Het sterkste wapen van de NRA

Dana Loesch had zelf nooit wapens. Tot haar kinderen werden bedreigd. Woedend en compromisloos verkondigt ze het evangelie van de National Rifle Association.

Foto Allison V. Smith/Hollandse Hoogte

Dana Loesch, het vrouwelijke boegbeeld van de NRA, wijkt nooit. Geen millimeter. Ook nu de wapenlobbyorganisatie voor het eerst in jaren in enigszins zwaar weer verkeert, verkondigt ze onvermoeibaar het wapenevangelie op tv-zenders van Fox News tot ABC en slaat ze van zich af op Twitter.

Júíst nu de wapenlobby in zwaar weer verkeert. Want aangevallen worden doet de National Rifle Association doorgaans geen kwaad. En met haar felle, moeilijk te interrumperen tirades – ze heeft sinds 2008 een eigen talkradioshow – weet ze als geen ander de onderhuidse boodschap van de NRA over te brengen: dat wapenbezit, „een vrijheid die ten grondslag ligt aan alle andere vrijheden”, onder vuur ligt. Het is die retoriek van dreiging, die de achterban gemobiliseerd houdt – en motiveert om méér wapens te kopen.

Wayne LaPierre en Chris Cox, respectievelijk directeur (sinds 1991) van de NRA en baas van de NRA-ILA, de lobbytak, beheersen die retoriek natuurlijk ook. Maar in de nieuwste slag van de cultuurstrijd in de VS om vuurwapenbezit, is Dana Loesch het belangrijkste wapen van het ja-kamp.

De gezichten van het nee-kamp zijn sinds de recentste massaschietpartij, op de middelbare school in Parkland, Florida, tengere jongeren zoals de 17-jarige Emma González, overlevende van het bloedbad. En langer al zijn het de vrouwen in de rode T-shirts van Moms Demand Action for Gun Sense in America, die afgelopen jaren in tal van staten met succes campagne voerden tegen wetten die wapenbezit hadden verruimd.

Tegen deze vrouwen en kinderen brengt de NRA sinds 2017, toen ze nationaal woordvoerder werd, Dana Loesch (spreek uit Lasch) in stelling. Geen middelbare, getatoeëerde, boze witte man met sik en camouflagebroek, maar een verbaal vlijmscherpe, glamoureuze vrouw van 39 met fonkelende bruine ogen en ravenzwart haar, moeder van twee kinderen bovendien.

Loesch maakt daarnaast nog steeds radioprogramma’s. In het goeddeels mannelijke universum van ultraconservatieve commentatoren steeg haar ster afgelopen decennium snel. Ze groeide op in Missouri als dochter van een alleenstaande moeder, die ontsnapt was aan Loesch’ gewelddadige vader. Als kind gedijde ze al op verzet, schrijft ze in haar boek Flyover Country (2016). „Ik was boos dat mijn moeder moest werken, ik haatte mijn lagere school.” Het blog over moederschap dat ze begon na een zwangerschap op jonge leeftijd – ze stopte met haar studie journalistiek – verruilde ze al snel voor krantencolumns over politiekere onderwerpen als Obamacare. „Punkrock”, noemde Loesch haar conservatief activisme: snel, rebels, niet voor gevoelige zielen.

Linkse moeder

Loesch’ moeder was Democraat. Maar Dana trouwde een Republikeinse man, Chris Loesch, vader van haar kinderen en nu haar manager. Ook de affaire van Bill Clinton met Monica Lewinsky en de aanslagen van 9/11 deden haar steeds verder naar rechts opschuiven. Behalve als columnist maakte ze snel naam als radiohost. Ze was in 2009 medeoprichter van de Tea Party-beweging in St. Louis, schreef een paar jaar voor Breitbart en had een programma op het tv-kanaal van Glenn Beck. Soms was de reden dat Loesch ergens wegging dezelfde als die waarom ze was binnengehaald: haar harde uitspraken. In 2012 was ze bijvoorbeeld niet langer welkom als CNN-commentator omdat ze in haar radioprogramma militairen had verdedigd die op Talibaanstrijders hadden geürineerd. „Ik zou mijn broek laten zakken en het ook doen”, zei ze. „Kom op mensen, dit is een oorlog.”

Hol van de leeuw

Dat Loesch niet bang is, bleek ook toen ze onlangs aantrad in wat voor de NRA kan gelden als het hol van de leeuw. Ze nam deel aan het tv-debat over wapens met overlevenden van ‘Parkland’ dat CNN organiseerde. Toen Emma González haar vroeg of ze voor een beperking op de verkoop van zware aanvalswapens was, reageerde Loesch moederlijk: „Ik ben ook een politiek actieve tiener geweest.” Ze zat er, zei ze, „om te vechten , voor mijn kinderen, voor alle kinderen, voor jullie”.

Maar ze ontweek González’ vraag op de klassieke NRA-manier, door over geestesziekte van de dader te beginnen. Later zei ze dat het CNN-publiek haar had bedreigd en „Verbrand haar!” had geroepen. Maar dit was op videobeelden niet terug te zien.

Bekijk hieronder Dana Loesch en Emma Gonzalez tijdens het CNN-debat:

In interviews met tv-zenders herhaalt Loesch steeds dat ook de NRA oplossingen wil. Maar tegenover haar eigen achterban slaat ze haar gebruikelijke opruiende toon aan, zoals op het conservatieve congres CPAC, de dag na het CNN-debat. „De NRA laat zich niet wijsmaken dat we verantwoordelijk zijn voor een tragedie waar we niets mee te maken hadden”, zei ze. Snijdend liet ze erop volgen: „Traditionele media zijn dol op massaschietpartijen. […] Huilende blanke moeders zijn goud voor de kijkcijfers.”

Bekijk hieronder de video waarin Loesch het heeft over de huilende witte moeders:

Loesch’ compromisloze kant wekte vorig jaar al opschudding. Ze maakte toen een aantal ronduit dreigend getoonzette promotiefilmpjes voor de NRA waarin ze met agressieve retoriek en beeldtaal de vijanden van de wapencultuur – progressieven, Democraten, media – te na kwam.

Bekijk hieronder een van de promotiefilmpjes:

Hun „geweld van leugens” moet, aldus Loesch, bij beelden van straatgevechten en een gewonde man met een Trump- T-shirt, „beantwoord worden met de gebalde vuist van de waarheid”. In een andere video hield ze een aansteker bij de krant The New York Times. In een derde zei ze dat Trumps tegenstanders „zullen omkomen in de politieke vlammen van hun eigen vuren”.

Bekijk hieronder de video waarin ze dreigt The New York Times in brand te steken:

In haar beide boeken slaat Loesch een nostalgischer toon aan. In Flyover Country vertelt ze hoe haar opa op het platteland van Missouri eens de hele nacht op de verandaschommel zat, zijn geladen geweer over de leuning van de stoel, omdat zijn dochter, Loesch’ tante, werd bedreigd door een ex. „Ik had me nog nooit zo veilig gevoeld.”

Lees ook: Hoop op strengere wapenwet groeit na Florida

Maar ook in haar boeken draait het steeds om ‘wij’ en ‘zij’, om vriend en vijand. Het ‘wij’ zijn ‘de flyovers’, mensen uit de dorpen in het midden van de VS waar de vliegtuigen niet landen. Amerikanen die zijn opgegroeid met wapens. ‘Zij’ zijn de ‘coastals’, de ‘gun-grabbing elites’ aan de kusten die de ‘flyovers’ hun recht op zelfverdediging willen ontnemen.

Aanvankelijk was Loesch zelf overigens niet gewapend. Dat veranderde toen haar kinderen in 2009 voor het eerst anonieme bedreigingen kregen, schrijft ze in Hands Off My Gun (2014). Ze leerde schieten en schafte een verzameling wapens aan. Maar ze overwoog nooit haar toon te matigen. Integendeel, ze werd er feller van. „Uit woede. Uit nijd, uit puur punkrockverzet. Ik was geboren voor de storm en ik was gek op vechten. Ik bloeide.”