Campagneblog

VVD grootste bij scholierenverkiezingen

VVD grootste bij scholierenverkiezingen

De VVD is als winnaar uit de bus gekomen bij de scholierenverkiezingen. De liberale partij haalde bijna 19 procent van de stemmen van leerlingen in het voortgezet onderwijs en mbo. Op nummer twee en drie eindigden respectievelijk GroenLinks en de lokale partijen, met beiden 17 procent en slechts één stem verschil. Dat meldt de organisator van de stembusgang dinsdag.

Twitter avatar ProDemos ProDemos VVD grootste partij bij landelijke Scholierenverkiezingen met 18% van de stemmen, nipt gevolgd door lokale partijen (17,23%) en GroenLinks (17,19%). https://t.co/L1JMdWfZUy

D66 werd vierde met net geen 15 procent. Daarna volgt de PvdA, met bijna 8 procent van de stemmen. Bij de vorige scholierenverkiezingen haalden de sociaaldemocraten nog 17 procent.

Vier jaar geleden was D66 nog de grootste partij onder scholieren. De verkiezingen worden georganiseerd door ProDemos. Meer dan 28.000 jongeren brachten hun stem uit.

In beeld: campagne voor gemeenteraad én referendum

Amper een jaar na de Tweede Kamerverkiezingen mag Nederland woensdag opnieuw naar de stembus. Partijleden door het hele land voeren campagne om zetels te winnen. Hieronder voormalig Kamerlid en senator Jos van Rey, tegenwoordig actief voor de Limburger de Liberale Volkspartij Roermond (LVR).

Foto Marcel van Hoorn/ANP

NRC maakte een fotoserie over de afgelopen campagneweek. Bekijk de hele serie hier.

Verkiezingsdag: overwegend droog en een graad of 7

Aan het weer zal het tijdens de gemeenteraadsverkiezingen niet liggen: volgens Weeronline blijft het woensdag het grootste deel van de dag droog en wordt het in de loop van de middag ook minder koud dan de afgelopen dagen. Wel kan af en toe een bui vallen, met name in de westelijke en noordelijke provincies.

De ochtend start met lichte vorst en mist, die aan het begin van de middag plaatsmaakt voor bewolking. In het westen breekt later op de dag mogelijk ook de zon door. De temperatuur stijgt in de middag tot 6-8 graden. De gang naar de stembus kan daarom “prima te voet of te fiets worden gemaakt”, stelt Weeronline.

Zo mooi als tijdens de gemeenteraadsverkiezingen van vier jaar geleden wordt het echter niet. Op 19 maart 2014 was het erg zonnig en warm, met temperaturen die opliepen tot 18 graden. Het weer van morgen lijkt volgens de website meer op de gemeenteraadsverkiezingen van 2006 en 2006 toen het eveneens droog was en een graad of 6.

'Hoe rechtser de partij, hoe minder vrouwen op de lijst'

Op de stembiljetten die woensdag worden uitgedeeld aan Nederlandse kiezers staan beduidend meer mannen dan vrouwen. Over alle gemeenten bezien is gemiddeld slechts 30 procent van de kandidaten vrouw, zo concludeert de Volkskrant dinsdag in een inventarisatie. Ter vergelijking: in de Tweede Kamer wordt 35 procent van de zetels gevuld door vrouwen.

Slechts één partij is er volgens de krant in geslaagd meer vrouwen dan mannen op de kieslijst te krijgen: de Partij voor de Dieren. In de vijftien gemeenten waar de partij deelneemt is 55 procent van de kandidaten vrouw. Moeite heeft de PvdD daarvoor niet hoeven doen, stelt Kamerlid Femke Merel Arissen in de Volkskrant:

“Op de een of andere manier vinden vrouwen de Partij voor de Dieren heel aantrekkelijk. Wij bedrijven een politiek van mededogen en hebben een planeetbrede visie.”

Naast Partij voor de Dieren heeft ook GroenLinks bovengemiddeld veel vrouwen op de kieslijst, iets meer dan 42 procent. Daarna volgt de SP, op geruime afstand, met iets minder dan 36 procent. Rechtse landelijke partijen scoren daarentegen juist onder het gemiddelde. Maar nergens is het aantal vrouwen zo gering (0,5 procent) als bij de SGP.

Goede afspiegeling?

Toch hoeven die verschillen niet per se heel veel te zeggen. In een analyse op het webblog Stuk Rood Vlees koppelt hoogleraar politicologie Tom van der Meer (UvA) het percentage vrouwen op de kieslijst aan het percentage vrouwen in de achterban van een partij. Pas dan kun je volgens hem zeggen of de kandidatenselectie een goede afspiegeling is van het electoraat.

Aan de koploper verandert daardoor niets: in de achterban van Partij voor de Dieren is het percentage vrouwen min of meer net zo groot als op de kieslijst. En bij de Partij voor de Vrijheid, ook in het lijstje van de Volkskrant één van de hekkensluiters, is de gelijkenis tussen kieslijst en achterban het minst groot.

Maar afgezien van die twee zijn de verschillen tussen partijen beperkt, concludeert de hoogleraar. GroenLinks mag dan bijvoorbeeld een hoger percentage vrouwen op de lijst hebben dan D66, maar de partij trekt doorgaans ook meer vrouwelijke stemmers aan. Verhoudingsgewijs is de kieslijst van D66 daardoor zelfs een iets betere afspiegeling van de achterban.

Nog één dag te gaan

In 335 gemeenten begint vandaag de eindsprint richting de gemeenteraadsverkiezingen: morgen rond deze tijd zijn de stembussen al open. In een laatste poging kiezers te overtuigen gaan politici daarom vanavond nog met elkaar in debat bij de NPO. Daarbij schuiven niet alleen de kopstukken van landelijke fracties aan, maar wordt ook geschakeld naar Rotterdam, Utrecht en Enschede voor een debat tussen lokale lijsttrekkers. Wij doen daar op deze plek verslag van.

Naast de gemeenteraad wordt woensdag ook gestemd voor het referendum over de nieuwe Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten, ook wel de WIV. Ben je er nog niet over uit of je daar voor of tegen bent? Wellicht heb je dan iets aan het grote vragenstuk dat NRC over de wet schreef.

NRC-columnist Marc Hijink stemt Nee, schrijft hij vandaag. 'Die wet kan beter'

Stemmen met je taartvorkje in Zeist

In plaats van een rood potlood kunnen kiezers in Soest deze week ook met een taartvorkje ter hand nemen om hun politieke voorkeur uit te preken. Met de gemeenteraadsverkiezingen in zicht houdt een van de bakkers in het dorp namelijk een heuse ‘petitfour-peiling’: hij verkoopt kleine taartjes met de logo’s van de gemeentelijke partijen.

Voor 1,55 euro kunnen kiezers (of zoetekauwen) hun partij aan een stem helpen. Op een bord in de bakkerij wordt bijgehouden van welke van de negen partijen de meeste petitfourtjes over de toonbank zijn gegaan. De winnende partij krijgt echter geen raadszetels of een plek in het college, maar een taart van de bakkerij.

Het verschil tussen de partijen zit overigens louter in de kleur van het petitfourtje en het logo erop, zo laat de bakker via sociale media weten. Verschil van smaak is er, anders dan bij de echte verkiezingen, niet.

Utrechts kandidaat-raadslid vast vanwege plofkraak

Op de kieslijst in Utrecht staat woensdag een kandidaat die op dit moment in de gevangenis zit. De 30-jarige man van de lokale partij Stadsbelang Utrecht wordt verdacht van betrokkenheid bij een plofkraak in het Gelderse dorp Druten, zo meldt RTV Utrecht maandag. Volgens lijsttrekker Cees Bos zal hij zijn raadszetel afstaan, mocht hij worden gekozen.

Bos noemt de verdenking tegenover de regionale zender “verschrikkelijk voor onze partij”. De lijsttrekker zegt:

“Ik had een positief en goed beeld van deze jongen. Hij heeft verschrikkelijk goed geholpen bij de verkiezingen in 2014 en plakte ook posters voor ons. In die zin voel ik me wel belazerd, mocht hij inderdaad schuldig blijken.”

Dat een van de kandidaten voor Stadsbelang Utrecht vastzat kwam eind vorige week al via het AD naar buiten. Pas maandag bleek waarvan de man wordt verdacht. “We hebben vorige week geprobeerd zo open mogelijk te communiceren”, aldus lijsttrekker Bos, “maar je moet dan wel weten wat er aan de hand is en dat wisten we nog niet.”

CDA en Nida betreuren 'kaping' raadslidverkiezing

De laatste kanshebbers voor Beste Raadslid van Nederland betreuren dat de verkiezing doelwit is geworden van een “technische aanval”. Volgens een woordvoerder van Rick Brink is het Hardenbergse CDA-raadslid blij met alle extra stemmen, maar “niet met de manier waarop die zijn gehaald”. Dat meldt hij aan persbureau ANP.

Ook de Rotterdamse moslimpartij Nida zegt het jammer te vinden dat de verkiezing is “gekaapt” en dat “een actie is gestart om een moslim-raadslid te laten verliezen”. Die oproep is “helaas tekenend voor de tijd die we hopelijk snel achter ons laten”, zo liet de partij tegenover ANP weten.

Rick Brink en Nida-raadslid Nourdin el Ouali zijn twee van de vier overgebleven kanshebbers voor de titel van Beste Raadslid. Aanvankelijk werd die ranglijst ruimschoots aangevoerd door el Ouali, totdat weblog Geenstijl zondagavond opriep op Brink te stemmen. “[…] Kleinzerig genoeg om zo'n fopwedstrijd niet van DE MOSLIMS te willen verliezen zijn we dan ook weer wel”, schreef GeenStijl.

In de uren na die oproep steeg Brink opeens van de laatste naar de tweede plaats in de voorlopige tussenstand. De organisatie van de verkiezing besloot daarop het stemproces op te schorten. Het CDA liet bij monde van de woordvoerder weten afstand te nemen van de standpunten van Geenstijl.

Forum vraagt leden om toe te zien op telproces

Forum voor Democratie (FvD) roept partijleden op zich aan te melden als ‘verkiezingswaarnemer’ in Amsterdam. In een zondag geplaatste video wijst voorman Thierry Baudet erop dat de stemmen woensdagavond geteld worden door vrijwilligers. “We hebben geen enkele garantie dat dit ook eerlijk gebeurt”, aldus de partijleider.

Nadat de stembussen in 335 gemeenten woensdag om 21.00 uur zijn gesloten, worden alle stemmen “op één grote hoop gegooid”, zegt Baudet in de video, “en wordt er gekeken wie op welke partij heeft gestemd. Dat gebeurt door vrijwilligers. Zomaar mensen die zich hebben aangemeld via de gemeente om dit te doen.”

Om erop toe te zien dat bij de telling niets misgaat, hoopt Forum dat leden woensdag hun avond in een van de Amsterdamse stemkantoren willen doorbrengen. Via de website van de partij kunnen ze hun observaties doorgeven. Amsterdam is de enige gemeente waar FvD meedoet aan de verkiezingen van woensdag.

Bijdragen aan transparantie

Met zijn video wil Baudet overigens niet suggereren dat het stemproces niét eerlijk, zo laat een woordvoerder van de partij weten. Als iemand zoiets toch uit zijn woorden opmaakt, dan “ligt dat vooral aan de ontvanger”. De video is vooral bedoeld om kiezers erop te wijzen dat de mogelijkheid bestaat om toe te zien op het tellen van de stemmen en “deel te nemen aan de transparantie”.

Ook Annabel Nanninga, lijsttrekker voor Forum in Amsterdam, wijst er via Twitter op dat aanwezig zijn bij het tellen een democratisch recht is:

Ik heb vroeger meermalen als stembureaulid gewerkt. Mensen maken onbedoeld fouten en er was n raar sfeertje rond de LPF-stemmen toen. ‘Grapjes’ over ‘in de prullenbak ermee.’ Vertrouwen is goed, controle is beter! Niks te verbergen toch?

— Annabel Nanninga (@ANanninga) March 19, 2018

Op stembureaus zijn woensdag ten minste drie bureauleden aanwezig. Zij moeten ouder dan 18 jaar zijn en voor woensdag een training doorlopen. Volgens de wet mogen stemmentellers “geen blijk geven van hun politieke voorkeur”. Lidmaatschap van een politieke partij vormt geen drempel, maar de Kiesraad adviseert wel om “terughoudend te zijn met de benoeming van personen die ook kandidaat zijn bij de betreffende verkiezing”.

“Zij hebben immers belang bij de uitkomst van de stemming en kunnen daardoor als 'partijdig' worden ervaren door kiezers.”

'PVV in gemeente niet bij voorbaat uitgesloten'

Bij de Tweede Kamerverkiezingen van vorig jaar sloten veel partijen een samenwerking met de PVV al op voorhand uit. In de gemeentelijke politiek is dat twee dagen voor de gemeenteraadsverkiezingen veel minder het geval. Met name grotere lokale partijen houden de deur open, zo concludeert de Volkskrant maandag na een rondgang.

Niettemin sluiten ook sommige lokale afdelingen van landelijke politieke partijen de partij van Geert Wilders ditmaal niet uit. Voorwaarde is soms wel dat de lokale fractie afstand neemt van “een heleboel zaken”, zegt lijsttrekker Thijs Kroese van de PvdA in Purmerend. René Lazeroms van de VVD in Rucphen stelt dergelijke eisen niet, zegt hij in de krant:

“'Wij sluiten geen enkele partij uit van samenwerking, mits we van dezelfde kernwaarden kunnen uitgaan. Veel aspecten in hun programma zijn in lijn met dat van ons - ik zie daar zeker aanknopingspunten.”

In aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen in maart vorig jaar deden landelijke politieke partijen de PVV al bij voorbaat in de ban. Aanleiding waren de ‘Minder Marokkanen’-uitspraken die leider Geert Wilders tijdens een partijbijeenkomst in 2014 deed. De rechtbank in Den Haag veroordeelde hem daar in 2016 voor. Wilders ging tegen die uitspraak in beroep.

Verkiezing Beste Raadslid stilgelegd na aanval

Het stemmen voor de verkiezing van het Beste Raadslid van Nederland is opgeschort. Gisteravond werd de site platgelegd na een "technische aanval", zegt Erik van Bruggen namens campagnebureau BKB, een van de initiatiefnemers. Sindsdien kan er niet meer gestemd worden. Het is nog onduidelijk of het stemmen later wordt hervat.

Het stemmen op het Beste Raadslid van Nederland is momenteel niet mogelijk vanwege “de belangstelling in korte tijd”, zo staat in een update op de website. De vier raadsleden in de finale hadden eigenlijk nog tot de prijsuitreiking op dinsdagavond de tijd om extra stemmen te werven. De winnaar van de verkiezing wordt op basis van een juryoordeel en de online stemmen gekozen. Het Beste Raadslid van Nederland is een initiatief van campagnebureau BKB, de Volkskrant en omroep WNL.

GeenStijl riep gisteravond op om het Hardenbergse raadslid Rick Brink (CDA) te steunen. Het aantal stemmen voor Brink nam daarna in korte tijd toe tot bijna 10.000 stemmen. Brink steeg van een vierde naar een tweede plaats. Sindsdien is stemmen niet mogelijk. In totaal zijn er bijna 80.000 stemmen uitgebracht.

Van Bruggen:

“Het werd gisteravond technisch onmogelijk gemaakt om te stemmen. Er is geprobeerd om de tussenstand te forceren, door via een brute-force aanval te proberen om kwetsbaarheden in de site te misbruiken. De aanval is mislukt, maar de verkiezing hebben we wel stilgelegd.”

Stemoproepen

Eerder steunde GeenStijl het Amsterdamse CDA-raadslid Dierderik Boomsma. Boomsma werd echter niet geselecteerd voor de 'semifinale'. Op 14 maart citeerde het weblog uit gelekte WhatsApp-gesprekken: Boomsma zou gesneuveld zijn om het “GeenStijl-effect” tegen te gaan. Zondagavond riep GeenStijl op om voor Brink te stemmen, ook omdat een raadslid van de Rotterdamse moslimpartij NIDA, Nourdin el Ouali, inmiddels de lijst aanvoert: “[…] Kleinzerig genoeg om zo'n fopwedstrijd niet van DE MOSLIMS te willen verliezen zijn we dan ook weer wel”, schreef GeenStijl.

Van Bruggen heeft geen problemen met stemoproepen: de achterban mobiliseren is ook onderdeel van een succesvol raadslid. Het is vooralsnog onduidelijk of het stemmen weer mogelijk wordt, vertelt hij. “Het is heel treurig dat een verkiezing die over het beste raadslid gaat, wordt gekaapt om stompzinnige politieke redenen. De bijdrage van El Ouali wordt van links tot rechts geprezen in de Rotterdamse raad. Net zoals de bijdrage van Rick Brink en de andere twee finalisten. Het zijn allemaal goede raadsleden. Het gaat er juist niet om wat je politieke voorkeur is.”

Aangifte Islam Democraten om PVV-spotje

De partij Islam Democraten uit Den Haag heeft zondag aangifte gedaan naar aanleiding van het omstreden campagnespotje van de PVV, waarin de woorden 'islam is' in rode letters verschijnen met daaronder termen als 'terreur' en 'geweld'. De tv-spot zet volgens de Islam Democraten aan tot moslimhaat. Hasan Kucuk van de partij zegt tegen persbureau ANP:

"Dit gaat veel te ver. Vervang moslims door jodendom en dan is de wereld te klein."

De aangifte volgt op een oproep van de Raad van Marokkaanse Moskeeën Nederland (RMMN), die het spotje "haatzaaiend" noemde.

In het PVV-filmpje, dat werd gemaakt voor de Zendtijd Politieke Partijen, wordt de islam ook verbonden aan haat tegen Joden, homoseksuelen en christenen. Bij de laatste tekst, "Islam is dodelijk", druipt bloed van de rode letters af.

Vertegenwoordigers van tientallen Haagse moskeeën steunden Kucuk zondag bij zijn stap om aangifte te doen. Twee andere politieke partijen, NIDA Den Haag en de Partij van de Eenheid, doen dat ook. Zij vinden dat het PVV-spotje "ontegenzeggelijk aanzet tot haat en geweld tegen moslims en hun instituties." De organisaties stellen volgens ANP:

"Het uitsluiten, discrimineren en demoniseren van groepen Nederlanders in onze samenleving is niet alleen in strijd met onze Grondwet, het is ook maatschappij ontwrichtend."

Omstreden antiracisme-demonstratie in Amsterdam

Honderden demonstranten zijn zondag door het centrum van Amsterdam getrokken om te demonstreren tegen racisme. Organisator Comité 21 Maart zei eerder enkele duizenden mensen te verwachten.

De betoging begon rond 13.00 uur op de Dam en bewoog zich via het Rokin naar het Museumplein. De demonstranten werden begeleid door politiebusjes en politie te paard. De betoging ‘Geen racisme in de raden’ wordt gesteund door tientallen actiegroepen en is specifiek gericht tegen “rechtse populisten als Leefbaar Rotterdam, de PVV en Forum voor Democratie”.

Het motto leidde eerder tot ophef in de Amsterdamse raad. Partijen zoals PvdA en SP trokken zich terug omdat de bijeenkomst te radicaal gericht zou zijn op politici. FvD-lijsttrekker Amsterdam Annabel Nanninga zei zich niet veilig te voelen door de oproep. GroenLinks-lijsttrekker Rutger Groot Wassink liep met zijn partij wel mee, maar zonder het manifest van de demonstratie te ondertekenen.

De betoging is rond 16.00 uur voorbij. FvD is zelf zondag als tegenactie met een 'loveboat' gaan rondvaren in de stad.

Foto Christiaan Paauwe

Kandidaat-raadslid stopt met campagnevoeren na racistische beledigingen

Een kandidaat-raadslid van de PvdA met een Somalische achtergrond is zaterdag gestopt met campagnevoeren nadat ze meerdere keren met discriminerende teksten beledigd was in het centrum van Emmen. Volgens het Dagblad van het Noorden werd Ugbaad Kilincci onder meer uitgescholden voor ‘zwarte aap’ en ‘kopvoddenmongool’, en werd haar gezegd dat ze ‘op moest donderen’ naar Afrika.

Kilincci migreerde toen ze een jaar oud was van Somalië naar Nederland. De politicus heeft een donkere huidskleur en draagt een hoofddoek. Dit jaar staat ze voor het eerst op de lijst van de PvdA in Emmen, op plek twaalf.

De politicus zegt naar huis te zijn gegaan vanwege de beledigingen. “Ik ben steeds vriendelijk gebleven, zei tegen deze mensen dat ik het niet met hen eens was en wenste ze vervolgens nog een fijne dag. Maar op een gegeven moment schoten woorden mij tekort en ben ik naar huis gegaan”, reageert Kilincci tegenover het Dagblad van het Noorden. Partijleider Lodewijk Asscher schrijft op Twitter "woedend" te zijn over het incident.

Twitter avatar LodewijkA Lodewijk Asscher dit maakt mij woedend: “Kopvoddenmongool” Tegen iemand die zich voor jouw gemeente wil inzetten. Tot tranen toe vernederd We moeten dit stoppen
Voor elkaar opkomen
Elkaar als mens blijven zien. Laat je horen alsjeblieft https://t.co/VBAW7zape5

PvdA-wethouder Bouke Arends, die samen met Kilincci campagne voerde, heeft ook ontsteld gereageerd. “Het is ongelooflijk dat het zover is gekomen in ons land, in onze gemeente.” Hij noemt het incident “afschuwelijk”. Zelf heeft de wethouder de beledigingen niet meegekregen, maar hij zegt dat zijn partijgenoot tranen in de ogen had vanwege de opmerkingen.

Burgemeester Eric van Oosterhout van gemeente Emmen noemt de racistische beledigingen op Twitter “dieptriest”.

Twitter avatar evoosterhout Eric van Oosterhout Dieptriest dat bevlogen (kandidaats-)raadsleden als @UgbaadKilincci tijdens de campagne de meest verschrikkelijke taal te horen krijgen. Democratie is ook ruimte, redelijkheid en respect. @RTVDrenthe @dvhn_nl @GemeenteEmmen .
Twitter avatar sharon_dijksma Sharon Dijksma Het is echt ongehoord dit. Wat een schande! Kin omhoog Ugbaad, we steunen je!! 🌹❤️💪🏻 https://t.co/JE95nF5DBn

Correctie: In een eerder versie van deze update stond dat het raadslid geen beledigingen heeft meegekregen. Dat is onjuist. Arends is wethouder en geen raadslid.

PVV: islam is dodelijk en leidt tot verkrachtingen

Donderdag klaagde een kandidaat-raadslid in Utrecht van de PVV dat zijn partij in deze campagne te weinig over de islam spreekt, en te veel over woningen voor ouderen. Maar de PVV is zijn oppositie tegen moslims niet vergeten, bleek daarna.

Foto Remko de Waal / ANP.

Donderdagavond beweerde PVV-lijsttrekker in Rotterdam Maurice Meeuwissen in een plaatselijk lijsttrekkersdebat dat het aantal aanrandingen en verkrachtingen in Rotterdam de afgelopen jaren met respectievelijk 35 en 25 procent zou zijn gestegen. Dat is volgens Meeuwissen de schuld van het "pappen- en nathoudenbeleid" van concurrent op rechts Leefbaar Rotterdam. De stijging van het aantal verkrachtingen schaarde Meeuwissen onder "enorme grote problemen die door de islamisering aan het ontstaan zijn". Even later gevraagd naar wat de PVV in Rotterdam anders wil doen op het gebied van veiligheid zei hij dat de PVV islamitische scholen en moskeeën wil sluiten. Toen de debatleider vroeg wat dat met veiligheid te maken heeft, zei Meeuwissen: “Daardoor krijg je al die verkrachtingen en aanrandingen.”

Bekijk hier het moment uit het debat:

Donderdagavond lanceerde de landelijke PVV een nieuw filmpje waarin de islam in bloedrode letters gelijk wordt gesteld aan onder meer geweld, vrouwenhaat en jodenhaat. Het filmpje eindigt met de boodschap "De islam is dodelijk."

Op social media wordt door sommigen met afschuw gereageerd op het nieuwe filmpje, dat ook op televisie wordt uitgezonden in de zendtijd voor politieke partijen. Het Commissariaat voor de Media, verantwoordelijk voor de zendtijd voor politieke partijen, laat aan NRC weten tientallen klachten over het filmpje te hebben ontvangen. Het commissariaat gaat niet over de inhoud van de boodschappen, benadrukt een woordvoerder. "Sterker nog, de inhoud van deze boodschappen van tevoren laten beoordelen door een commissariaat, dat moet je in een vrij land niet willen."

D66 heeft intussen een tegenfilmpje gemaakt, en ook PvdA-leider Lodewijk Asscher heeft gereageerd:

Twitter avatar D66 D66 Sommige campagnevideo's gaan veel en véél te ver. Retweet deze video als je vindt dat Nederland van ons allemaal is. #stemD66 https://t.co/xIX4o7ssDX
Twitter avatar LodewijkA Lodewijk Asscher Geert Wilders, Stop
Met
Haat
Zaaien Met je filmpje.

Voor de Utrechts kandidaat Rob Jansen kwam al deze PVV-aandacht te laat. Eerder was hij nog van plan zich af te splitsen mocht hij – als nummer vier op de lijst in Utrecht – gekozen worden. Vrijdagochtend liet hij weten zijn activiteiten geheel te staken. Volgens de PVV Utrecht heeft Jansen beloofd zijn zetel niet in te nemen, mocht de PVV er op 21 maart vier of meer halen.

Nieuwe peiling: ruime steun voor nieuwe inlichtingenwet

Ogenschijnlijk goed nieuws voor het kabinet: de steun voor de nieuwe Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten onder de bevolking lijkt een week voor het raadgevend referendum redelijk stabiel. Uit een nieuw onderzoek van I&O Research blijkt dat 51 procent van de Nederlanders vóór de wet zou stemmen als het referendum nu zou worden gehouden. Dertig procent is tegen de wet en 19 procent weet het nog niet. De cijfers lijken op de resultaten van een peiling van Ipsos twee weken geleden, waarin 48 procent zei ‘ja’ te gaan stemmen en 32 procent tegen.

De nieuwe inlichtingenwet geeft de geheime diensten AIVD en MIVD meer bevoegdheden, onder meer voor het op grote schaal onderscheppen van data op de kabel. Deze bevoegdheid, ook wel de inzet van een 'sleepnet' genoemd, is bekend bij zestig procent van de Nederlanders, blijkt uit het I&O-onderzoek. Andere zaken uit de nieuwe wet zijn veel minder breed bekend. Dat de geheime diensten onderschepte data in sommige gevallen zonder ze zelf te bekijken mogen doorspelen aan buitenlandse inlichtingendiensten, weet slechts 31 procent.

Foto Bart Maat / ANP.

De uitslag van het referendum is rechtsgeldig als 30 procent van de kiezers volgende week stemt bij het referendum. Volgens het onderzoek van I&O Research is 55 procent van de Nederlanders van plan dat te gaan doen. Daarmee zou de drempel ruim worden gehaald, hoewel bij het referendum over het EU-verdrag met Oekraïne in 2016 ook meer mensen in het I&O-onderzoek zeiden te gaan stemmen dan het daadwerkelijk deden (43 om 32 procent). Mocht er een geldig 'nee' uit het referendum komen, dan moet het kabinet de nieuwe inlichtingenwet officieel 'heroverwegen'.

Het onderzoek van I&O Research is tussen 8 en 12 maart uitgevoerd onder een representatieve groep van 4413 Nederlanders van 18 jaar en ouder.

Is het telproces nu wel of niet veilig?

Foto Bart Maat / ANP.

Een alarmerend bericht op de RTL-site dinsdagavond: IT-experts waarschuwen dat het vaststellen van de verkiezingsuitslag volgende week niet veilig zou zijn. Volgens RTL heeft het ministerie van Binnenlandse Zaken “stilzwijgend” veiligheidsmaatregelen die bij de Tweede Kamerverkiezingen vorig jaar nog van kracht waren teruggedraaid. Het gevaar van hacken zou op de loer liggen.

Hoe zit het precies? Het ministerie van Binnenlandse Zaken en de Kiesraad haastten zich dinsdagavond om te zeggen dat het telproces veilig is. Vorig jaar nam minister Ronald Plasterk uit vrees voor het hacken van de uitslag diverse maatregelen: de stemmen mochten alleen nog handmatig worden geteld, voor het optellen van de totalen per gemeente mocht op het gemeentehuis nog wel software worden gebruikt. Die optelling moest echter ook nog een keer handmatig worden gedaan, om de computerberekening te controleren.

Deze laatste handeling heeft minister Ollongren nu uit het proces gehaald. Volgens haar woordvoerder leidde het handmatig optellen vorig jaar juist tot veel extra fouten. Om het proces beter controleerbaar te maken, worden de digitale bestanden met de optellingen na de verkiezingen openbaar gemaakt.

De verkiezingssoftware die voor het optellen mag worden gebruikt is volgens de experts die RTL sprak onvoldoende verbeterd ten opzichte van vorig jaar. Er zijn wel verbeteringen: zo accepteert het softwareprogramma de som van de uitslagen alleen als die twee keer wordt ingevuld, door twee verschillende personen. De computers waarop dit gebeurt mogen, net als vorig jaar, niet op het internet zijn aangesloten. Eén expert zegt tegen RTL dat het systeem desondanks kwetsbaar blijft voor hackers, omdat zij al ruim voor de verkiezingsdag op computers van gemeenten zouden kunnen inbreken.

Verschillende Kamerleden hebben Ollongren om opheldering gevraagd over de RTL-berichtgeving. GroenLinks wil nog deze week een debat met de minister.

Twitter avatar NevinOzutok Nevin Ozutok We moeten er op kunnen vertrouwen dat verkiezingsuitslag op een eerlijke veilige manier gebeurt. Kamer eist opheldering https://t.co/Uvnz4FUVw6

Het Libelledebat ging over van alles, maar zelden over lokale politiek

Het Libelle Nieuwscafe. Foto Koen van Weel/ANP

Forum voor Democratie-leider Thierry Baudet zegt het ernstig, voor de Libelle-lezers die op maandagmiddag in het ‘politieke café’ van hun blad zitten, klinkt het als een grap: Baudet zit níet in de politiek omdat hij het zo leuk vindt, maar ,"om het land te redden”. Er wordt hard gelachen. "Wat een flapdrol”, zegt Mathilde van Kouwenhoven (72) uit Delft. "Aan deze man moeten we het land maar niet toevertrouwen”, vindt de vrouw die naast haar zit.

Thee

In de zaal zitten zo’n zeventig lezers van Libelle, op het podium vier fractievoorzitters uit de Tweede Kamer: Klaas Dijkhoff (VVD), Jesse Klaver (GroenLinks), Thierry Baudet (FvD) en Lilian Marijnissen (SP) – en als interviewer columnist Ebru Umar. Hier heten ze geen Dijkhoff of Marijnissen, maar Klaas en Lilian. Op tafel staat thee.

Bij binnenkomst was Baudet als enige de voorste rij langsgegaan om handen te schudden: "Hallo, ik ben Thierry.” Het helpt hem daarna niet. Als er in de zaal wordt geapplaudisseerd, is het bijna steeds voor Klaver.

Umar had Dijkhoff gevraagd naar zijn vaderschap: lukte dat wel naast zo’n drukke baan? Ja, vond Dijkhoff. Had Lilian Marijnissen het naar haar zin als politiek leider? Ja. "Al vind ik het spannend.” En waarom had Baudet zijn werk in de Tweede Kamer "stompzinnig” genoemd? "Intellectueel” gezien vond hij dat, zei Baudet. "Het is heel veel vliegen afvangen en gepruttel op de vierkante centimeter.”

Jong en talentvol

De vragen aan de vier politici – door Libelle aangekondigd als ‘jong en talentvol’ – gaan over natuur, windmolens, Europa, de Verklaring Omtrent Gedrag (VOG) die werknemers in de zorg moeten hebben, maar volksvertegenwoordigers niet. Baudet legt uit dat hij zijn kandidaten uitvoerig heeft gesproken en in Amsterdam, de enige stad waar hij meedoet met Forum voor Democratie, een "prachtige lijst” heeft. Dat de nummer twee op de Amsterdamse lijst, Yernaz Ramautarsing, zich anderhalve week geleden terugtrok als kandidaat na uitspraken in whatsappgesprekken over homorechten, migranten en ‘linkse media’, noemt hij "een mooi besluit”:

"Yernaz had een aantal uitspraken heel onhandig gedaan, ze waren heel vervelend gevallen.”

Klaver begint uit zichzelf over de salarisverhoging van ING-topman Ralph Hamers, over collega-politici die doen alsof daar niks tegen te beginnen is en over de ‘spoedwet’ die GroenLinks nog deze week zal indienen waardoor de Tweede Kamer zou kunnen ingrijpen. Marijnissen zegt wat ze later die middag nog een paar keer zal zeggen, waardoor ze in de discussie opvallend afzijdig blijft: "Ik sluit me aan bij Klaver.” Dijkhoff zegt tegen Klaver: "Je maakt wel een draaitje. Het feit dat jij een wetsvoorstel indient, toont al aan dat de politiek er nú niks tegen kan doen.”

Baudet heeft zichzelf een beetje onderuit laten zakken in zijn stoel en zegt dat hij tegen zulke politieke bemoeienis is. Umar: "Waarom dan?” Baudet: "Ik ben voor een vrij land, vrije markt, vrije bedrijven.” De anderen wachten even af, maar er komt niet méér. "Ik vond dat een intellectuele bijdrage”, zegt Klaver. De zaal vindt het geweldig.

Marijnissen zegt minder, na afloop is ze zó snel weg dat de organisatie haar amper een bos bloemen kan geven. Krijgt ze het woord, dan zegt ze meer dan eens zich "bij Klaas" of "bij Jesse" aan te sluiten.

Dijkhoff mompelt soms wat in de microfoon. Later verwijt hij Baudet "gelul" over lokale politiek. "Ga eerst de lokale politiek in voordat je er iets over zegt." Baudet veert licht op, Klaver grijnst, in de hoek van een zaal beginnen wat jongeren te klappen. Maar over lokale politiek, nee, daar ging het eigenlijk amper over.

Met medewerking van Mark Lievisse Adriaanse.

Links Verbond Rotterdam valt toch uiteen

Het zogenoemde Links Verbond tussen GroenLinks, PvdA, SP en Nida is toch uiteengevallen. De partijen verklaarden eerder maandag na een tweeënhalf durend overleg dat de samenwerking zou worden voortgezet, maar kwamen daar later in de middag op terug.

Het verbond verkeerde in crisis naar aanleiding van een tweet van Nida waarin Israël vergeleken wordt met Islamitische Staat. GroenLinks vindt dat de partij van die tweet onvoldoende afstand genomen heeft, meldt lijsttrekker Judith Bokhove van de partij op Twitter.

Twitter avatar judithbokhove Judith Bokhove In tegenstelling tot wat we hebben afgesproken neemt Nida onvoldoende afstand van de verwerpelijke tweet uit 2014.… https://t.co/PLvTHs5RGg

Welke afspraken de partijen tijdens hun overleg maandagmiddag precies gemaakt hebben, is vooralsnog onduidelijk. Bokhove impliceert dat de partijen overeen waren gekomen dat Nida zich, anders dan zij tot nu toe deden, alsnog van de tweet zou distantiëren. Na het overleg benadrukte de partij op Twitter dat echter niet te doen. In reactie op die tweet kondigde Bokhove aan dat haar partij zich alsnog uit het verbond terugtrok.

Klaver: “Zou niet in samenwerking met Nida zijn gestapt”

Judith Bokhove van GroenLinks (blauwe sjaal), Leo de Kleijn van de SP, Barbara Kathmann (groene sjaal) van de PvdA en Nourdin el Ouali van Nida. Archiefbeeld. Foto David van Dam

GroenLinks-leider Jesse Klaver zou zelf niet met Nida zijn gaan samenwerken. Dat zei hij maandagmiddag in het Libelle Nieuwscafé in Den Haag. In Rotterdam werkt GroenLinks met de SP en de PvdA samen met de op de islam geïnspireerde partij. Maandag dreigde het ‘Links Verbond’ uiteen te vallen nadat een tweet van Nida was opgedoken waarin Israël met Islamitische Staat werd vergeleken.

Klaver vond die tweet “zo verwerpelijk als maar kan”, zei hij in reactie op een vraag van presentator Ebru Umar. Hij wil dat Nida afstand neemt van de tweet, “anders geen samenwerking”. Klaver “wil niet geassocieerd worden met de ideeën” over Israël en ongelijkheid tussen man en vrouw van de Rotterdamse partij. Was hij vooraf gebeld over de samenwerking, “dan hadden we dit gesprek niet gehad”.

Op het moment dat hij die woorden uitsprak, besloten de vier linkse partijen in Rotterdam – na ruim tweeënhalf uur overleg – samen verder te gaan. Nida bleef bij een eerder statement, waarin geen afstand werd genomen van de tweet.

Zondag was Klaver nog wél voorstander van de samenwerking van zijn partij met Nida. In Buitenhof noemde de voorman van GroenLinks het verbond “een goed idee”. Dat Nida een alliantie voor homorechten had ondersteund, was volgens hem bewijs van de progressieve intenties van de partij.

PvdA en CDA willen seksuele intimidatie strafbaar stellen

De PvdA heeft samen met het CDA zaterdag een initiatiefwetsvoorstel ingediend om seksuele intimidatie op straat strafbaar te stellen. Amsterdam en Rotterdam hebben een dergelijk verbod al ingevoerd en PvdA-leider Asscher wil nu dat andere gemeenten dit overnemen. Asscher schrijft in het voorstel:

"In Breda laat het gemeentebestuur zich daarbij leiden door het voorbeeld van Rotterdam. Ook in bijvoorbeeld Tilburg, Vlaardingen, Den Haag en Haarlem wordt gedacht aan het strafbaar stellen van seksuele intimidatie op straat."

Maar omdat seksuele intimidatie "dermate ernstig en omvangrijk" is, mag het strafbaar stellen ervan "niet alleen aan gemeenten worden overgelaten", schrijft Asscher. De strafbaarstelling moet ervoor zorgen dat er geen aangifte hoeft te worden gedaan en dat de politie zelf kan optreden door een boete uit te schrijven.

Het is niet voor het eerst dat de PvdA een dergelijk voorstel indient. Vorig jaar februari diende de partij tijdens de campagne voor de landelijke verkiezingen ook al een initiatiefwetsvoorstel in om de strafbaarstelling wettelijk te regelen. Ook toen was het CDA positief over het voorstel.

Ei gegooid richting Wilders in Emmen

Tijdens zijn campagnebezoek aan Emmen vrijdagmiddag is Geert Wilders bekogeld met een ei. Het voorwerp viel twee meter achter hem op de grond kapot, zegt een politiewoordvoerder. Beelden op de site van Dagblad van het Noorden laten zien dat zijn bewakers Wilders snel wegtrokken na het incident.

Wie de eigooier was, weet de politie niet. Na gesproken te hebben met getuigen zochten de agenten naar een jonge vrouw. De PVV-voorman heeft vooralsnog geen aangifte gedaan. Bij het bezoek van Wilders aan Emmen - de enige Drentse gemeente waar de PVV meedoet aan de verkiezingen - werd hij onthaald door honderden mensen, onder wie ook enkele aanhangers van de extreemlinkse antifascistische groep AFA Noord. Terwijl de PVV'er flyers uitdeelde, hielden de demonstranten spandoeken omhoog waar leuzen op stonden als 'FCK PVV' en 'Geef angst en haat geen stem!'.

Op Twitter haalde Wilders uit naar Alexander Pechtold, fractievoorzitter van D66. "Jammer hè Pechtold dat het eieren waren en geen granaten anders waren ze toch nog op tijd geweest", schreef hij in een tweet. Daarin verwijst hij mogelijk naar een uitspraak van Pechtold in het programma WNL op Zondag. "Bij Geert Wilders waren we te laat, bij Thierry Baudet moeten we op tijd zijn", zei de D66'er daar zondag in de uitzending.

Twitter avatar geertwilderspvv Geert Wilders Jammer hè Pechtold dat het eieren waren en geen granaten anders waren ze toch nog op tijd geweest.

Naast het gooien van het ei waren er volgens de politie verder geen ongeregeldheden.

Acties tegen besmeuren posters

Wat doe je als verkiezingsborden van je eigen partij én die van anderen besmeurd worden? Schoonmaken, vindt de Haagse partij Groep De Mos. Kandidaten van Groep de Mos trokken er vanmiddag op uit om de grote verkiezingsborden bij het Haagse park Koekamp schoon te maken.

De Amsterdamse VVD heeft ondertussen plannen voor een actie tegen het besmeuren en vernielen van reclameposters kledingketen Suitsupply. Door het hele land werden de afgelopen dagen posters, waarop zoenende mannen te zien zijn, vernield. Als reactie kondigde het Amsterdamse kandidaatsraadslid Bas van der Sande vandaag aan zaterdag in de hoofdstad met partijgenoten honderd posters op verkiezingsborden te gaan plakken van zoenende mannen.

In debat, of toch niet?

Reuring in een verkiezingscampagne die twee weken voor de verkiezingen maar niet op gang lijkt te komen. Over deelname aan debatten – of juist niet. FvD-leider Thierry Baudet (zijn partij doet alleen in Amsterdam mee) maakte gisteravond bekend niet met Alexander Pechtold in debat te willen bij EenVandaag vrijdagmiddag. En lijsttrekker van de Amsterdamse partij BIJ1 Sylvana Simons zegde vanmiddag af voor een studentendebat omdat ze niet met lokaal FvD-lijsttrekker Annabel Nanninga in debat wil. Vorig jaar ging Baudet overigens nog naar de rechter om deelname aan een NOS-debat af te dwingen – zonder succes.

Tegelijkertijd zijn er partijen die juist wél willen debatteren, maar niet uitgenodigd zijn. Vanavond bij Pauw gaan de lijsttrekkers van Leefbaar Rotterdam, VVD, PvdA, Nida, Denk en D66 met elkaar in gesprek over de verkiezingen in Rotterdam. Ook SP-lijsttrekker Leo de Kleijn – wiens partij nu 5 zetels heeft in de Rotterdamse raad – wilde meedoen, maar werd niet uitgenodigd. Hij heeft de redactie van Pauw om opheldering gevraagd, zegt hij tegen Dagblad010. Want waarom mogen Denk (0 zetels) en Nida (2) wel meedoen, vraagt hij zich af.

En dan is er nog PvdA-leider Lodewijk Asscher, die met een open brief op Twitter schrijft vrijdag niet met CDA-leider Sybrand Buma te willen debatteren. Een parodie op Baudet’s afzegging.

Twitter avatar LodewijkA Lodewijk Asscher Waarom ik vrijdag niet met het CDA in debat ga: https://t.co/xeB2EuImex

Landelijke campagne is dit weekend begonnen

Met CDA-leider Sybrand Buma bij Buitenhof, D66-leider Alexander Pechtold bij WNL en premier Mark Rutte op selfietour in Rotterdam is de landelijke inmenging bij de gemeenteraadsverkiezingen dit weekend echt begonnen. Vanaf vandaag volgen we in dit campagneblog al het grote en kleine nieuws over de campagne.

In aanloop naar de verkiezingen hield D66 dit weekend haar partijcongres, maar waar de partij het liefst vooral over de campagne zou hebben gepraat, ging het veel over het afschaffen van het referendum. Politiek redacteur Thijs Niemantsverdriet sprak met partijleden en hoorde hoe men worstelt met het afschaffen daarvan door D66-minister Kajsa Ollongren. Want hoorde het referendum nu toch de kroonjuwelen, of niet?

Voor Forum voor Democratie, dat alleen meedoet in Amsterdam, was het geen best weekend. Na het uitlekken van WhatsApp-berichten waarin hij homo's en immigranten beledigt, trok de nummer twee op de lijst in de hoofdstad Yernaz Ramataursing zich terug. Het is zeker niet voor het eerst dat de partij in opspraak raakte, maar wel de eerste keer dat er daadwerkelijke gevolgen worden gegeven aan de onrust.

Partijleider Mark Rutte samen met oud minister Ivo Opstelten in de wijk Katendrecht tijdens de aftrap van de landelijke campagne van de VVD. Foto Jasper Juinen/ANP