Belastingdienst gaat zelf infiltreren en afluisteren

Dat is het gevolg van een wetswijziging van afgelopen december. Nu moet de FIOD nog de hulp inschakelen van de politie.

Foto Jeroen Jumelet/ANP

De Belastingdienst mag vanaf komende zomer zelfstandig afluister- en undercoveroperaties opzetten. Dat bevestigt een woordvoerder van de Fiscale inlichtingen- en opsporingsdienst (FIOD) dinsdagochtend naar aanleiding van berichtgeving in de Volkskrant. Voorheen moest de opsporingstak van de Belastingdienst dergelijke taken uitbesteden aan de politie.

De nieuwe bevoegdheden van de FIOD zijn een gevolg van een wetswijziging van afgelopen december. Een politiek debat is er niet geweest: de Tweede Kamer heeft de wetswijziging in november zonder discussie als hamerstuk aangenomen. Het is de bedoeling dat de overheid dankzij de ruimere opsporingsmogelijkheden de strijd tegen de georganiseerde criminaliteit beter kan aangaan.

Als de wetswijziging deze zomer van kracht is geworden, mag de fiscale opsporingsdienst informanten inzetten of telefoontaps plaatsen bij bedrijven en personen die verdacht worden van fraude. Tegenover NRC zegt een woordvoerder van de FIOD dat de dienst dit soort bijzondere opsporingsmiddelen eerder ook al kon gebruiken, maar dan indirect, via een samenwerking met de politie.

Ook ruimere bevoegdheden voor andere diensten

Niet alleen de Belastingdienst valt onder de wetswijziging. Ook onder meer de marechaussee en de Inspectie SZW krijgen ruimere bevoegdheden. Die laatste dienst laat aan de Volkskrant weten desondanks samen te blijven werken met de politie, omdat ze zelf niet over het benodigde specialistische personeel beschikt.

De wetswijziging staat los van de zogeheten sleepnetwet. Deze vernieuwing van de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten (Wiv) moet de geheime diensten in staat stellen grote hoeveelheden persoonsgegevens te verzamelen en daar nuttige informatie uit te filteren. Nu mogen de AIVD en de MIVD alleen gericht specifieke personen aftappen. De wetswijziging kan op grote bezwaren rekenen van privacyorganisaties. Op 21 maart is de sleepnetwet onderwerp van een raadgevend referendum.

Ook de wetswijziging die de FIOD meer bevoegdheden geeft, krijgt kritiek. Actiegroep Privacy First uit in de Volkskrant zijn ongenoegen: “Dit leidt tot een steeds machtigere, alziende overheid die op eigen gezag burgers kan doorlichten zonder dat zij het doorhebben.” De Autoriteit Persoonsgegevens heeft het voorstel voor de wetswijziging vooraf mogen beoordelen, maar geen commentaar geleverd.

    • Vincent Sondermeijer