Zijn vernuft had na hem niemand meer

Afscheid Wesley Sneijder

Na 133 interlands neemt Wesley Sneijder afscheid van Oranje; de meest geraffineerde ‘nummer 10’ uit de moderne tijd.

Wesley Sneijder viert het bereiken van de halve finale van het WK in Brazilië, ten koste van Costa Rica (2014). Foto Wong Maye-E/AP

De anekdotes zijn talrijker nog dan zijn interlands. Bijvoorbeeld toen hij, als negentienjarige, zijn land naar het EK 2004 had geschoten in de barrage tegen Schotland en hij, glimmend van trots, met zijn onbedwingbare mededeelzaamheid een persboycot van de spelers schond. Niemand die het hem kwalijk nam.

Of die keer toen hij de nervositeit bij Oranje in de spelerstunnel doorbrak voor de EK-wedstrijd tegen Italië in 2008, door met zijn 1 meter 70 Marco Materazzi in zijn gezicht een „lange lul” te noemen. En: „Wij spelen jullie zo helemaal gek.” Het werd 3-0 voor Oranje.

Hij is, was, vermoedelijk de beste middenvelder die op deze 41.543 vierkante kilometer grond ter wereld kwam. In ieder geval in de moderne tijd de meest geraffineerde Nederlandse nummer tien. Hij werd recordinternational (133 caps) op eigen kracht, talent en vermogen. Maar ook bij de gratie van uitblijvende concurrentie en in die zin met dank aan de neergang van het Nederlands voetbal.

Velen probeerden het, niemand speelde hem langer dan een paar wedstrijden uit de Oranje-basis. Zelfs toen de dagen en bij tijd en wijle kilo’s begonnen te tellen, hervond hij zijn vorm op het WK 2014. Getergd door Louis van Gaal, afgebroken en weer opgeklommen. Daarna echter zat er, dat was niet zijn schuld, geen eindtoernooi meer in. Er is een opvallende correlatie tussen de FIFA-ranking van Oranje en het aantal speelminuten van Sneijder in het Nederlands elftal – of is het causaliteit?

Voor die Sneijder (33) – niet dat hij die Sneijder nog is – is dus geen plek meer in het Oranje van Ronald Koeman. Met het respect dat een recordinternational toekomt, reisde de nieuwe bondscoach af naar de woestijn, waar Sneijder nu zijn dikbelegde boterhammen verdient. „Ik respecteer zijn keuze”, zei Sneijder in het persbericht van de KNVB. Hij weet ook: voetbal in de zandbak verdraagt zich slecht met interlandvoetbal. Al decennia wordt niemand meer voor Oranje geselecteerd die buiten Europa voetbalt, zelfs Sneijder is niet groter dan die wetmatigheid.

Hij was „de beste nummer tien die Nederland ooit heeft gehad”, volgens Bert van Marwijk – en volgens wie niet eigenlijk? Van Marwijk was de bondscoach toen Sneijder zijn piek bereikte in het jaar 2010. Toen won hij de Champions League met Inter, de titel, de beker – alles eigenlijk, behalve het WK met Oranje. Hij stuurde Nederland met curieuze goals langs Brazilië in de kwartfinale. Zijn steekpass in de finale, achterovervallend en in de stuit genomen, perfect in de loop van Arjen Robben, was exemplarisch voor zijn inzicht en uitvoering. De teen van de Spaanse keeper Iker Casillas, ach.

Lees ook over het Nederlands elftal: Ronald Koeman, de onvermijdelijke bondscoach

De wereldtitel had Sneijder, in het geval van een beslissende assist, vermoedelijk de Gouden Bal opgeleverd. Nu werd hij vierde achter een Barcelona-trio. De pers vond hem de beste, aanvoerders en bondscoaches oordeelden anders bij de verkiezing dus werd het ‘gewoon’ Lionel Messi.

De gedrongen maestro uit het Utrechtse Ondiep laat een groot gat achter, zij het meer door de herinnering dan zijn recente inbreng. Met zoveel vernuft in beide voeten werd na hem niemand meer geboren – of hij moet ergens rondlopen en spoedig doorbreken. Men kan slechts hopen.

    • Bart Hinke