Hoe kwam Kim aan haar einde in de baai van Køge?

Moord op Zweedse journalist

Deze donderdag begint in Kopenhagen het proces tegen onderzeebootbouwer Peter Madsen. Vermoordde hij journalist Kim Wall?

Peter Madsen in augustus vorig jaar. Foto BAX LINDHARDT/EPA

Is Kim Wall gewurgd of werd haar keel doorgesneden? Dat wil de Deense officier van justitie weten van Peter Madsen, de 47-jarige uitvinder die vanaf deze donderdag terechtstaat voor de rechtbank van Kopenhagen.

Hij wordt beschuldigd van het vermoorden van de jonge Zweedse journalist, die na een proefvaart in zijn zelfgebouwde onderzeeër afgelopen augustus verdween.

Even later spoelden lichaamsdelen van de 30-jarige Wall aan in de baai van Køge, bij Kopenhagen. Een week na haar verdwijning, haar romp, na een maand ook haar hoofd en benen.

De officier van justitie zal levenslang eisen tegen Madsen, die heeft toegegeven Walls lichaam in stukken te hebben gesneden en haar een zeemansgraf te hebben gegeven, maar volhoudt niet verantwoordelijk te zijn voor haar dood. Maar de officier van justitie ziet hem als een control freak, die fantaseerde over martelen, moorden en het in stukken snijden van een vrouwenlichaam.

Veel mensen zien hem als charmant en energiek

Frank Hvilsom, journalist Politiken

Er zijn video’s gevonden op een harddisk in Madsens werkplaats met beelden van vrouwen die worden gemarteld en in brand gestoken.

De zaak trekt internationaal de aandacht. Een onderzeeër als plaats delict. Een bekende uitvinder als verdachte, en een bekende journalist als slachtoffer. Wall werkte voor gerenommeerde media, van The New York Times en Time Magazine tot The Guardian en Al Jazeera.

Ook vanuit China is er veel belangstelling. Enkele dagen na haar dood zou Wall samen met haar vriend naar Beijing verhuizen. De avond waarop ze in Madsens kersverse onderzeeër stapte, verliet ze haar eigen afscheidsfeest voor nog één Deens verhaal, een profiel van de excentrieke uitvinder.

Onderzoek naar de onderzeeër van Peter Madsen in augustus 2017. Foto Jens Noergaard Larsen/AFP

De komende dagen worden 37 getuigen gehoord, onder wie deskundigen en vrienden van Madsen. Twee vragen staan voorop: Wat is het motief van de verdachte? En wat is de precieze doodsoorzaak van Wall?

‘Rocket Madsen’, zoals hij wel werd genoemd, werd in 1971 geboren in een dorp ten zuiden van Kopenhagen. Hij deed verschillende studies, maakte niets af, en begon zich op jonge leeftijd al te interesseren voor het bouwen van raketten en onderzeeërs.

„Hij was een soort bekendheid hier, erg actief in de creatieve wereld”, zegt Frank Hvilsom, die de zaak volgt voor de krant Politiken. „Veel mensen zien hem als charmant en energiek, iemand die anderen kon inspireren.” Naast de bouw van zijn onderzeeër was hij ook van plan een raket te bouwen. Ook opvallend: hij raakte makkelijk in conflict met mensen en verloor veel vrienden. Hij keek neer op mensen die voorzichtig waren en geen grote risico's durfden te nemen, schreef journalist May Jeong, vriendin van Wall, vorige maand in Wired.

Madsen is getrouwd, of was dat. Het verhaal gaat dat zijn vrouw hem heeft verlaten.

Kim Walls vriendin probeert te begrijpen waarom Peter Madsen Wall vermoorde. Lees daarover: Waarom vermoordde Peter Madsen de journaliste Kim Wall?

Waar Madsens omgeving ook van op de hoogte was, is zijn belangstelling voor seks- en fetisjfeesten. „Zijn seksuele interesses zijn een belangrijk onderdeel van het proces”, zegt journalist Hvilsom. „Tijdens een zitting in september vroeg de officier of hij wel eens aan wurgseks deed. Zijn antwoord was: ‘Wat versta je onder wurgseks?’.”

De beschuldiging tegen Madsen luidt moord met voorbedachte rade, aanranding en het onfatsoenlijk behandelen van Walls lichaam. Hij zou onder meer een zaag en een mes aan boord hebben meegenomen – wat kan duiden op voorbedachte rade.

Madsen heeft zijn verhaal verschillende malen gewijzigd. Eerst zei hij Kim Wall onderweg te hebben afgezet en niks te weten van haar verdwijning. Daarna zei hij dat ze door een ongeluk was gestorven. De luifel van de onderzeeër was op haar hoofd gevallen. Maar toen bleek dat haar schedel ongedeerd was, zei hij dat koolmonoxidevergiftiging de doodsoorzaak was. Het is nog onduidelijk met welke verdediging zijn advocaat, Betina Hald Engmark komt.

Kim Wall (1987-2017) reisde als journalist de hele wereld over. Een opdracht niet ver van haar Zweedse geboorteplaats werd haar fataal. Lees daarover: Kim Walls nieuwsgierigheid was grenzeloos.

Het bewijs is er nog niet

Er bestaat een kans dat hij levenslang krijgt. Gemiddeld worden mensen in Denemarken dan na 15 tot 16 jaar vrijgelaten, zegt Hvilsom. „Maar dan moet eerst worden bewezen dat hij het heeft gedaan. Dat bewijs is er nu nog niet, de doodsoorzaak is nog niet vastgesteld.”

Madsen kan ook voor lijkschennis of aanranding worden opgesloten. Uit de autopsie is naar voren gekomen dat Wall met een mes of schroevendraaier in haar vagina is gestoken. „Het kan ook zijn dat hij in een psychiatrische instelling wordt vastgezet voor zolang hij een gevaar is voor de samenleving”, zegt hij. In april wordt een uitspraak verwacht.