kamerlid Kees Verhoeven (D66) hoopt dat Ollongren inzet op het hervormen van EU vs Disinfo. „Met afschaffen doe je ten onrechte alsof er geen probleem is.”

Zap: ‘Een genuanceerde blik op nepnieuws’ pagina C13
    • Pim van den Dool