Femme fatale Gloria Grahame (Annette Bening).

‘Er moest wel veel seks in’

Paul McGuigan De regisseur werd door twee machtige vrouwen ingehuurd om de romance tussen een 56-jarige filmster en een 27-jarige acteur te verfilmen. „Het is nog niet helemaal uit de taboesfeer.”

De film zag iedereen direct voor zich toen Peter Turner in 1986 zijn roman Film Stars Don’t Die in Liverpool uitbracht: een terugblik op zijn romance met Gloria Grahame in 1979. Turner was toen een onbekende Britse acteur van 27 jaar, zij een vergeten Hollywoodster van 56. Het ging aan en uit, tot Grahame in haar kleedkamer instortte en aanklopte bij Turner, die nog bij zijn ouders in Liverpool woonde. Grahame bleek stervende aan borstkanker.

Een kwart eeuw lang gingen de rechten op het boek van hand tot hand: Joan Collins, Madonna en Barbara Hershey wilden Grahame spelen. „Mensen komen aan boord en taaien af, tot alles opeens wonderbaarlijk samenkomt”, zegt de Schotse regisseur Paul McGuigan in Rotterdam. James Bond-producer Barbara Broccoli, die de rechten had, ontmoette op het Britse prijzengala Bafta’s haar vriendin, actrice Annette Bening. McGuigan: „Annette had het boek in 1994 gelezen, maar was toen nog te jong. Nu had ze de juiste leeftijd en schoot het haar te binnen. Hé, heb je dat boek nog? Toen ging het heel snel. Er kwam een script, acteur Jamie Bell (als Peter Turner) en ik hapten toe. Maar de drijvende kracht achter de film zijn vrouwen.”

Sommigen zien Film Stars Don’t Die als een soort anti-Sunset Boulevard, de klassieke film noir van Billy Wilder uit 1950 over Norma Desmond, een verlepte ster van de stomme film die een op leugens gebaseerde relatie met de berooide jonge scenarist Joe Gillis krijgt. Hij gebruikt haar, zij verstikt hem in een gouden kooi. Filmdiva op leeftijd: daar lijkt het een lot erger dan de dood. McGuigan: „Bevroren in de tijd, een misleide, eenzame freak in haar eigen spiegelpaleis.”

Hoe anders is de 56-jarige Gloria Grahame in Film Stars Don’t Die in Liverpool: verleidelijk, levendig, nukkig, ondernemend en nuchter. Geboren in 1923 vielen haar gloriejaren samen met de film noir van na de Tweede Wereldoorlog. Grahame, een hardwerkende en getalenteerde actrice, werd door Hollywood getypecast als zwoel pruilende vamp. In 1952 won ze de Oscar voor beste vrouwelijke bijrol met The Bad and the Beautiful.

In Grahames biografie tref je de sinds #MeToo extra dubieuze frase aan: „difficult to work with”. McGuigan: „Gloria liet niet met zich sollen. Ze werd seksueel lastiggevallen, maar zei ‘Fuck off’ tegen Howard Hughes en weigerde een pion te zijn van het studiosysteem. Toen haar ster doofde in Hollywood, ging ze televisie, B-films en theater doen, desnoods in de provincie. Ze wilde gewoon werken. En met jonge mannen neuken, ook dat ja.” Er waren schandalen: in 1960, acht jaar na haar scheiding van de twaalf jaar oudere regisseur Nicolas Ray, trouwde Grahame met zijn veertien jaar jongere zoon Anthony. Het verhaal wil dat vader Ray haar in bed betrapte met zijn toen dertienjarige zoon.

Lees hier de recensie van ‘Film Stars Don’t Die in Liverpool’

Hoe komt het toch dat het wat vreemd aanvoelt, een romance tussen een oudere vrouw en jongere man? McGuigan: „Het lijkt nog niet helemaal uit de taboesfeer. Dat was juist wat Annette Bening in dit verhaal trok: dat zij dat jonge, lekkere ding Jamie Bell krijgt. Ze wilde beslist niet alleen ziek op dat bed wegkwijnen. Er moest veel flashback en seks in.”

Toch breekt Film Stars Don’t Die in Liverpool niet helemaal met de filmconventies over oudere vrouwen en jonge minnaars. Dat soort romances zijn al sinds Anna Karenina tijdelijk, en eindigen tragisch. Zo schiet in Sunset Boulevard de halfgeschifte diva Norma Desmond haar jonge minnaar dood. In The Graduate, La Pianiste, To Die For of The Good Girl is de ‘cougar’ een obstakel, soms fataal. Vaak is ze bespottelijk (Florence Foster Jenkins), of de oude fiets waarop pubers het leren in platte komedies. Zelfs bij ware, pure liefde ziet de oudere minnares er vaak met een droeve zucht vanaf, om haar jonge geliefde niet te schaden (Chéri). Of blijft het bij een verkwikkend avontuurtje (How Stella Got Her Groove Back, Thelma and Louise).

Ook Grahame sterft, en niet in Liverpool. McGuigan: „Het is waar, ook wij hebben geen happy end. Maar misschien moet je dit niet alleen zien als Grahames verhaal, maar ook als Peter Turners verloren liefde.”

    • Coen van Zwol