Zeven hoogtepunten van Tefaf

Hoogtepunten De 31ste editie van de kunst- en antiekbeurs Tefaf Maastricht opent donderdag. Wat is er zoal te koop?

Vincent van Gogh: Stadsgezicht met ophaalbrug, ca. 1882-1883
Foto Kunsthandel Ivo Bouwman
Vincent van Gogh: Stadsgezicht met ophaalbrug, ca. 1882-1883
Foto kunsthandel Ivo Bouwman

Vraagprijs: €1 miljoen plus

Wat Vincent van Gogh: Stadsgezicht met ophaalbrug, ca. 1882-1883. (Olieverf op doek op paneel, 41,1×49,9 cm)

Waar Te koop bij Kunsthandel Ivo Bouwman uit Den Haag

Vroeg stadsgezicht uit de Haagse periode van Van Gogh. Onderzoekers van het Van Gogh Museum hebben het recent na technisch onderzoek andermaal aan Van Gogh toegeschreven. Onduidelijk is nog altijd welke stad hier is afgebeeld.

Het schilderijtje komt uit de zogenoemde ‘kisten van Van Goghs moeder’, die sinds 1888 waren ondergebracht bij de timmerman en verhuizer Adrianus Schrauwen in Breda. De schilderijen uit deze kisten werden begin twintigste eeuw verkocht. Dit stadsgezicht is sinds 1904 in handen geweest van een familie uit Rotterdam. Slechts tweemaal, op Van Gogh-tentoonstellingen in 1956 en 1960, is het publiekelijk te zien geweest.

Verkoper Ivo Bouwman noemt het een schilderij „voor een liefhebber of museum”.

Het eerste beeld is het schilderij voor restauratie. Daarna het schilderij dat na restauratie tevoorschijn kwam. Jan Sanders van Hemessen: Christus als triomfantelijke verlosser, ca. 1545 (Olieverf op hout, 90×60 cm).
Foto’s Master Paintings Bijl-Van Urk

€1,4 mln

Wat Jan Sanders van Hemessen: Christus als triomfantelijke verlosser, ca. 1545 (Olieverf op hout, 90×60 cm)

Waar Master Paintings Bijl-Van Urk uit Alkmaar

In de achttien jaar dat hij kunsthandelaar is, heeft Sander Bijl nooit zo’n spectaculaire metamorfose meegemaakt als met dit Christus-portret. Een klant van hem kocht het op een kleine Europese veiling: een bruin en weinig interessant schilderij uit ‘de Italiaanse school’. Bij het schoonmaken kwam een onbekend meesterwerk te voorschijn van de Brabantse schilder Jan Sanders van Hemessen (1500-1566). Bijl: „Totaal bizar. Een schilderij met enorme wall power. Dit is een zestiende-eeuwse Andy Warhol.”

Blackamoor van Chinees porselein uit de Kangxi-periode (1662-1722), circa 1720 (hoog 41,9 cm). Foto Vanderven Oriental Art

€395.000

Wat Blackamoor van Chinees porselein uit de Kangxi-periode (1662-1722), circa 1720 (hoog 41,9 cm).

Waar Vanderven Oriental Art uit Den Bosch

Kangxi-beelden van famille noire, het lastig te bakken zwart email, zijn zeldzaam. Van deze Afrikaanse figuur bestaan nog hooguit vijftien exemplaren, zegt kunsthandelaar Floris van der Ven. „Vermoedelijk een koninklijke bestelling uit Frankrijk of Nederland. Een prent of een gravure werd naar China gestuurd en dan kwamen later de beelden terug.”

Het hof van Oranje-Nassau was een van de Europese hoven waar destijds Afrikanen werkten. Dikwijls waren deze ‘moren’ cadeau gedaan. Ze werden meestal te werk gesteld als bedienden en golden vanwege hun donkere huid als een exotisch statussymbool.

De zeldzaamheid en de bijzondere herkomst (het beeld was eerder onder meer eigendom van miljardair David Rockefeller) bepalen de hoge prijs, zegt Van der Ven. Een verzamelaar uit Latijns-Amerika heeft na het ontvangen van de beurscatalogus een optie genomen op het Chinese beeld.

Set van vier wandkaarten van de werelddelen, omstreeks 1706 in Amsterdam uitgegeven door Petrus Schenk. (Handingekleurde kopergravures op papier, ieder 830×945 mm)
Foto Kunsthandel Rob Kattenburg
Set van vier wandkaarten van de werelddelen, omstreeks 1706 in Amsterdam uitgegeven door Petrus Schenk. (Handingekleurde kopergravures op papier, ieder 830×945 mm)
Foto Kunsthandel Rob Kattenburg

€ 275.000

Wat Set van vier wandkaarten van de werelddelen, omstreeks 1706 in Amsterdam uitgegeven door Petrus Schenk. (Handingekleurde kopergravures op papier, ieder 830×945 mm)

Waar Kunsthandel Rob Kattenburg

Petrus Schenk ging in 1875 in de leer bij de Amsterdamse prentverkoper Gerard Valck. Samen legden ze zich toe op cartografie en de productie van globes. De firma Valck/Schenk had de eerste helft van de achttiende eeuw in Amsterdam min of meer een monopolie op het maken en verkopen van wereldbollen.

Deze set wandkaarten van de continenten is gebaseerd op de in 1648 uitgegeven wereldkaart van Joan Blaeu. Voor zover bekend is dit de enige complete set. Van de Amerika-kaart zijn nog drie andere exemplaren, van Azië en Afrika ieder nog één exemplaar. Van de Europa-kaart is geen ander exemplaar bekend.

Verkoper Rob Kattenburg: „Je ziet aan deze kaarten dat we de achttiende eeuw ingaan. Met de cartouches en die andere versieringen zijn deze kaarten een stuk pompeuzer dan de kaarten van Blaeu.”

‘Vierkant en cirkel in overgang’ uit 1968 van Ad Dekkers
Foto Borzo Gallery

€55.000

Wat Wandsculptuuur ‘Vierkant en cirkel in overgang’ uit 1968 van Ad Dekkers (polyester, 90×90×3 cm).

Waar Te koop bij Borzo Gallery uit Amsterdam

Paul van Rosmalen van Borzo gaat niet naar een grote beurs zonder een werk van Ad Dekkers (1938-1974). „Dat is wat onze klanten van ons verwachten: Jan Schoonhoven, Carel Visser, André Volten én Ad Dekkers. Het beste van de geometrische abstracte Nederlandse kunstenaars, dat hoort bij ons.”

Twee jaar geleden maakte Borzo samen met The Mayor Gallery bij Frieze Masters in Londen zelfs een Dekkers-retrospectief, inclusief catalogus. Van Rosmalen: „Of dat de internationale vraag naar Dekkers in gang heeft gezet? Nee, zo ijdel ben ik niet dat ik daar ‘ja’ op zeg. Maar die solo-presentatie heeft wel een zekere impact gehad.”

Zwart voorouderbeeld uit de Bismarck-Archipel bij Papoea-Nieuw-Guinea (hout, 41,6 cm hoog). Foto Bernard de Grunne

€1 miljoen +

Wat Zeldzaam zwart voorouderbeeld uit Nieuw-Ierland, een eiland in de Bismarck-Archipel bij Papoea-Nieuw-Guinea (hout, 41,6 cm hoog)

Waar te koop bij Bernard de Grunne uit Brussel

Uli’s, de tweeslachtige voorouderbeelden uit Nieuw-Ierland horen tot de meest gezochte tribale kunst uit Oceanië. Doorgaans zijn deze beelden veel groter en kleurrijker dan deze kleine zwarte Uli, waarvan slechts zes of zeven exemplaren bekend zijn. Ze werden bovenop een hut geplaatst. Deze in 1905 uit Nieuw-Ierland meegenomen Uli heeft een prachtige herkomstgeschiedenis. Op zijn rechterbil zit het geschilderde inventarisnummer van het Museum für Völkerkunde in Frankfurt waar het in 1922 in de collectie werd opgenomen.

Sarcofaag-deksel uit de tijd van Amenhotep III, een farao van de 18de Dynastie van de Egyptische Oudheid, ca. 1388-1351 v.Chr. (beschilderd hout, 182 cm hoog). Foto Kunsthandel Mieke Zilverberg

€250.000

Wat Sarcofaag-deksel uit de tijd van Amenhotep III, een farao van de 18de Dynastie van de Egyptische Oudheid, ca. 1388-1351 v.Chr. (beschilderd hout, 182 cm hoog)

Waar Kunsthandel Mieke Zilverberg uit Amsterdam

Sarcofagen komen slechts sporadisch op de markt. Kunsthandelaar Mieke Zilverberg gokt dat er momenteel slechts een handvol in de wereld te koop zijn. Hoe het dan kan dat deze deksel van de kunstobjecten op deze pagina het minst dure is? „Kennis over antiquiteiten is schaars”, zegt Zilverberg met een lach.

De hiërogliefen op het deksel geven de identiteit van de man die in deze kist is begraven niet prijs. Zilverberg: „Een farao was het waarschijnlijk niet. Maar uiteraard wel een hooggeplaatst persoon.”

Lees ook dit interview met de nieuwe Tefaf-voorzitter Nanne Dekking: ‘Nieuwe doelgroepen liever dan nog meer bontjassen’